<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-stylesheet title="XSL_formatting" type="text/xsl" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/assets/feed-styles/header.xsl"?>    <rss version="2.0"
         xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
         xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
         xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
         xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
         xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
         xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
         xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
            >

        <channel>
            <title>Leyendas de Guatemala</title>
            <atom:link href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/tema/leyendas-de-guatemala/feed/" rel="self" type="application/rss+xml"/>
            <link></link>
            <description>RSS Feed para Leyendas de Guatemala</description>
            <lastBuildDate>Wed, 08 Apr 2026 23:21:47 -0600</lastBuildDate>
            <language>es-GT</language>
            <sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
            <sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
            <generator>https://wordpress.org/?v=6.8.5</generator>

<image>
	<url>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2019/01/cropped-PLico.png?quality=52&#038;w=32</url>
	<title>Leyendas de Guatemala</title>
	<link></link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
<site xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">151997207</site>                    <item>
                        <title>La leyenda del hombre del más allá y la joven que fue tentada por una luz misteriosa</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/la-leyenda-del-hombre-del-mas-alla-y-la-joven-que-fue-tentada-por-una-luz-misteriosa/</link>
                                                <pubDate>Wed, 29 Oct 2025 12:00:00 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Vida</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ingrid-Noemi-Reyes-Oroxom.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="" decoding="async" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ingrid-Noemi-Reyes-Oroxom.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ingrid-Noemi-Reyes-Oroxom.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ingrid-Noemi-Reyes-Oroxom.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">Ingrid Reyes</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista de Prensa Libre especializada en periodismo de bienestar y cultura, con 18 años de experiencia. Premio Periodista Cultural 2023 por el Seminario de Cultura Mexicana y premio ESET región centroamericana al Periodismo en Seguridad Informática 2021.										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-29T06:00:00-06:00">29 de octubre de 2025</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Vida]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=24045603</guid>
                                                    <description><![CDATA[La leyenda guatemalteca del Hombre del más allá es una historia de ambición ambientada en las calles del barrio de La Recolección.<br>]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img width="871" height="732" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/el-hombre-del-mas-alla-leyenda.jpeg?quality=52&amp;w=871" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="El hombre del más allá es una leyenda que habla de la ambición.   (Ilustración Prensa Libre: Marvin Olivares/Hemeroteca PL)" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/el-hombre-del-mas-alla-leyenda.jpeg 871w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/el-hombre-del-mas-alla-leyenda.jpeg?resize=768,645 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/el-hombre-del-mas-alla-leyenda.jpeg?resize=150,126 150w" sizes="auto, (max-width: 871px) 100vw, 871px" loading="lazy" decoding="async" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">Vida</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">La leyenda del hombre del más allá y la joven que fue tentada por una luz misteriosa</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_isabel"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">La leyenda guatemalteca del Hombre del más allá es una historia de ambición ambientada en las calles del barrio de La Recolección.<br></h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ingrid-Noemi-Reyes-Oroxom.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ingrid-Noemi-Reyes-Oroxom.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ingrid-Noemi-Reyes-Oroxom.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ingrid-Noemi-Reyes-Oroxom.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" loading="lazy" decoding="async" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/ingrid-reyes/" title="Posts by Ingrid Reyes" class="author url fn" rel="author">Ingrid Reyes</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-29T06:00:00-06:00">29 de octubre de 2025</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-29T06:00:00-06:00">06:00h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="24045603" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new"><div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo La leyenda del hombre del más allá y la joven que fue tentada por una luz misteriosa; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-cortas-de-guatemala-5-relatos-que-combinan-terror-tradicion-e-historia/">Cuentan que hace muchos años,</a> en la ciudad de Guatemala, por el callejón del Colegio, en el barrio de La Recolección, vivían dos mujeres: madre e hija. A pesar de la pobreza, siempre encontraban la manera de sobrevivir sin caer en la desesperación.</p>



<p>La madre era conocida por su habilidad como cocinera de comida chapina. En los días de fiesta, sus servicios eran muy solicitados, y era común verla caminar por las calles empedradas con su canasto lleno de verduras y condimentos. Mientras ella trabajaba, su hija Lucía —según decían, originaria del barrio de San Sebastián— atendía un pequeño negocio de carbón y leña.</p>



<p>Lucía tenía fama de ser una de las jóvenes más bellas de la ciudad: ojos grandes y claros, labios delgados, nariz fina y largo cabello castaño. Su belleza, sin embargo, le traía más penas que alegrías. Los muchachos de los barrios del Sagrario, La Merced, San Francisco e incluso de los sectores más humildes llegaban constantemente a cortejarla, pero ella los rechazaba a todos.</p>



<p>Su único deseo era encontrar a un hombre rico que la sacara de la pequeña y aburrida Nueva Guatemala de la Asunción. Lucía soñaba con joyas, lujos y una vida de opulencia. Su madre intentó hacerla cambiar de idea; la llevó incluso con una curandera famosa de la Parroquia Vieja, pero nada dio resultado. La ambición se le había metido en el alma, y ni los consejos ni las oraciones lograron apartarla de ese deseo.</p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpeg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpeg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpeg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpeg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpeg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio/">Ánimas benditas: la leyenda de las almas que buscan redención en el purgatorio</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/el-sombreron-la-leyenda-del-hombre-que-no-olvida-a-las-mujeres-que-ha-amado/"><img decoding="async" width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/EL-SOMBRERON.png?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="EL-SOMBRERON" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/EL-SOMBRERON.png?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/EL-SOMBRERON.png?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/EL-SOMBRERON.png?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/EL-SOMBRERON.png?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/EL-SOMBRERON.png?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 150px) 100vw, 150px" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/el-sombreron-la-leyenda-del-hombre-que-no-olvida-a-las-mujeres-que-ha-amado/">“El Sombrerón”: la leyenda del hombre que no olvida a las mujeres que ha amado</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	


<p>Una noche luminosa, mientras la luna bañaba con su resplandor el patio de la casa, Lucía se quedó pensativa junto a la pila de ladrillos y el viejo aguacatal. De pronto, en medio de las raíces del árbol, apareció una pequeña llama. Al principio creyó que era una luciérnaga, pero la luz creció, cambió de tamaño y color, hasta flotar sobre la tierra.</p>



<p>Recordó entonces lo que su madre y los vecinos solían decir: que cuando aparecía una luz en la noche, debía clavarse una estaca en el suelo, porque debajo había un entierro de dinero. Sin miedo, Lucía con una hachuela, fabricó una pequeña estaca que clavó al pie del árbol.</p>



<p>En ese instante, una figura apareció detrás del aguacatal: un hombre envuelto en una capa azul. Lucía quiso correr, pero el miedo la paralizó. La figura se acercó lentamente y le habló con voz profunda:</p>



<p>—Yo sé que has puesto esta estaca sobre la luz del dinero. Sé que sos ambiciosa, Lucía, y por eso he venido a ayudarte. Donde aparece la luz hay un tesoro enterrado por un alma que no puede descansar. Yo soy el dueño de ese entierro y vengo a ponerlo en tus manos.</p>



<p>El hombre le entregó un viejo tarro y le advirtió:</p>



<p>—Aquí está mi fortuna. No debés abrirlo hasta la víspera de Nochebuena. Antes, deberás cumplir tres condiciones: mandar celebrar muchas misas en la iglesia de San Sebastián por mi alma; repartir una parte a los pobres, y quedarte con el resto para cumplir tus sueños. Pero recordá: si lo abrís antes de tiempo, todo se perderá.</p>



<p>Dicho esto, el hombre se envolvió en su capa y desapareció entre las sombras.</p>



<p>Lucía, incrédula pero emocionada, arrastró el pesado tarro hasta su habitación y lo escondió. Esa noche no pudo dormir. Los días siguientes fueron una tortura: la ansiedad la consumía, los minutos parecían eternos, y su madre comenzó a preocuparse por su comportamiento.</p>



<p>Finalmente, un día antes de la Nochebuena, Lucía no aguantó más. Le contó todo a su madre y la convenció de abrir el tarro. Entre las dos lo destaparon con rapidez. Lucía metió las manos y solo encontró trozos de carbón en forma de monedas.</p>



<p>—¡Si hubiéramos esperado un día más! —gritó desesperada.</p>



<p>Su madre, resignada, le respondió:</p>



<p>—Así es la voluntad de Dios.</p>



<p>Aún convencida de que el tesoro estaba allí, Lucía tomó una pala y empezó a cavar junto al aguacatal. Después de mucho esfuerzo, hallaron un esqueleto humano y una botija de barro sellada. Al romperla, solo encontraron más carbón. La joven rompió en llanto.</p>



<p>Aquella noche de Nochebuena, mientras el sonido de los cohetillos llenaba la ciudad, Lucía se quedó meditando en el corredor. Lloraba arrepentida, pensando en su error. Sin que lo notara, el hombre de la capa azul salió nuevamente de entre las sombras del árbol y le habló con voz triste:</p>



<p>—Tu ambición y curiosidad nos han perdido. A vos te privaron de la riqueza y a mí de la salvación.</p>



<p>Luego exclamó:</p>



<p>—¡Cuánto pesa la eternidad!</p>



<p>Dicho esto, se desvaneció entre las sombras.</p>



<p>Lucía lloró desconsolada. La hermosa carbonera, que había soñado con joyas y fortuna, se quedó solo con el recuerdo del carbón que había encontrado en lugar del oro. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Más de la leyenda</h2>



<p>La versión de esta historia fue descrita por Celso Lara Figueroa, historiador, antropólogo, músico e investigador fallecido en 2019.  Fue el pionero en rescatar la cultura popular guatemalteca y dejó valiosos aportes documentales para las nuevas generaciones.</p>



<p>El H<em>ombre del Más Allá</em> tiene otras versiones. Ciceli Sánchez, directora y productora&nbsp;del proyecto Narraciones del Sereno explica que una de ellas se remonta a la época de la colonia y habla de un joven que pasa por una situación similar a la de Lucía. Aunque en esta historia, el joven muere después de no poder entregar el ansiado tesoro.</p>



<p></p>
<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="vida" data-modified="120" data-title="La leyenda del hombre del más allá y la joven que fue tentada por una luz misteriosa" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">24045603</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>Ánimas benditas: la leyenda de las almas que buscan redención en el purgatorio</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio/</link>
                                                <pubDate>Tue, 28 Oct 2025 12:00:00 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Escenario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">Esdras Laz</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista de Prensa Libre para el área de bienestar, cultura y tendencias con varios años de experiencia en medios escritos y televisivos.										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-28T06:00:00-06:00">28 de octubre de 2025</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Escenario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=24053316</guid>
                                                    <description><![CDATA[Entre la vida terrenal y la presencia divina, las ánimas benditas buscan redimir sus pecados mediante la oración. Sus figuras aún aparecen en iglesias y procesiones en Guatemala.]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img width="973" height="535" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpeg?quality=52&amp;w=973" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpeg 973w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpeg?resize=768,422 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpeg?resize=150,82 150w" sizes="auto, (max-width: 973px) 100vw, 973px" loading="lazy" decoding="async" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">Escenario</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">Ánimas benditas: la leyenda de las almas que buscan redención en el purgatorio</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_david"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">Entre la vida terrenal y la presencia divina, las ánimas benditas buscan redimir sus pecados mediante la oración. Sus figuras aún aparecen en iglesias y procesiones en Guatemala.</h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" loading="lazy" decoding="async" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/esdras-laz/" title="Posts by Esdras Laz" class="author url fn" rel="author">Esdras Laz</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-28T06:00:00-06:00">28 de octubre de 2025</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-28T06:00:00-06:00">06:00h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="24053316" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img width="973" height="535" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpeg?quality=52&amp;w=973&amp;h=535&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-block wp-post-image" alt="" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpeg 973w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpeg?resize=768,422 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpeg?resize=150,82 150w" sizes="(max-width: 973px) 100vw, 973px" decoding="async" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-block" style="text-align: right">
                        Las animas benditas vuelven cada 1 de noviembre para recordarle a sus familiares recordar rezar por sus almas. (Ilustración  Prensa Libre: Marvin Olivares / Hemeroteca PL)  
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo Ánimas benditas: la leyenda de las almas que buscan redención en el purgatorio; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p>Entre murmullos en los templos, hay quienes aseguran que cada 2 de noviembre pueden verse a las ánimas benditas rezando entre los fieles y mezclándose en las procesiones, vestidas con hábitos blancos, rostros cubiertos y cirios en mano.</p>



<p>Según la tradición popular, estas almas regresan desde el purgatorio en busca de redención, pues dejaron una cuenta pendiente en el mundo y no pueden alcanzar el paraíso.</p>



<p>La base de la leyenda trasciende al mundo católico, donde se concibe un plano ultraterreno conocido como purgatorio, en el que las personas deben vagar por el mundo en busca de paz, detalla Celso Lara en su libro <em>Leyendas y casos de la tradición oral de la Ciudad de Guatemala</em>.</p>



<p>Como toda leyenda, esta tiene distintas versiones, que coinciden en señalar que “las ánimas benditas se presentan como espíritus ‘blancos’, buenos, ‘que protegen de todo peligro a las personas que rezan por su redención todas las noches’”, detalla el libro.</p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais.png?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais.png?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais.png?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais.png?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais.png?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais/">Leyendas de Guatemala para niños: un recorrido por la tradición oral que aún resuena en las calles del país</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-cortas-de-guatemala-5-relatos-que-combinan-terror-tradicion-e-historia/"><img loading="lazy" decoding="async" width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/leyendas-de-Guatemala.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="leyendas de Guatemala" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/leyendas-de-Guatemala.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/leyendas-de-Guatemala.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/leyendas-de-Guatemala.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/leyendas-de-Guatemala.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/leyendas-de-Guatemala.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-cortas-de-guatemala-5-relatos-que-combinan-terror-tradicion-e-historia/">Leyendas cortas de Guatemala: 5 relatos que combinan terror, tradición e historia</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	


<p>En la tradición oral aún resuena la historia de quienes, con veladora en mano, entran a los templos para pedir por su alma. Esta es la leyenda que aún se cuenta por las calles de Guatemala.</p>



<h2 class="wp-block-heading">La leyenda de las ánimas benditas</h2>



<p>Cuando la densa neblina se apodera del silencio de la noche, se cuenta que por las calles de Guatemala se escuchan murmullos y se ve a varias personas caminar por las calles e ingresar a las iglesias, vestidas con hábito de monje y cirios en las manos, buscando rezar en paz.</p>



<p>Entre los murmullos de los fieles católicos y la incredulidad de otros, se dice que estas son las ánimas benditas, que buscan su eterno descanso al resolver lo que dejaron pendiente en vida. Se cree que una vez al año regresan a la Tierra para hacerlo.</p>



<p>Esta historia ocurrió a principios de noviembre, el Día de Todos los Santos, cuando un grupo de muchachos del barrio tenía una estudiantina y daban serenatas a cuanta patoja bonita encontraban.</p>



<p>Una noche, cuando regresaban por la calle de Concepción y el callejón Manchén, vieron aparecer un entierro: unos monjes con capuchas blancas iban rezando con candelas en las manos, y no se les podía ver el rostro.</p>



<p>Los muchachos los vieron a lo lejos; parecía que se dirigían a La Recolección. Entonces corrieron hacia Santa Catarina para esperarlos y verlos pasar, pues les parecía muy extraño un entierro a esas horas.</p>



<p>Cuando llegaron al atrio, le preguntaron al sereno si ya había pasado el entierro, pero este les respondió que no había visto nada. Lo fueron a buscar y no lo encontraron; cerca de la calle Real, había desaparecido.</p>



<p>El sereno les aseguró que eran las ánimas benditas, relató Celso Lara.</p>



<p>Se dice que solo una vez al año se les concede esta gracia: regresar al mundo de los vivos para acercarse a sus familias y recordarles que deben rezar por ellas. Salen el 1 de noviembre, Día de Todos los Santos, a las 14 horas, y no regresan sino hasta la medianoche del 2 de noviembre, Día de los Fieles Difuntos.</p>


<div class="nospeech" id="cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"></div><script type="text/javascript">	var cX = window.cX = window.cX || {}; cX.callQueue = cX.callQueue || [];cX.CCE = cX.CCE || {}; cX.CCE.callQueue = cX.CCE.callQueue || [];cX.CCE.callQueue.push(["run",{	widgetId: "13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8",	targetElementId: "cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"}]);</script>


<h2 class="wp-block-heading">Variaciones y raíces históricas de la leyenda de las ánimas benditas</h2>



<p>La leyenda de las ánimas benditas tiene un fuerte arraigo en la religiosidad popular guatemalteca y encuentra sus orígenes en la doctrina cristiana, difundida en América durante la colonia. Según el periodista Óscar Cano, director de Duende del Ático, estas narraciones reflejan cómo el cristianismo fue adaptándose mediante el sincretismo cultural.</p>



<p>Cano señala que, durante la época colonial, ya existía la creencia en un lugar donde las almas expiaban pecados no mortales, lo cual reforzaba la necesidad de rezar por ellas. En los valles de Almolonga y Panchoy —actual Antigua Guatemala— era común escuchar el “toque de las ánimas” a las 20 horas, un llamado a oración por los difuntos.</p>



<p>Según la tradición, estas almas errantes salen cada 2 de noviembre en busca de misas que les ayuden a alcanzar el descanso eterno. En 1738, las ánimas benditas fueron nombradas patronas juradas de Guatemala, y desde entonces comenzaron a representarse en iglesias de la capital y de Antigua. En la iglesia de La Recolección se conserva una imagen simbólica, junto con otra llamada “Ánima Sola”, que posee su propia leyenda.</p>



<p>Durante las novenas y los 40 días dedicados a los difuntos, solía utilizarse un cuadro en el que aparecían las ánimas rodeadas de fuego, con la Virgen intercediendo por ellas. Este tipo de representaciones buscaba reforzar el vínculo entre vivos y muertos.</p>



<p>En España ya se creía que, a cierta hora, las ánimas salían a pedir oraciones o a manifestarse, aunque sin intenciones maliciosas. Se las comparaba con penitentes, aunque con diferencias: las ánimas vestían de blanco, mientras que los penitentes usaban capirotes, una práctica modificada tras el atentado contra Manuel Estrada Cabrera, quien ordenó mostrar el rostro de los cucuruchos.</p>



<p>El investigador Celso Lara Figueroa aclara que las ánimas benditas no deben confundirse con las ánimas en pena. Estas últimas buscan descanso mediante misas ofrecidas por los vivos y, según la creencia, incluso pueden entregar un tesoro en agradecimiento. Se dice que algunas se presentan durante las procesiones, caminando entre los cucuruchos, vestidas de blanco como señal distintiva.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" height="1360" width="2040" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpg?quality=52&amp;w=1024" alt="" class="wp-image-24076408" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpg?resize=2040,1360 2040w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Animas-benditas-la-leyenda-de-las-almas-que-buscan-redencion-en-el-purgatorio.jpg?resize=900,600 900w" sizes="auto, (max-width: 2040px) 100vw, 2040px" /><figcaption class="wp-element-caption">Las animas benditas vuelven cada 1 de noviembre para recordarle a sus familiares recordar rezar por sus almas. (Foto Prensa Libre: Freepik)</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading">Raíces doctrinales y proyección cultural</h2>



<p>El historiador Mauricio Chaulón Vélez, investigador del Instituto de Investigaciones Históricas de la USAC, destaca que esta leyenda tiene raíces en el Concilio de Lyon de 1274, donde se oficializó la doctrina del purgatorio como estado intermedio. Esta fue reforzada en el Concilio de Trento (1545–1563), durante la Contrarreforma, y exportada a América con la evangelización.</p>



<p>A partir de entonces se fomentó la práctica de rezar por las almas del purgatorio, representadas con túnicas blancas y rostros cubiertos o luminosos. Esta iconografía permitió interpretarlas como cualquier alma necesitada de purificación. Algunas versiones las retratan como protectoras, conocidas como la Santa Compaña, que guían a los vivos como parte de su propia redención.</p>



<p>Una variante de la leyenda señala que las ánimas se manifiestan en las noches cercanas al Día de Todos los Santos. Se cree que, entre el 31 de octubre y el 2 de noviembre, pueden salir de los cementerios, aparecer en caminos solitarios y pedir oraciones. En algunos casos, se entregan veladoras a quienes las ven; si no se encienden y acompañan con rezos, la vela se convierte en un hueso, presagio de muerte, según Chaulón.</p>



<p>La Iglesia fortaleció esta creencia a través del arte religioso: pinturas y esculturas muestran a las ánimas rogando a Cristo, la Virgen o los santos. Esta iconografía ayudó a mantener viva su veneración.</p>



<p>La tradición se conserva especialmente en ciudades con raíces coloniales como Antigua Guatemala, la capital, Quetzaltenango, Villa Nueva y Escuintla. Aunque el cine de terror y la modernidad han modificado algunos aspectos, la leyenda sigue transmitiéndose oralmente.</p>



<p>Chaulón concluye que, más que supersticiones, estas historias son una forma de comprender la muerte y la espiritualidad desde la visión hispanoamericana.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Una enseñanza desde la tradición</h2>



<p>El catedrático Walter Gutiérrez, de la Escuela de Historia de la USAC, afirma que la leyenda de las ánimas benditas está profundamente ligada a la formación cristiana de la sociedad guatemalteca. Su origen puede situarse entre los siglos XVII y XVIII, aunque con variantes posteriores.</p>



<p>La doctrina de las postrimerías —muerte, purgatorio, cielo e infierno— dio base a esta tradición, que, como muchas otras, transmite un mensaje moral a través del miedo: el buen comportamiento evita que el alma quede vagando.</p>



<p>En San Cristóbal Totonicapán, por ejemplo, se cree que las ánimas salen al mediodía del 1 de noviembre y regresan al mediodía del 2, al sonar las campanas de la iglesia. Cada región tiene su propia versión.</p>



<p>Gutiérrez destaca que la leyenda persiste porque aborda temas universales como el bien, el mal y el sentido de la redención. En muchos pueblos del interior, la presencia de las ánimas aún se siente cercana, aunque sea en forma simbólica.</p>



<p><br>*La historia está basada en los relatos de Celso Lara en su libro <em>Leyendas y casos de la tradición oral de la Ciudad de Guatemala</em>.</p>



<p></p>
<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="escenario,vida" data-modified="120" data-title="Ánimas benditas: la leyenda de las almas que buscan redención en el purgatorio" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">24053316</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>“El Sombrerón”: la leyenda del hombre que no olvida a las mujeres que ha amado</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/el-sombreron-la-leyenda-del-hombre-que-no-olvida-a-las-mujeres-que-ha-amado/</link>
                                                <pubDate>Mon, 27 Oct 2025 12:00:00 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Escenario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="María Alejandra Guzmán" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">María Alejandra Guzmán</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista y redactora con experiencia en tendencias digitales relacionadas con arte, cultura, salud, tecnología, bienestar y otras temáticas similares.										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-27T06:00:00-06:00">27 de octubre de 2025</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Escenario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=24073535</guid>
                                                    <description><![CDATA[Una de las leyendas más populares de Guatemala es la de “El Sombrerón”, un relato que forma parte del imaginario colectivo del país.]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="681" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/EL-SOMBRERON.png?quality=52&amp;w=1200" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="EL-SOMBRERON" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/EL-SOMBRERON.png 4206w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/EL-SOMBRERON.png?resize=768,436 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/EL-SOMBRERON.png?resize=1536,872 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/EL-SOMBRERON.png?resize=2048,1163 2048w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/EL-SOMBRERON.png?resize=235,132 235w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/EL-SOMBRERON.png?resize=150,85 150w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">escenario</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">“El Sombrerón”: la leyenda del hombre que no olvida a las mujeres que ha amado</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_isabel"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">Una de las leyendas más populares de Guatemala es la de “El Sombrerón”, un relato que forma parte del imaginario colectivo del país.</h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img decoding="async" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="María Alejandra Guzmán" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/maria-alejandra-guzman/" title="Posts by María Alejandra Guzmán" class="author url fn" rel="author">María Alejandra Guzmán</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-27T06:00:00-06:00">27 de octubre de 2025</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-27T06:00:00-06:00">06:00h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="24073535" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img decoding="async" width="1360" height="768" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/EL-SOMBRERON.png?quality=52&amp;w=1360&amp;h=768&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-block wp-post-image" alt="EL-SOMBRERON" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/EL-SOMBRERON.png?resize=1360,768 1360w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/EL-SOMBRERON.png?resize=235,132 235w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/EL-SOMBRERON.png?resize=150,85 150w" sizes="(max-width: 1360px) 100vw, 1360px" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-block" style="text-align: right">
                        El Sombrerón es una de las leyendas de Guatemala más reconocidas en nuestro país. (Ilustración Prensa Libre: Marvin Olivares)
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo “El Sombrerón”: la leyenda del hombre que no olvida a las mujeres que ha amado; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p>El sombrero de ala ancha, las botas de tacón y el cinturón brillante caracterizan a <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/los-10-mitos-y-leyendas-mas-populares-de-guatemala/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/los-10-mitos-y-leyendas-mas-populares-de-guatemala/">El Sombrerón</a>, el hombre que persigue a mujeres de cabellera larga y ojos grandes.</p>



<p>Conocido también como <strong>Tzipitío, Tzipe, Duende o Tzitzimite</strong>, se dice que su estatura es tan baja que no excede el tamaño de un dedo de la mano.</p>



<p>A este enigmático personaje, portador de un sombrero enorme y una guitarra, le agrada hacer nudos pequeñitos en la cola y las crines de los caballos.</p>



<p>“Molesta y persigue a las mujeres de pelo largo y ojos grandes. Las sigue y les aparece en las noches. Les enreda el pelo, les baila y les canta acompañado de su guitarra de cajeta”, cuenta la leyenda.</p>



<p>Según la tradición oral,<strong> echa tierra en el plato de comida de las mujeres, por lo que estas enflaquecen</strong>, ya que no les permite ni comer ni dormir. Si el amor es correspondido, la amada puede enfermar o morir. Suele divertirse espantando y persiguiendo a las mujeres que ama.</p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-tio-conejo-tio-coyote-y-las-gallinas-la-historia-que-desafia-los-valores-y-refleja-como-la-astucia-se-impone-al-poder/"><img loading="lazy" decoding="async" width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="Tío Conejo, Tío Coyote y las gallinas" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-tio-conejo-tio-coyote-y-las-gallinas-la-historia-que-desafia-los-valores-y-refleja-como-la-astucia-se-impone-al-poder/">Leyendas de Guatemala: &#8220;Tío Conejo, Tío Coyote y las gallinas&#8221;, la historia que desafía los valores y refleja cómo la astucia se impone al poder</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-la-historia-de-pedro-urdemales-el-hombre-que-despojaba-a-los-poderosos-de-su-riqueza/"><img loading="lazy" decoding="async" width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/arbol-de-guayabas-Leyenda-de-Guatemala-Pedro-Urdemales.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="árbol de guayabas - Leyenda de Guatemala- Pedro Urdemales" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/arbol-de-guayabas-Leyenda-de-Guatemala-Pedro-Urdemales.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/arbol-de-guayabas-Leyenda-de-Guatemala-Pedro-Urdemales.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/arbol-de-guayabas-Leyenda-de-Guatemala-Pedro-Urdemales.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/arbol-de-guayabas-Leyenda-de-Guatemala-Pedro-Urdemales.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/arbol-de-guayabas-Leyenda-de-Guatemala-Pedro-Urdemales.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-la-historia-de-pedro-urdemales-el-hombre-que-despojaba-a-los-poderosos-de-su-riqueza/">Leyendas de Guatemala: La historia de Pedro Urdemales, el hombre que despojaba a los poderosos de su riqueza</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	


<h2 class="wp-block-heading">Las tristezas de <em>El Sombrerón</em></h2>



<p>En las narraciones del historiador Celso Lara Figueroa se cuenta que, cuando eran las 20 horas, se escuchaba el paso pausado de un patacho de mulas. Acto seguido,<strong> aparecía la figura diminuta de un carbonero que parecía provenir del interior de Guatemala.</strong></p>



<p>“Portaba un cinturón brillante y botines de charol con espuelas plateadas que brillaban en la oscuridad. Al hombro, una <strong>guitarra de cajeta</strong> y, sobre su cabeza, un enorme sombrero de ala ancha que casi lo ocultaba por completo”, dice el relato.</p>



<p>Cuando pasaba, el ladrido de los perros se transformaba en llanto. En la esquina del Callejón del Brillante, se dirigía hacia el barrio de la Candelaria, cruzaba por la Calle de la Amargura y se detenía frente a un antiguo palomar, donde cantaba con emoción bajo una puerta durante toda la noche.</p>



<p>Cuenta la leyenda que las serenatas eran para <strong>Nina Candiales</strong>, una bella joven de ojos gris verdoso y cabello largo color miel. Era hija de la señora Rosario Candiales, quien deseaba que su hija se casara con un joven de buena familia.</p>



<p>“A Nina la conmovía el canto de su pretendiente, pues se lo imaginaba gallardo y apuesto. Las serenatas continuaron por varias noches hasta que lo dejó entrar a su casa. Una vecina vigiló desde su ventana hasta que por fin vio cuando <strong>El Sombrerón entró por la de Rosario Candiales</strong>”, prosigue el relato.</p>


<div class="nospeech" id="cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"></div><script type="text/javascript">	var cX = window.cX = window.cX || {}; cX.callQueue = cX.callQueue || [];cX.CCE = cX.CCE || {}; cX.CCE.callQueue = cX.CCE.callQueue || [];cX.CCE.callQueue.push(["run",{	widgetId: "13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8",	targetElementId: "cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"}]);</script>


<p>Para entonces, la joven lucía desmejorada. Su madre la internó en el convento de Santa Catarina. El Sombrerón notó su ausencia y marchó hacia el convento, donde la joven aún escuchaba el taconeo de los zapatitos y la voz melodiosa que le cantaba.</p>



<p>La vida de Nina <strong>se apagó una noche de noviembre</strong>, durante la celebración de Santa Cecilia. Fue velada en su casa, rodeada de familiares y amistades. A las 20 horas se escuchó el triste cantar de El Sombrerón, una voz que estremecía el alma con cada nota.</p>



<p>Al día siguiente, apareció un rosario de lágrimas a lo largo de las calles del barrio, que resbalaban hasta los barrancos de la ciudad. Desde entonces, cada noche aparecen en el cementerio cuatro mulas cargadas con redes de carbón. Al amanecer, sobre la tumba de Nina Candiales se observa una rosa silvestre cubierta de gotas de rocío: las lágrimas de El Sombrerón, quien —aseguran— nunca olvida a las mujeres que ha amado.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" height="1360" width="2040" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/NAC-28102023-CHO-RECORRIDO-LEYENDAS-005.jpeg?quality=52&amp;w=1024" alt="El Sombrerón, una leyenda de &quot;un hombrecito pequeño, vestido de negro, con un gran cinturón. Tiene un sombrero pequeño de color negro y unas botas con tacones que hacen ruido”. 
También le agrada perseguir y molestar a las mujeres de pelo largo y ojos grandes. Cuando le gusta alguna muchacha, no la deja ni a sol ni a sombra: se le aparece en las noches cuando está dormida, y después de haberle enredado el pelo, le baila y le canta con su guitarra. (Foto Prensa Libre: Hemeroteca PL)" class="wp-image-16865044" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/NAC-28102023-CHO-RECORRIDO-LEYENDAS-005.jpeg 4160w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/NAC-28102023-CHO-RECORRIDO-LEYENDAS-005.jpeg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/NAC-28102023-CHO-RECORRIDO-LEYENDAS-005.jpeg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/NAC-28102023-CHO-RECORRIDO-LEYENDAS-005.jpeg?resize=2040,1360 2040w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/NAC-28102023-CHO-RECORRIDO-LEYENDAS-005.jpeg?resize=1536,1024 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/NAC-28102023-CHO-RECORRIDO-LEYENDAS-005.jpeg?resize=2048,1365 2048w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/NAC-28102023-CHO-RECORRIDO-LEYENDAS-005.jpeg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/NAC-28102023-CHO-RECORRIDO-LEYENDAS-005.jpeg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/NAC-28102023-CHO-RECORRIDO-LEYENDAS-005.jpeg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 2040px) 100vw, 2040px" /><figcaption class="wp-element-caption">El Sombrerón, una leyenda de &#8220;un hombrecito pequeño, vestido de negro, con un gran cinturón. Este relato ha pasado de generación en generación en nuestro país. (Foto Prensa Libre: Hemeroteca PL)</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading">Símbolo de la cultura guatemalteca</h2>



<p>El historiador Aníbal Chajón comenta que las personas explican algunos fenómenos a través de interpretaciones culturales que se transmiten a la juventud con el paso del tiempo. “El Sombrerón es un personaje interesante porque representa y aconseja seguir las pautas de la moral católica, que impera desde hace siglos”, agrega.</p>



<p>Chajón y el historiador Fernando Urquizú destacan que este relato oral nace en una época en la cual imperaba una moral católica mucho más rígida que la actual, un periodo que se extiende hasta mediados del siglo XX.</p>



<p>En ese contexto, El Sombrerón es un personaje que se les aparece a las mujeres que se peinan en la ventana, de modo que él —y otras personas— puede verlas. Según los historiadores, en esa época esto se consideraba una falta de recato.</p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/la-tatuana-fecha-hora-lugar-y-detalles-del-estreno-de-esta-obra-de-teatro-en-guatemala/"><img loading="lazy" decoding="async" width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Tatuana-obra-de-teatro.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="La Tatuana obra de teatro" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Tatuana-obra-de-teatro.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Tatuana-obra-de-teatro.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Tatuana-obra-de-teatro.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Tatuana-obra-de-teatro.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Tatuana-obra-de-teatro.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/la-tatuana-fecha-hora-lugar-y-detalles-del-estreno-de-esta-obra-de-teatro-en-guatemala/">“La Tatuana”: fecha, hora, lugar y detalles del estreno de esta obra de teatro en Guatemala</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/las-lagrimas-del-sombreron-asi-se-grabo-el-impactante-video-del-national-costume-de-ana-sofia-lendl-para-miss-grand-international/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Las-lagrimas-del-Sombreron-asi-se-grabo-el-impactante-video-del-National-Costume-de-Ana-Sofia-Lendl-para-Miss-Grand-International.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Las-lagrimas-del-Sombreron-asi-se-grabo-el-impactante-video-del-National-Costume-de-Ana-Sofia-Lendl-para-Miss-Grand-International.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Las-lagrimas-del-Sombreron-asi-se-grabo-el-impactante-video-del-National-Costume-de-Ana-Sofia-Lendl-para-Miss-Grand-International.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Las-lagrimas-del-Sombreron-asi-se-grabo-el-impactante-video-del-National-Costume-de-Ana-Sofia-Lendl-para-Miss-Grand-International.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Las-lagrimas-del-Sombreron-asi-se-grabo-el-impactante-video-del-National-Costume-de-Ana-Sofia-Lendl-para-Miss-Grand-International.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Las-lagrimas-del-Sombreron-asi-se-grabo-el-impactante-video-del-National-Costume-de-Ana-Sofia-Lendl-para-Miss-Grand-International.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/las-lagrimas-del-sombreron-asi-se-grabo-el-impactante-video-del-national-costume-de-ana-sofia-lendl-para-miss-grand-international/">“Las lágrimas del Sombrerón”: así se grabó el impactante video del National Costume de Ana Sofía Lendl para Miss Grand International</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	


<h2 class="wp-block-heading">Elementos simbólicos de la leyenda</h2>



<p>De acuerdo con Chajón, el hecho de que el rostro del personaje no sea visible se asocia con la figura del maligno, quien en este caso se gana el alma de las muchachas que se peinan por la ventana. Además, destaca elementos simbólicos como la vihuela —instrumento que antecede a la guitarra—, central en el relato, ya que se asocia con lo pecaminoso.</p>



<p>Urquizú señala que se trata de una figura que representaba una lección moral clara: impedir que las damas criollas se fijaran en “cualquier” caballero. Así, se convierte en un personaje importante en la cultura hispánica de Guatemala y de otros países.</p>



<p>Según el historiador, el personaje mítico surgió en una época en la que los españoles peninsulares buscaban contraer matrimonio con mujeres en Guatemala para asegurar una buena posición económica y social que no tenían en su país de origen.</p>



<p>Por otro lado, el hecho de que siempre estuviera acompañado de mulas que transportaban carbón alude, según Chajón, a la población mulata o mestiza durante la época colonial. Además, destaca que los ejecutores de la vihuela eran precisamente mestizos y mulatos, lo cual refuerza la idea de que, en aquel tiempo, las damas no debían fijarse en “cualquier caballero”.</p>



<p>Pese a la llegada del cine y otros formatos más contemporáneos, esta leyenda permanece vigente en el imaginario colectivo de Guatemala, según estiman historiadores.</p>



<p><em>(Con información hemerográfica de Prensa Libre)</em></p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-semana-santa-la-visitante-de-los-siete-sagrarios/"><img loading="lazy" decoding="async" width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/03/leyendas-de-semana-santa-la-visitante-de-los-siete-sagrarios.png?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="La visitante de los siete sagrarios" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/03/leyendas-de-semana-santa-la-visitante-de-los-siete-sagrarios.png?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/03/leyendas-de-semana-santa-la-visitante-de-los-siete-sagrarios.png?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/03/leyendas-de-semana-santa-la-visitante-de-los-siete-sagrarios.png?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/03/leyendas-de-semana-santa-la-visitante-de-los-siete-sagrarios.png?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/03/leyendas-de-semana-santa-la-visitante-de-los-siete-sagrarios.png?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-semana-santa-la-visitante-de-los-siete-sagrarios/">Leyendas de Semana Santa: La visitante de los siete sagrarios</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/literatura-de-terror-y-suspenso-el-arte-de-cautivar-con-historias-tenebrosas/"><img loading="lazy" decoding="async" width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Literatura-de-terror.jpeg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="Literatura de terror" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Literatura-de-terror.jpeg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Literatura-de-terror.jpeg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Literatura-de-terror.jpeg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Literatura-de-terror.jpeg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Literatura-de-terror.jpeg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/literatura-de-terror-y-suspenso-el-arte-de-cautivar-con-historias-tenebrosas/">Literatura de terror y suspenso: el arte de cautivar con historias tenebrosas</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="escenario,vida" data-modified="120" data-title="“El Sombrerón”: la leyenda del hombre que no olvida a las mujeres que ha amado" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">24073535</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>“La Tatuana”: fecha, hora, lugar y detalles del estreno de esta obra de teatro en Guatemala</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/la-tatuana-fecha-hora-lugar-y-detalles-del-estreno-de-esta-obra-de-teatro-en-guatemala/</link>
                                                <pubDate>Wed, 22 Oct 2025 00:30:53 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Escenario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="María Alejandra Guzmán" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">María Alejandra Guzmán</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista y redactora con experiencia en tendencias digitales relacionadas con arte, cultura, salud, tecnología, bienestar y otras temáticas similares.										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-21T18:30:53-06:00">21 de octubre de 2025</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Escenario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=24043042</guid>
                                                    <description><![CDATA[“La Tatuana” llega a los escenarios guatemaltecos con una propuesta escénica innovadora que recrea el relato tradicional. Conozca los pormenores de esta adaptación teatral.]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="850" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Tatuana-obra-de-teatro.jpg?quality=52&amp;w=1200" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="La Tatuana obra de teatro" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Tatuana-obra-de-teatro.jpg 2983w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Tatuana-obra-de-teatro.jpg?resize=768,544 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Tatuana-obra-de-teatro.jpg?resize=1536,1088 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Tatuana-obra-de-teatro.jpg?resize=2048,1451 2048w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Tatuana-obra-de-teatro.jpg?resize=150,106 150w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">escenario</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">“La Tatuana”: fecha, hora, lugar y detalles del estreno de esta obra de teatro en Guatemala</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_isabel"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">“La Tatuana” llega a los escenarios guatemaltecos con una propuesta escénica innovadora que recrea el relato tradicional. Conozca los pormenores de esta adaptación teatral.</h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img decoding="async" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="María Alejandra Guzmán" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/maria-alejandra-guzman/" title="Posts by María Alejandra Guzmán" class="author url fn" rel="author">María Alejandra Guzmán</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-21T18:30:53-06:00">21 de octubre de 2025</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-21T18:30:53-06:00">18:30h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="24043042" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img decoding="async" width="1360" height="768" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Tatuana-obra-de-teatro.jpg?quality=52&amp;w=1360&amp;h=768&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-block wp-post-image" alt="La Tatuana obra de teatro" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Tatuana-obra-de-teatro.jpg?resize=1360,768 1360w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Tatuana-obra-de-teatro.jpg?resize=235,132 235w" sizes="(max-width: 1360px) 100vw, 1360px" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-block" style="text-align: right">
                        La obra de teatro &quot;La Tatuana&quot; se estrenará el próximo 23 de octubre en Guatemala. (Foto Prensa Libre: cortesía Emerson Leiva)
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo “La Tatuana”: fecha, hora, lugar y detalles del estreno de esta obra de teatro en Guatemala; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p><em><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/los-10-mitos-y-leyendas-mas-populares-de-guatemala/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/los-10-mitos-y-leyendas-mas-populares-de-guatemala/">La Tatuana</a></em> se caracteriza por ser una de las <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-cortas-de-guatemala-5-relatos-que-combinan-terror-tradicion-e-historia/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-cortas-de-guatemala-5-relatos-que-combinan-terror-tradicion-e-historia/">leyendas más populares en Guatemala</a>. En octubre 2025, este relato oral llega al teatro en Guatemala gracias al esfuerzo del director Emerson Leiva y el elenco de Teatralidad.</p>



<p>En esta ocasión, la obra ofrece una historia completamente distinta a la versión conocida. Según el comunicado oficial, “<strong>la puesta en escena de Leiva nos ofrece una versión no contada</strong>, una interpretación libre de lo que pudo haber ocurrido para desencadenar las acusaciones de hechicería, explorando además cómo este suceso se vinculó con la catástrofe telúrica de 1773, que dio origen a la nueva Guatemala de la Asunción”.</p>



<p>De acuerdo con los organizadores, el objetivo es que esta obra se convierta en una tradición teatral cada octubre, previo al <strong><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/asueto-del-1-de-noviembre-del-2025-en-guatemala-se-traslada-el-descanso-por-el-dia-de-todos-los-santos/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/asueto-del-1-de-noviembre-del-2025-en-guatemala-se-traslada-el-descanso-por-el-dia-de-todos-los-santos/">Día de Todos los Santos</a></strong>, en honor a “la bruja más conocida del imaginario guatemalteco”.</p>



<p>La leyenda original relata cómo una mujer acusada de hechicería en el siglo XVIII logra escapar de su condena al dibujar un barco en la pared con un trozo de carbón. En su versión 2025, <strong><em>La Tatuana</em></strong> se reinventa para el teatro, ofreciendo una experiencia visual y emocional para los amantes del arte dramático en Guatemala. Si planea asistir, tome en cuenta que esta obra es apta para  personas mayores de 18 años. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Fechas</h2>



<p>23, 24 y 30 de octubre de 2025</p>



<h2 class="wp-block-heading">Hora</h2>



<p>19.30 horas</p>



<h2 class="wp-block-heading">Lugar</h2>



<p>8ª avenida 0-49, zona 2 capitalina, Teatro Mágico de Marcel</p>



<iframe src="https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d3860.135796697573!2d-90.51302412409518!3d14.64823187590716!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x8589a20dc701b847%3A0xb29bc4e2eb91ce87!2sMarcel%20Mago%20Theater!5e0!3m2!1sen!2sgt!4v1761093545238!5m2!1sen!2sgt" width="600" height="450" style="border:0;" allowfullscreen="" loading="lazy" referrerpolicy="no-referrer-when-downgrade"></iframe>



<h2 class="wp-block-heading">Precio</h2>



<ul class="wp-block-list">
<li>Pago en la taquilla: Q120 por persona</li>



<li>Tarifa única de parqueo: Q20</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Reservaciones</h2>



<p>Más información al WhatsApp 3567-7143.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="989" height="1280" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/la-Tatuana-1.jpeg?quality=52&amp;w=791" alt="la Tatuana" class="wp-image-24043088" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/la-Tatuana-1.jpeg 989w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/la-Tatuana-1.jpeg?resize=768,994 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/la-Tatuana-1.jpeg?resize=150,194 150w" sizes="auto, (max-width: 989px) 100vw, 989px" /><figcaption class="wp-element-caption">Afiche oficial de la obra de teatro guatemalteca &#8220;La Tatuana&#8221;. (Foto Prensa Libre: cortesía Emerson Leiva)</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading">Suscríbase a nuestro boletín</h2>



<p>Descubra las mejores actividades culturales, eventos y planes de ocio para disfrutar de la semana y del fin de semana al máximo.</p>



<p>En nuestro boletín&nbsp;<em>Qué hacer en Guatemala</em>&nbsp;recibirá una guía para su tiempo libre.&nbsp;<a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/boletines/?vida"><strong><em>Suscríbase aquí &gt;</em></strong></a></p>



<h2 class="wp-block-heading">Otros eventos en Guatemala</h2>



<p><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/tema/que-hacer-en-guatemala/"><strong><em>Vea otros eventos que se realizarán en el país.</em></strong></a></p>



<p><em>Si desea compartir su evento, puede enviar la información al correo electrónico&nbsp;<a>quehacerenguatemala@prensalibre.com.gt</a></em></p>



<p>Prensa Libre no se hace responsable de cancelación, recalendarización o cambios en este evento.</p>
<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="escenario,vida" data-modified="120" data-title="“La Tatuana”: fecha, hora, lugar y detalles del estreno de esta obra de teatro en Guatemala" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">24043042</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>Leyendas cobraron vida en la 10K de Antigua: deporte y tradición oral se fusionaron en el recorrido nocturno</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-cobraron-vida-en-la-10k-de-antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno/</link>
                                                <pubDate>Sun, 12 Oct 2025 19:17:17 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Escenario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">Esdras Laz</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista de Prensa Libre para el área de bienestar, cultura y tendencias con varios años de experiencia en medios escritos y televisivos.										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-12T13:17:17-06:00">12 de octubre de 2025</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Escenario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=23954635</guid>
                                                    <description><![CDATA[La Llorona, calaveras y figuras sombrías tomaron las calles de la Ciudad Colonial durante la 10K de Leyendas, un recorrido que cobró vida al caer la noche.]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img width="1200" height="675" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno.jpeg?quality=52&amp;w=1200" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno.jpeg 1600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno.jpeg?resize=768,432 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno.jpeg?resize=1536,864 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno.jpeg?resize=235,132 235w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno.jpeg?resize=150,84 150w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" loading="lazy" decoding="async" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">Escenario</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">Leyendas cobraron vida en la 10K de Antigua: deporte y tradición oral se fusionaron en el recorrido nocturno</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_david"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">La Llorona, calaveras y figuras sombrías tomaron las calles de la Ciudad Colonial durante la 10K de Leyendas, un recorrido que cobró vida al caer la noche.</h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" loading="lazy" decoding="async" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/esdras-laz/" title="Posts by Esdras Laz" class="author url fn" rel="author">Esdras Laz</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-12T13:17:17-06:00">12 de octubre de 2025</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-12T13:17:17-06:00">13:17h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="23954635" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img width="1360" height="768" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno.jpeg?quality=52&amp;w=1360&amp;h=768&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-block wp-post-image" alt="" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno.jpeg?resize=1360,768 1360w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno.jpeg?resize=235,132 235w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno.jpeg?resize=150,84 150w" sizes="(max-width: 1360px) 100vw, 1360px" decoding="async" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-block" style="text-align: right">
                        Personajes de leyendas recorren la Antigua Guatemala durante la 10k 2025. (Foto Prensa Libre: Emy Sánchez)
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo Leyendas cobraron vida en la 10K de Antigua: deporte y tradición oral se fusionaron en el recorrido nocturno; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p>La Antigua Guatemala se llenó de misticismo durante la 10K de Leyendas 2025, donde personajes como la Llorona, el Sombrerón y otros seres de la tradición oral guatemalteca recorrieron las calles empedradas en una noche de cultura, deporte y fantasía.</p>



<p>Niños, adultos y hasta mascotas participaron en este evento, realizado la noche del 11 de octubre, donde la belleza de la Ciudad Colonial fue el escenario perfecto para ver brillar, entre la oscuridad, a los guatemaltecos que corrieron animados, vestidos como personajes del cine de terror.</p>



<p>En su cuarta edición, más de dos mil 200 personas participaron entre familiares y amigos para celebrar la historia, la tradición y el deporte. Rodrigo Paredes, del área de comunicación de la 10K de Leyendas de Antigua Guatemala, comentó a Guatevisión que esta edición busca rescatar la tradición oral del país, así como incentivar la actividad física.</p>



<p>Entre los asistentes destacaron personas disfrazadas de nazarenos, la Siguanaba y otras figuras oscuras, que llenaron de entusiasmo a quienes se concentraron en el centro de Antigua Guatemala para disfrutar del evento.</p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/la-estacion-del-terror-el-museo-del-ferrocarril-se-convierte-en-pesadilla/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Estacion-del-Terror-el-museo-del-Ferrocarril-se-convierte-en-pesadilla.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Estacion-del-Terror-el-museo-del-Ferrocarril-se-convierte-en-pesadilla.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Estacion-del-Terror-el-museo-del-Ferrocarril-se-convierte-en-pesadilla.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Estacion-del-Terror-el-museo-del-Ferrocarril-se-convierte-en-pesadilla.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Estacion-del-Terror-el-museo-del-Ferrocarril-se-convierte-en-pesadilla.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/La-Estacion-del-Terror-el-museo-del-Ferrocarril-se-convierte-en-pesadilla.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/la-estacion-del-terror-el-museo-del-ferrocarril-se-convierte-en-pesadilla/">La Estación del Terror: el museo del Ferrocarril se convierte en pesadilla</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/festival-paseo-de-catrinas-2025-transforma-el-centro-historico-de-guatemala-en-una-fiesta-de-tradicion-y-arte/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Festival-Paseo-de-Catrinas-2025-transforma-el-Centro-Historico-de-Guatemala-en-una-fiesta-de-tradicion-y-arte-2.jpeg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Festival-Paseo-de-Catrinas-2025-transforma-el-Centro-Historico-de-Guatemala-en-una-fiesta-de-tradicion-y-arte-2.jpeg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Festival-Paseo-de-Catrinas-2025-transforma-el-Centro-Historico-de-Guatemala-en-una-fiesta-de-tradicion-y-arte-2.jpeg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Festival-Paseo-de-Catrinas-2025-transforma-el-Centro-Historico-de-Guatemala-en-una-fiesta-de-tradicion-y-arte-2.jpeg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Festival-Paseo-de-Catrinas-2025-transforma-el-Centro-Historico-de-Guatemala-en-una-fiesta-de-tradicion-y-arte-2.jpeg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Festival-Paseo-de-Catrinas-2025-transforma-el-Centro-Historico-de-Guatemala-en-una-fiesta-de-tradicion-y-arte-2.jpeg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/festival-paseo-de-catrinas-2025-transforma-el-centro-historico-de-guatemala-en-una-fiesta-de-tradicion-y-arte/">Festival Paseo de Catrinas 2025 transforma el Centro Histórico de Guatemala en una fiesta de tradición y arte</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	


<p>Durante la actividad, se celebró un momento especial cuando uno de los corredores pidió matrimonio a su novia, gesto que fue ovacionado por los presentes.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Ganadores de la 10K de Leyendas 2025</h2>



<p>Entre los ganadores, según detallaron los organizadores, se encuentran:</p>



<h3 class="wp-block-heading">Libre femenina</h3>



<ul class="wp-block-list">
<li>Aury González</li>



<li>Lidia López Pablo</li>



<li>Ingrid Caná</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">Libre masculina</h3>



<ol class="wp-block-list">
<li>Luis Antonio Morales Romero</li>



<li>Eduardo Gómez</li>



<li>Juan Fernando Pocón Archila</li>
</ol>



<h3 class="wp-block-heading">Máster femenina</h3>



<ol class="wp-block-list">
<li>Elsa Ruíz (dorsal 1547)</li>



<li>Alba Elisa Chacón Díaz</li>



<li>María Luisa Galindo</li>
</ol>



<h3 class="wp-block-heading">Máster masculina</h3>



<ol class="wp-block-list">
<li>Hugo Sotoj</li>



<li>Samuel Cojolón</li>



<li>Edgar Alfonso González Aguilar</li>
</ol>



<p>Así se vivió esta noche llena de misticismo, creatividad y deporte.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Familia se viste de Calaveras</h2>



<figure class="wp-block-video"><video controls src="https://videos.files.wordpress.com/T3jaCseM/leyendas-cobraron-vida-en-la-10k-de-antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno.mp4"></video></figure>



<h2 class="wp-block-heading">Propuesta de matrimonio </h2>



<p>Otro de los momentos destacados fue la inclusión de mascotas en el recorrido, entre ellas un perrito disfrazado de Harry Potter. Los mejores disfraces fueron premiados por la organización, al igual que los primeros corredores en cruzar la meta.</p>



<figure class="wp-block-video"><video controls src="https://videos.files.wordpress.com/XuwALVTV/leyendas-cobraron-vida-en-la-10k-de-antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-2.mp4"></video></figure>



<h2 class="wp-block-heading">Familia celebra su cuarta participación </h2>



<figure class="wp-block-video"><video controls src="https://videos.files.wordpress.com/rz7eyimv/leyendas-cobraron-vida-en-la-10k-de-antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-3.mp4"></video></figure>



<h2 class="wp-block-heading">Disfraces sobresalen en la cuarta edición de la 10K de Leyendas</h2>



<p>Durante la Noche de Leyendas, varios disfraces destacaron en esta celebración del deporte y la tradición oral guatemalteca. Estas son algunas imágenes del evento.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1600" height="900" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-6.jpeg?quality=52" alt="" class="wp-image-23954852" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-6.jpeg 1600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-6.jpeg?resize=768,432 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-6.jpeg?resize=1536,864 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-6.jpeg?resize=235,132 235w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-6.jpeg?resize=150,84 150w" sizes="auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px" /></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1600" height="900" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-2.jpeg?quality=52" alt="" class="wp-image-23954853" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-2.jpeg 1600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-2.jpeg?resize=768,432 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-2.jpeg?resize=1536,864 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-2.jpeg?resize=235,132 235w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-2.jpeg?resize=150,84 150w" sizes="auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px" /></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1600" height="900" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-4.jpeg?quality=52" alt="" class="wp-image-23954854" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-4.jpeg 1600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-4.jpeg?resize=768,432 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-4.jpeg?resize=1536,864 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-4.jpeg?resize=235,132 235w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-4.jpeg?resize=150,84 150w" sizes="auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px" /></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1600" height="900" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-12.jpeg?quality=52" alt="" class="wp-image-23954855" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-12.jpeg 1600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-12.jpeg?resize=768,432 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-12.jpeg?resize=1536,864 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-12.jpeg?resize=235,132 235w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-12.jpeg?resize=150,84 150w" sizes="auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px" /></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1600" height="900" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-16.jpeg?quality=52" alt="" class="wp-image-23954859" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-16.jpeg 1600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-16.jpeg?resize=768,432 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-16.jpeg?resize=1536,864 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-16.jpeg?resize=235,132 235w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-16.jpeg?resize=150,84 150w" sizes="auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px" /></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1600" height="900" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-17.jpeg?quality=52" alt="" class="wp-image-23954860" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-17.jpeg 1600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-17.jpeg?resize=768,432 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-17.jpeg?resize=1536,864 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-17.jpeg?resize=235,132 235w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-17.jpeg?resize=150,84 150w" sizes="auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px" /></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1600" height="900" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-21.jpeg?quality=52" alt="" class="wp-image-23954861" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-21.jpeg 1600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-21.jpeg?resize=768,432 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-21.jpeg?resize=1536,864 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-21.jpeg?resize=235,132 235w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-21.jpeg?resize=150,84 150w" sizes="auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px" /></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1600" height="900" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-22.jpeg?quality=52" alt="" class="wp-image-23954866" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-22.jpeg 1600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-22.jpeg?resize=768,432 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-22.jpeg?resize=1536,864 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-22.jpeg?resize=235,132 235w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-22.jpeg?resize=150,84 150w" sizes="auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px" /></figure>



<figure class="wp-block-image"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="1600" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-8.jpeg?quality=52&amp;w=576" alt="" class="wp-image-23954867" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-8.jpeg 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-8.jpeg?resize=768,1365 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-8.jpeg?resize=864,1536 864w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Leyendas-cobraron-vida-en-la-10K-de-Antigua-deporte-y-tradicion-oral-se-fusionaron-en-el-recorrido-nocturno-8.jpeg?resize=150,267 150w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p>*Con material audiovisual de Emy Sánchez. </p>
<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="escenario,vida" data-modified="120" data-title="Leyendas cobraron vida en la 10K de Antigua: deporte y tradición oral se fusionaron en el recorrido nocturno" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">23954635</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>Leyendas de Guatemala: La Llorona, Vanushka y otros espantos se apoderan del Palacio Nacional de la Cultura</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/guatemala/comunitario/leyendas-de-guatemala-la-llorona-vanushka-y-otros-espantos-se-apoderan-del-palacio-nacional-de-la-cultura-breaking/</link>
                                                <pubDate>Wed, 08 Oct 2025 02:59:02 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Comunitario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img alt='Valeria Juárez-Paz' src='https://secure.gravatar.com/avatar/543477b4321acdfca90aae9329b07156ac75429a58b399510a9c2a5a3ee53f87?s=150&#038;d=mm&#038;r=r' srcset='https://secure.gravatar.com/avatar/543477b4321acdfca90aae9329b07156ac75429a58b399510a9c2a5a3ee53f87?s=300&#038;d=mm&#038;r=r 2x' class='avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle' height='150' width='150' loading='lazy' decoding='async'/>									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">Valeria Juárez-Paz</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
																					</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-07T20:59:02-06:00">7 de octubre de 2025</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Comunitario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=23912423</guid>
                                                    <description><![CDATA[Más de mil personas vivieron un fin de semana lleno de historias de terror en el Palacio Nacional de la Cultura. Entre pasillos oscuros y efectos especiales, los visitantes conocieron a La Llorona, expresidentes y figuras históricas. ]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img width="764" height="360" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/ID.png?quality=52&amp;w=764" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/ID.png 764w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/ID.png?resize=150,71 150w" sizes="auto, (max-width: 764px) 100vw, 764px" loading="lazy" decoding="async" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">Comunitario</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">Leyendas de Guatemala: La Llorona, Vanushka y otros espantos se apoderan del Palacio Nacional de la Cultura</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_david"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">Más de mil personas vivieron un fin de semana lleno de historias de terror en el Palacio Nacional de la Cultura. Entre pasillos oscuros y efectos especiales, los visitantes conocieron a La Llorona, expresidentes y figuras históricas. </h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img alt='Valeria Juárez-Paz' src='https://secure.gravatar.com/avatar/543477b4321acdfca90aae9329b07156ac75429a58b399510a9c2a5a3ee53f87?s=54&#038;d=mm&#038;r=r' srcset='https://secure.gravatar.com/avatar/543477b4321acdfca90aae9329b07156ac75429a58b399510a9c2a5a3ee53f87?s=108&#038;d=mm&#038;r=r 2x' class='avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle' height='54' width='54' /><img src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/Rosmery-Avila-.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/Rosmery-Avila-.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/Rosmery-Avila-.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/Rosmery-Avila-.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" loading="lazy" decoding="async" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/vjuarezp/" title="Posts by Valeria Juárez-Paz" class="author url fn" rel="author">Valeria Juárez-Paz</a> y <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/rosmery-avila/" title="Posts by Rosmery Ávila" class="author url fn" rel="author">Rosmery Ávila</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-07T20:59:02-06:00">7 de octubre de 2025</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-10-07T20:59:02-06:00">20:59h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="23912423" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <div class="cintillos-container"><a href = "http://www.prensalibre.com/tema/impacto-directo">
								<img alt="Cintillo" loading="lazy" src = "https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Artboard-27.png?quality=52" width = "100%" style = "vertical-align: bottom" />
							</a ></div><img width="764" height="360" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/ID.png?quality=52&amp;w=764&amp;h=360&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-block wp-post-image" alt="" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/ID.png 764w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/ID.png?resize=150,71 150w" sizes="(max-width: 764px) 100vw, 764px" decoding="async" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-block" style="text-align: right">
                        
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo Leyendas de Guatemala: La Llorona, Vanushka y otros espantos se apoderan del Palacio Nacional de la Cultura; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p>Con la llegada de octubre, el <strong><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/guatemala/comunitario/oyeron-la-guitarrita-asistente-a-la-noche-de-las-leyendas-dice-que-su-esposo-se-encontro-con-el-sombreron/">Palacio Nacional de la Cultura se convirtió en el escenario de un aterrador recorrido</a></strong> de leyendas que reunió a más de mil personas durante el fin de semana.</p>



<p>El recorrido comenzó a las 18:30 horas. Los visitantes hicieron fila para ingresar en grupos de cien. Apenas cruzaron la entrada, las cadenas que se arrastraban y los lamentos que resonaban en los patios les dieron el primer susto de la noche. Entre rincones oscuros,<a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-cortas-de-guatemala-5-relatos-que-combinan-terror-tradicion-e-historia/"> <strong>los asistentes conocieron personajes históricos que marcaron Guatemala</strong></a>.</p>



<p>La primera parada fue nel Salón Banderas, donde <strong>un artista interpretó la vida de Jorge Ubico</strong>, expresidente del país, cuyo legado genera opiniones divididas: algunos lo recuerdan como tirano, otros como héroe. Luego, <strong>la noche se adentró en el misterio con la <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/ay-mis-hijos-el-grito-de-la-mujer-en-agonia-por-recuperar-a-sus-seres-queridos-y-la-historia-por-la-que-se-le-conoce-como-la-llorona/">aparición de La Llorona</a></strong>, quien relató la trágica pérdida de sus hijos arrastrados por un río, provocando escalofríos en los presentes.</p>



<p>El recorrido continuó por otros rincones del Palacio, donde los visitantes se encontraron con pintores, expresidentes y figuras que transformaron la historia guatemalteca, todo acompañado de melodías tradicionales que refuerzan la atmósfera tenebrosa. Más adelante, la <strong>Vanushka narró su historia de amor</strong>, cautivando a quienes se acercan para pedirle suerte en sus propios romances.</p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/festival-paseo-de-catrinas-2025-transforma-el-centro-historico-de-guatemala-en-una-fiesta-de-tradicion-y-arte/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Festival-Paseo-de-Catrinas-2025-transforma-el-Centro-Historico-de-Guatemala-en-una-fiesta-de-tradicion-y-arte-2.jpeg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Festival-Paseo-de-Catrinas-2025-transforma-el-Centro-Historico-de-Guatemala-en-una-fiesta-de-tradicion-y-arte-2.jpeg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Festival-Paseo-de-Catrinas-2025-transforma-el-Centro-Historico-de-Guatemala-en-una-fiesta-de-tradicion-y-arte-2.jpeg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Festival-Paseo-de-Catrinas-2025-transforma-el-Centro-Historico-de-Guatemala-en-una-fiesta-de-tradicion-y-arte-2.jpeg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Festival-Paseo-de-Catrinas-2025-transforma-el-Centro-Historico-de-Guatemala-en-una-fiesta-de-tradicion-y-arte-2.jpeg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/10/Festival-Paseo-de-Catrinas-2025-transforma-el-Centro-Historico-de-Guatemala-en-una-fiesta-de-tradicion-y-arte-2.jpeg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/festival-paseo-de-catrinas-2025-transforma-el-centro-historico-de-guatemala-en-una-fiesta-de-tradicion-y-arte/">Festival Paseo de Catrinas 2025 transforma el Centro Histórico de Guatemala en una fiesta de tradición y arte</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/escenifican-leyendas-de-guatemala-en-el-cementerio-de-antigua-guatemala/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/97ff734e-3a05-4888-b6d2-3d845d4f8e9c.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="Representación de El Sombrerón. (Foto: José Carlos Flores)" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/97ff734e-3a05-4888-b6d2-3d845d4f8e9c.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/97ff734e-3a05-4888-b6d2-3d845d4f8e9c.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/97ff734e-3a05-4888-b6d2-3d845d4f8e9c.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/97ff734e-3a05-4888-b6d2-3d845d4f8e9c.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/escenifican-leyendas-de-guatemala-en-el-cementerio-de-antigua-guatemala/">La Llorona, El Sombrerón y La Tatuana recorren de noche el cementerio de Antigua Guatemala</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	


<h2 class="wp-block-heading">Otros detalles del recorrido</h2>



<p>Además de la narración y la ambientación, el paseo incluye efectos especiales y elementos interactivos que permiten a los visitantes sentir que forman parte de cada leyenda.<strong> Las luces y los sonidos que emergen de la oscuridad intensifican la experiencia</strong>, haciendo que cada paso dentro del Palacio genere tensión y sorpresa.</p>



<p>El evento también<strong> <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/festival-del-centro-historico-2025-5-actividades-que-no-se-puede-perder/">promueve el aprendizaje cultural, ya que muchos participantes descubren datos históricos</a></strong> y curiosidades sobre personajes emblemáticos de Guatemala mientras se sumergen en el relato de sus vidas y leyendas. Esta combinación de educación y entretenimiento convierte al recorrido en una actividad imperdible para familias y jóvenes durante la temporada.</p>



<p>&#8220;Es excelente que se realicen más representaciones de la cultura guatemalteca&#8221;, comentó uno de los visitantes. Añadió que, aunque tuvo que esperar en fila por un largo tiempo, cada minuto del recorrido valió la pena. &#8220;Aprendemos un poco más sobre nuestra querida Guatemala. Uno está a la expectativa de lo que va a pasar&#8221;.</p>



<p>La experiencia concluye dejando a muchos con ganas de volver y seguir disfrutando de esta escalofriante tradición que combina historia, leyenda y misterio en el corazón de Guatemala.</p>



<iframe loading="lazy" width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/QwKrJ3oVsB4?si=04PK78N0NcF0LxMM" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>
<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="comunitario,guatemala,guatemala-ciudades" data-modified="120" data-title="Leyendas de Guatemala: La Llorona, Vanushka y otros espantos se apoderan del Palacio Nacional de la Cultura" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">23912423</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>Disfraces de Halloween: Cómo elaborar un atuendo inspirado en personajes de las leyendas de Guatemala</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/disfraces-de-halloween-como-elaborar-un-atuendo-inspirado-en-personajes-de-las-leyendas-de-guatemala/</link>
                                                <pubDate>Tue, 30 Sep 2025 23:00:00 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Escenario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="María Alejandra Guzmán" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">María Alejandra Guzmán</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista y redactora con experiencia en tendencias digitales relacionadas con arte, cultura, salud, tecnología, bienestar y otras temáticas similares.										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-09-30T17:00:00-06:00">30 de septiembre de 2025</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Escenario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=23835397</guid>
                                                    <description><![CDATA[En Guatemala, algunas personas celebran Halloween con diversas actividades recreativas. Si busca un disfraz original, compartimos ideas inspiradas en las leyendas de Guatemala.]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="800" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?quality=52&amp;w=1200" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="La Santa Muerte y personajes mitológicos de El Salvador homenajean a difuntos" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg 4320w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=2040,1360 2040w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=1536,1024 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=2048,1365 2048w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">escenario</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">Disfraces de Halloween: Cómo elaborar un atuendo inspirado en personajes de las leyendas de Guatemala</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_isabel"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">En Guatemala, algunas personas celebran Halloween con diversas actividades recreativas. Si busca un disfraz original, compartimos ideas inspiradas en las leyendas de Guatemala.</h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img decoding="async" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="María Alejandra Guzmán" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/maria-alejandra-guzman/" title="Posts by María Alejandra Guzmán" class="author url fn" rel="author">María Alejandra Guzmán</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-09-30T17:00:00-06:00">30 de septiembre de 2025</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-09-30T17:00:00-06:00">17:00h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="23835397" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img decoding="async" width="1360" height="768" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?quality=52&amp;w=1360&amp;h=768&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-block wp-post-image" alt="La Santa Muerte y personajes mitológicos de El Salvador homenajean a difuntos" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=1360,768 1360w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=235,132 235w" sizes="(max-width: 1360px) 100vw, 1360px" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-block" style="text-align: right">
                        La Llorona es una de las leyendas de Guatemala más representativas y es un personaje propicio para inspirar disfraces de Halloween. Imagen ilustrativa. (Foto Prensa Libre: EFE)
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo Disfraces de Halloween: Cómo elaborar un atuendo inspirado en personajes de las leyendas de Guatemala; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p>¿Sabía que las <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/tema/leyendas-de-guatemala/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/tema/leyendas-de-guatemala/">leyendas de Guatemala</a> pueden convertirse en fuente de inspiración para elaborar <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/disfraces-de-halloween-6-ideas-sencillas-para-esta-celebracion/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/disfraces-de-halloween-6-ideas-sencillas-para-esta-celebracion/">disfraces de Halloween</a>? Si disfruta de estas historias, encontrará aquí algunas ideas útiles para darles vida en esta celebración.</p>



<p>Halloween se conmemora cada <strong>31 de octubre</strong> en distintas partes del mundo. Aunque no forma parte de nuestras festividades tradicionales, en Guatemala se ha incorporado por medio de actividades culturales y lúdicas dirigidas a públicos de todas las edades.</p>



<p>Las leyendas nacionales conforman un pilar de la tradición oral. A través del tiempo, figuras como<strong> La Llorona, El Sombrerón, El Cadejo y la Siguanaba</strong> han representado lo inexplicable y lo sobrenatural en el imaginario colectivo.</p>



<p>A continuación, algunas sugerencias para crear un atuendo original inspirado en estos personajes.</p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/escenifican-leyendas-de-guatemala-en-el-cementerio-de-antigua-guatemala/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/97ff734e-3a05-4888-b6d2-3d845d4f8e9c.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="Representación de El Sombrerón. (Foto: José Carlos Flores)" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/97ff734e-3a05-4888-b6d2-3d845d4f8e9c.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/97ff734e-3a05-4888-b6d2-3d845d4f8e9c.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/97ff734e-3a05-4888-b6d2-3d845d4f8e9c.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/97ff734e-3a05-4888-b6d2-3d845d4f8e9c.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/escenifican-leyendas-de-guatemala-en-el-cementerio-de-antigua-guatemala/">Escenifican leyendas de Guatemala en el cementerio de Antigua Guatemala</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/halloween-historia-significado-cuando-se-celebra-y-por-que-es-una-de-las-festividades-mas-populares/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Halloween-historia-significado-cuando-se-celebra-y-por-que-es-una-de-las-festividades-mas-populares.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Halloween-historia-significado-cuando-se-celebra-y-por-que-es-una-de-las-festividades-mas-populares.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Halloween-historia-significado-cuando-se-celebra-y-por-que-es-una-de-las-festividades-mas-populares.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Halloween-historia-significado-cuando-se-celebra-y-por-que-es-una-de-las-festividades-mas-populares.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Halloween-historia-significado-cuando-se-celebra-y-por-que-es-una-de-las-festividades-mas-populares.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Halloween-historia-significado-cuando-se-celebra-y-por-que-es-una-de-las-festividades-mas-populares.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/halloween-historia-significado-cuando-se-celebra-y-por-que-es-una-de-las-festividades-mas-populares/">Halloween: historia, significado, cuándo se celebra y por qué es una de las festividades más populares</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	


<h2 class="wp-block-heading">Disfraces de Halloween inspirados en leyendas de Guatemala</h2>



<h3 class="wp-block-heading">1. La Llorona</h3>



<p>Según la versión de Celso Lara, La Llorona es doña María de los Remedios, una mujer marcada por la tragedia de un amor prohibido, quien ahogó a su hijo recién nacido en un río. Desde entonces, vaga por las calles buscando su tumba.</p>



<p>Para recrear este personaje, puede usar un vestido blanco de manga larga o confeccionarlo con materiales sencillos. En el siguiente tutorial se explican los pasos para elaborarlo.</p>



<iframe loading="lazy" width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/7PUu1PX31k8?si=2kuRCkpQYS-ymGPx" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>



<h3 class="wp-block-heading">2. El Sombrerón</h3>



<p>Este personaje, documentado por Lara y citado en publicaciones de Prensa Libre, se distingue por vestir de negro, usar botas de tacón, un cinturón llamativo y un sombrero de ala ancha.</p>



<p>Para el disfraz, bastará con un pantalón negro, una camisa abotonada y un cinturón decorado. También puede fabricar la base del sombrero siguiendo este video de referencia, con medidas adaptables para que quede lo más grande posible. </p>



<iframe loading="lazy" width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/WIvGSHoDnNc?si=AeG6OLroSeu_Wsee" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>



<h3 class="wp-block-heading">3. La Siguanaba</h3>



<p>La leyenda cuenta que, de espaldas, la Siguanaba parece una mujer de largo cabello. Sin embargo, al acercarse, revela un rostro con forma de cráneo de caballo.</p>



<p>Para este disfraz, puede elaborar una máscara con dicha apariencia, complementar con una peluca negra y vestir un atuendo blanco largo. En el tutorial incluido encontrará ideas con materiales accesibles. Puede ajustar su versión al relato original modificando la máscara como considere conveniente.</p>



<iframe loading="lazy" width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/1ihcIfjqxYk?si=YTs7s3SelUzaUYkc" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>



<h3 class="wp-block-heading">4. El Cadejo</h3>



<p>Cuenta la historia que este personaje es descrito como un perro negro con cascos de cabra, ojos encendidos y aliento de fuego, que suele seguir a los hombres ebrios.</p>



<p>Si desea representar este personaje, puede fabricar una máscara con forma canina. El siguiente video ofrece una guía básica para construirla.</p>



<iframe loading="lazy" width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/VDYgK5vTVHc?si=T86FYVNeICjsxBSk" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>


<div class="nospeech" id="cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"></div><script type="text/javascript">	var cX = window.cX = window.cX || {}; cX.callQueue = cX.callQueue || [];cX.CCE = cX.CCE || {}; cX.CCE.callQueue = cX.CCE.callQueue || [];cX.CCE.callQueue.push(["run",{	widgetId: "13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8",	targetElementId: "cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"}]);</script><div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="escenario,vida" data-modified="120" data-title="Disfraces de Halloween: Cómo elaborar un atuendo inspirado en personajes de las leyendas de Guatemala" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">23835397</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>Leyendas cortas de Guatemala: 5 relatos que combinan terror, tradición e historia</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-cortas-de-guatemala-5-relatos-que-combinan-terror-tradicion-e-historia/</link>
                                                <pubDate>Wed, 17 Sep 2025 22:26:58 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Escenario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="María Alejandra Guzmán" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">María Alejandra Guzmán</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista y redactora con experiencia en tendencias digitales relacionadas con arte, cultura, salud, tecnología, bienestar y otras temáticas similares.										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-09-17T16:26:58-06:00">17 de septiembre de 2025</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Escenario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=23735809</guid>
                                                    <description><![CDATA[La tradición oral se enriquece con diversas leyendas cortas de Guatemala, transmitidas de generación en generación.]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img loading="lazy" decoding="async" width="1000" height="667" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/leyendas-de-Guatemala.jpg?quality=52&amp;w=1000" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="leyendas de Guatemala" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/leyendas-de-Guatemala.jpg 1000w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/leyendas-de-Guatemala.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/leyendas-de-Guatemala.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/leyendas-de-Guatemala.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">escenario</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">Leyendas cortas de Guatemala: 5 relatos que combinan terror, tradición e historia</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_isabel"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">La tradición oral se enriquece con diversas leyendas cortas de Guatemala, transmitidas de generación en generación.</h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img decoding="async" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="María Alejandra Guzmán" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/maria-alejandra-guzman/" title="Posts by María Alejandra Guzmán" class="author url fn" rel="author">María Alejandra Guzmán</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-09-17T16:26:58-06:00">17 de septiembre de 2025</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-09-17T16:26:58-06:00">16:26h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="23735809" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img decoding="async" width="1000" height="667" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/leyendas-de-Guatemala.jpg?quality=52&amp;w=1000&amp;h=667&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-block wp-post-image" alt="leyendas de Guatemala" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/leyendas-de-Guatemala.jpg 1000w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/leyendas-de-Guatemala.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/leyendas-de-Guatemala.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/leyendas-de-Guatemala.jpg?resize=150,100 150w" sizes="(max-width: 1000px) 100vw, 1000px" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-block" style="text-align: right">
                        Existen leyendas cortas de Guatemala que conjugan el terror con elementos tradicionales del país. (Foto Prensa Libre: Freepik)
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo Leyendas cortas de Guatemala: 5 relatos que combinan terror, tradición e historia; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p>Relatos orales como <strong>El Sombrerón, La Llorona, La Tatuana y El Cadejo</strong> forman parte de las <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/7-leyendas-de-guatemala-cortas/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/7-leyendas-de-guatemala-cortas/">leyendas cortas de Guatemala</a>. Cada una de ellas cuenta con distintas versiones, pero conservan ciertos elementos que integran las tradiciones del país.</p>



<p>Gracias a la literatura, hemos podido adentrarnos en el mundo de las leyendas mediante textos como <em>Leyendas de Guatemala</em>, de <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/exposicion-de-arte-el-tintario-rinde-homenaje-a-miguel-angel-asturias-nobel-de-literatura-guatemalteco/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/exposicion-de-arte-el-tintario-rinde-homenaje-a-miguel-angel-asturias-nobel-de-literatura-guatemalteco/">Miguel Ángel Asturias</a>. Además, <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/recorrido-de-leyendas-de-guatemala-2025-celebran-10-anos-de-tradicion-oral-con-actividad-especial-en-el-cerrito-del-carmen/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/recorrido-de-leyendas-de-guatemala-2025-celebran-10-anos-de-tradicion-oral-con-actividad-especial-en-el-cerrito-del-carmen/">en el país se organizan actividades para dar a conocer estos relatos tradicionales.</a></p>



<p>Por otro lado, <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/el-legado-de-gaitan-y-lara-los-guardianes-de-la-tradicion-oral-guatemalteca-son-recordados-en-filgua-2025/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/el-legado-de-gaitan-y-lara-los-guardianes-de-la-tradicion-oral-guatemalteca-son-recordados-en-filgua-2025/">figuras como Celso Lara y Héctor Gaitán han sido cruciales para difundir estas leyendas</a>, que incluyen personajes capaces de erizar la piel.</p>



<p>A continuación, compartimos cinco leyendas breves de la tradición oral guatemalteca, recopiladas por Gaitán.</p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais.png?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais.png?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais.png?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais.png?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais.png?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais/">Leyendas de Guatemala para niños: un recorrido por la tradición oral que aún resuena en las calles del país</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-obra-de-teatro-que-revive-los-espiritus-de-la-tradicion-oral/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/08/Leyendas-de-Guatemala-obra-de-teatro-que-revive-los-espiritus-de-la-tradicion-oral.jpeg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/08/Leyendas-de-Guatemala-obra-de-teatro-que-revive-los-espiritus-de-la-tradicion-oral.jpeg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/08/Leyendas-de-Guatemala-obra-de-teatro-que-revive-los-espiritus-de-la-tradicion-oral.jpeg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/08/Leyendas-de-Guatemala-obra-de-teatro-que-revive-los-espiritus-de-la-tradicion-oral.jpeg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/08/Leyendas-de-Guatemala-obra-de-teatro-que-revive-los-espiritus-de-la-tradicion-oral.jpeg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/08/Leyendas-de-Guatemala-obra-de-teatro-que-revive-los-espiritus-de-la-tradicion-oral.jpeg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-obra-de-teatro-que-revive-los-espiritus-de-la-tradicion-oral/">“Leyendas de Guatemala”: obra de teatro que revive los espíritus de la tradición oral</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	


<h2 class="wp-block-heading">Leyendas cortas de Guatemala</h2>



<h3 class="wp-block-heading">1. La Llorona</h3>



<p>En el relato de Gaitán, el autor nos transporta a la época en que vivía Paulino, un hombre soltero de 38 años cuya vida transcurría con normalidad, aunque sin una novia a quien enamorar.</p>



<p>Un día cualquiera, escuchó de pronto el aullido de coyotes entre los montes. No aullaban para atacarlo, sino porque estaban asustados. Paulino se subió a un frondoso árbol y permaneció unos minutos allí. Luego bajó poco a poco y, al llegar a una planicie, escuchó los ladridos de los perros. <strong>Caminaba de frente cuando se topó con la presencia de una sombra blanca que semejaba una nube.</strong></p>



<p>Al intuir que algo pasaría, se metió en el hueco de un árbol para observar el bulto blanco. De pronto, escuchó un grito desgarrador que decía: “Juan de la Cruz”. Se dio cuenta de que era una mujer y no tuvo el valor de salir, pese a que ella descansaba en el mismo árbol donde él se escondía. Más tarde, la mujer notó su presencia al oír sus llantos y gemidos. Paulino sabía que La Llorona estaba allí. La mujer se alejó, pero él permaneció en el lugar hasta el amanecer.</p>



<iframe loading="lazy" width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/44l5V2gdpoY?si=ihSRvXvz6BlwmarG" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>



<h3 class="wp-block-heading">2. La misteriosa mujer de la Sexta Avenida</h3>



<p>Gaitán narra en uno de sus relatos la historia de don Tonito, el encargado de encender las vitrinas de los almacenes del sector. A medianoche emprendía su labor apagando luces y anuncios, y esperaba únicamente a que saliera la gente de los cines. Conocía a todas las personas de los alrededores, entre ellas, <strong>Rebeca Perdomo Castro</strong>, de origen salvadoreño.</p>



<p>La noche del 15 de abril sería inolvidable. Poco antes de la medianoche, apareció Rebeca, quien le ofreció compartir un café en el puesto de doña Tencha. Luego la acompañó hasta su destino. A la mañana siguiente, don Tonito leyó el matutino del día y se enteró de que la mujer salvadoreña había fallecido la tarde anterior. No quedaba duda: <strong>había conversado con una muerta</strong>.</p>



<iframe loading="lazy" width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/hn_ZaH5ZLC4?si=hQAsooym9v6qjzN3" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>



<h3 class="wp-block-heading">3. Los fantasmas de la fuente</h3>



<p>En esta narración, Gaitán cuenta la leyenda de las apariciones fantasmales en un antiguo centro recreativo conocido como Parque Navidad, que, según se dice, ya no existe.</p>



<p>Un hombre apostó con un italiano Q50 para que este durmiera en el lugar: “Te doy 50 quetzales y vos te quedás ahí”, le dijo. Pero como el italiano había escuchado gritos, revirtió la apuesta y le ofreció la misma cantidad al otro, lo cual era mucho dinero en aquella época. El hombre aceptó.</p>



<p>Sin embargo, quien durmió en el parque apareció muerto. Aunque la autopsia indicaba un paro cardíaco, el cadáver mostraba una mueca de terror que no tenía explicación médica.</p>



<iframe loading="lazy" width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/zoSttJPc3_4?si=RIrxJHhFo_pzpcaM" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>



<h3 class="wp-block-heading">4. El fantasma de la Catedral Metropolitana de Quetzaltenango</h3>



<p>Un señor acudía con frecuencia a la Catedral Metropolitana de Quetzaltenango. Su presencia era siempre notada por uno de los empleados del templo. De pronto, el visitante dejó de llegar durante varios días, lo que sorprendió al trabajador.</p>



<p>Como en cualquier otra iglesia, allí se oficiaban misas de difuntos. Un día, el empleado vio la fotografía del fallecido durante uno de estos servicios religiosos: coincidía con la del hombre al que observaba con frecuencia. En un inicio pensó que se trataba de una misa de cuerpo presente, pero <strong>se llevó una espeluznante sorpresa al saber que el homenaje se realizaba por sus siete años de fallecido.</strong></p>



<iframe loading="lazy" width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/lehr3D3cmrc?si=n9xDW1TTKSCuEtmZ" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>



<h3 class="wp-block-heading">5. El ataúd</h3>



<p>Don Perucho trabajaba en su taller y conversaba con sus jóvenes ayudantes. Uno de ellos era Tonito, a quien su maestro advirtió que algo podría ocurrir:</p>



<p>“Tonito escuchó perfectamente el mensaje y no chistó palabra. Los días pasaron y, efectivamente, una mañana el maestro Perucho no llegó al taller. Tonito lo había abierto cuando uno de los hijos del carpintero llegó con la noticia de que don Perucho,<strong> el carpintero del barrio El Calvario, había muerto de inmediato</strong>”, narra Gaitán.</p>



<p>Tonito abrió el cuartón y se topó con un ataúd de buenos acabados. “Aquella obra, que el maestro, quizá presintiendo su muerte, empezó a elaborar y finalizó justamente un día antes de partir al más allá”, concluye el relato.</p>



<iframe loading="lazy" width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/IAnbWjFOCQQ?si=kEM-z-R6-SBY_ili" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>


<div class="nospeech" id="cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"></div><script type="text/javascript">	var cX = window.cX = window.cX || {}; cX.callQueue = cX.callQueue || [];cX.CCE = cX.CCE || {}; cX.CCE.callQueue = cX.CCE.callQueue || [];cX.CCE.callQueue.push(["run",{	widgetId: "13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8",	targetElementId: "cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"}]);</script><div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="escenario,vida" data-modified="120" data-title="Leyendas cortas de Guatemala: 5 relatos que combinan terror, tradición e historia" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">23735809</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>Leyendas de Guatemala para niños: un recorrido por la tradición oral que aún resuena en las calles del país</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais/</link>
                                                <pubDate>Wed, 17 Sep 2025 19:00:00 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Escenario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">Esdras Laz</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista de Prensa Libre para el área de bienestar, cultura y tendencias con varios años de experiencia en medios escritos y televisivos.										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-09-17T13:00:00-06:00">17 de septiembre de 2025</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Escenario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=23732928</guid>
                                                    <description><![CDATA[En voz de los abuelos, las leyendas de Guatemala siguen vivas en la memoria colectiva, con personajes que aún provocan escalofríos, como el Sombrerón, la Llorona y la Sigüil K’o.]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img width="655" height="592" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais.png?quality=52&amp;w=655" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais.png 655w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais.png?resize=150,136 150w" sizes="auto, (max-width: 655px) 100vw, 655px" loading="lazy" decoding="async" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">Escenario</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">Leyendas de Guatemala para niños: un recorrido por la tradición oral que aún resuena en las calles del país</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_david"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">En voz de los abuelos, las leyendas de Guatemala siguen vivas en la memoria colectiva, con personajes que aún provocan escalofríos, como el Sombrerón, la Llorona y la Sigüil K’o.</h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" loading="lazy" decoding="async" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/esdras-laz/" title="Posts by Esdras Laz" class="author url fn" rel="author">Esdras Laz</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-09-17T13:00:00-06:00">17 de septiembre de 2025</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-09-17T13:00:00-06:00">13:00h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="23732928" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img width="655" height="592" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais.png?quality=52&amp;w=655&amp;h=592&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-block wp-post-image" alt="" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais.png 655w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-para-ninos-un-recorrido-por-la-tradicion-oral-que-aun-resuena-en-las-calles-del-pais.png?resize=150,136 150w" sizes="(max-width: 655px) 100vw, 655px" decoding="async" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-block" style="text-align: right">
                        La tradición de Guatemala, forma parte de la cultura oral que por generaciones ha compartido las historias de los personajes sobrenaturales que en algunas ocasiones asustaron a los guatemaltecos. (lustración Prensa Libre: Hemeroteca)
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo Leyendas de Guatemala para niños: un recorrido por la tradición oral que aún resuena en las calles del país; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p>La narrativa guatemalteca ha marcado a generaciones con relatos que, con la intención de asustar, los abuelos contaban para mantener viva la tradición oral. “Cuenta la leyenda que en las calles de Guatemala…”, era la frase con la que solían iniciar historias como la Llorona, el Sombrerón o el Cadejo, relatos que hoy forman parte del legado cultural del país y son conocidas como <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/7-leyendas-de-guatemala-cortas/" data-type="post" data-id="16830546">Leyendas de Guatemala</a>. </p>



<p>Los relatos paranormales se han transmitido de abuelos a nietos y han pasado por generaciones que, aunque los modifican, los han preservado como parte de la cultura y las tradiciones de Guatemala. Muchas de estas leyendas también se comparten en países como México o en otras naciones de Centroamérica, aunque con algunas variantes.</p>



<p>Una de las más populares es la Llorona, una mujer que, por las noches, recorre calles oscuras o espacios tenebrosos para atraer a las personas y llevárselas hasta barrancos o ríos, donde termina por ahogarlas. Estas historias resuenan aún en el imaginario colectivo del país, y varias de ellas forman parte de la recopilación de relatos hecha por el antropólogo Celso Lara, en su obra Leyendas y casos de la tradición oral de la Ciudad de Guatemala. </p>



<h2 class="wp-block-heading">¿Qué es una leyenda?</h2>



<p>Una leyenda es una narrativa que combina hechos históricos con elementos fantásticos o de la imaginación popular, y que se transmite con el objetivo de dejar una enseñanza, generalmente a través del miedo. Las leyendas intentan dar respuesta a hechos incomprensibles y forman parte de la tradición oral de Guatemala.</p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-tio-conejo-tio-coyote-y-las-gallinas-la-historia-que-desafia-los-valores-y-refleja-como-la-astucia-se-impone-al-poder/"><img loading="lazy" decoding="async" width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="Tío Conejo, Tío Coyote y las gallinas" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-tio-conejo-tio-coyote-y-las-gallinas-la-historia-que-desafia-los-valores-y-refleja-como-la-astucia-se-impone-al-poder/">Leyendas de Guatemala: &#8220;Tío Conejo, Tío Coyote y las gallinas&#8221;, la historia que desafía los valores y refleja cómo la astucia se impone al poder</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-la-historia-de-la-mariposa-de-oro-que-ocurrio-en-una-casa-grande-y-vieja-cerca-de-la-iglesia-de-candelaria/"><img loading="lazy" decoding="async" width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/NAC-160898HM-CANDELARIA-.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="Leyendas de Guatemala: la historia de la mariposa de oro que ocurrió en una casa grande y vieja, cerca de la iglesia de Candelaria" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/NAC-160898HM-CANDELARIA-.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/NAC-160898HM-CANDELARIA-.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/NAC-160898HM-CANDELARIA-.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/NAC-160898HM-CANDELARIA-.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/NAC-160898HM-CANDELARIA-.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-la-historia-de-la-mariposa-de-oro-que-ocurrio-en-una-casa-grande-y-vieja-cerca-de-la-iglesia-de-candelaria/">Leyendas de Guatemala: la historia de la mariposa de oro que ocurrió en una casa grande y vieja, cerca de la iglesia de Candelaria</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	


<h2 class="wp-block-heading">Leyenda de El Sombrerón</h2>



<p>El Sombrerón es un diminuto personaje vestido de negro, con un brillante cinturón y un enorme sombrero de ala ancha que casi lo oculta por completo. No mide más que un dedo de la mano y calza botas de tacón que repiquetean al andar. Suele hacer nudos en la cola de los caballos y persigue a mujeres de ojos grandes y cabello largo.</p>



<p>Una de sus historias más conocidas ocurrió en la recién fundada Nueva Guatemala de la Asunción. A las ocho de la noche, cuando el reloj marcaba la hora de las Ánimas, se escuchó el pausado caminar de un patacho de mulas en la calle de la Corona. Detrás apareció la diminuta figura de un hombre vestido de negro, con cinturón brillante, botines de charol con espuelas plateadas, guitarra al hombro y un gran sombrero de ala ancha. A su paso, los perros dejaban de ladrar para gemir.</p>



<p>El Sombrerón se dirigió hacia el barrio de la Candelaria, cruzó la oscura calle de la Amargura y se detuvo frente a un viejo palomar. Allí cantó toda la noche, alternando su voz con zapateados sobre la acera. Aquellas serenatas eran para Nina Candiales, una joven de ojos verde gris y cabello color miel, hija de la tamalera del barrio, doña Rosario Candiales. A Nina la conmovía su canto: imaginaba que quien le dedicaba esas melodías era un apuesto galán.</p>



<p>Las serenatas se repitieron varias noches, hasta que, cautivada, Nina permitió que entrara a su casa. Una vecina, que observaba desde su ventana, lo vio colarse una noche y advirtió a doña Rosario. La joven ya lucía desmejorada, por lo que su madre decidió internarla en el convento de Santa Catarina.</p>


<div class="nospeech" id="cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"></div><script type="text/javascript">	var cX = window.cX = window.cX || {}; cX.callQueue = cX.callQueue || [];cX.CCE = cX.CCE || {}; cX.CCE.callQueue = cX.CCE.callQueue || [];cX.CCE.callQueue.push(["run",{	widgetId: "13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8",	targetElementId: "cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"}]);</script>


<p>Cuando El Sombrerón descubrió que Nina ya no estaba, corrió angustiado a buscarla. Desde entonces, en el convento aparecía cada noche un patacho de mulas atado a la alcantarilla del agua. Aun entre las gruesas paredes, Nina escuchaba el taconeo y el canto que la llamaban. Poco a poco, la joven se fue apagando hasta que, en la noche de Santa Cecilia, en noviembre, murió.</p>



<p>La velaron en su casa, rodeada de familiares y amigos. A las ocho de la noche se escuchó el triste canto de El Sombrerón afuera: un lamento que estremecía el alma. Bajo su gran sombrero rodaban gruesas lágrimas. Nadie supo en qué momento dejó de llorar.</p>



<p>Al día siguiente, un rosario de lágrimas apareció a lo largo de las calles del barrio y se deslizó hasta los barrancos que rodean la ciudad. Desde entonces, dicen que cada noche cuatro mulas cargadas con redes de carbón aparecen en el cementerio, y al amanecer, sobre la tumba de Nina Candiales, surge una rosa silvestre cubierta de rocío: las lágrimas de El Sombrerón, el duende que nunca olvida a las mujeres que ha amado.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="655" height="592" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-3.png?quality=52" alt="" class="wp-image-23733527" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-3.png 655w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-3.png?resize=150,136 150w" sizes="auto, (max-width: 655px) 100vw, 655px" /></figure>



<p class="has-text-align-right has-small-font-size">Llamado  Tzipitío, Tzipe, Duende o Tzitzimite. este ser sobrenatural busca enamorar y volver a las mujeres locas. (lustración Prensa Libre: Hemeroteca)</p>



<h2 class="wp-block-heading">Leyenda de la Llorona</h2>



<p>Las abuelas cuentan que, por las noches, deambula una hermosa mujer vestida de negro cerca de lugares oscuros donde corre agua. Se trata de doña María de los Remedios, una desdichada dama que, por un amor prohibido, ahogó a su recién nacido en las aguas de un río. Desde entonces, está condenada a vagar por calles, campos y linderos en busca de la tumba de su hijo.</p>



<p>Sus gritos plañideros, largos y agudos, hielan la sangre. Dicen que, cuando su llanto se escucha lejos, es porque está cerca; y cuando parece cerca, es porque está lejos. Quienes la han oído aseguran que sus pasos se vuelven pesados, el cuerpo se paraliza y un aire helado les atraviesa el pecho. Si alguien escucha su tercer grito en el mismo lugar, se dice que su alma está en peligro. Por eso, si un grito se pierde en la oscuridad de la noche, lo mejor es correr.</p>



<p>Tras los terremotos del 29 de julio de 1773, que destruyeron la capital del Reino, el gobernador Martín de Mayorga ordenó el traslado de la población al valle de la Virgen, para fundar la Nueva Guatemala de la Asunción. Aquellos acontecimientos dejaron una profunda huella en los habitantes. María de los Remedios lamentaba haber abandonado su antigua ciudad, donde su familia había luchado por levantar una casa digna de su linaje.</p>



<p>En la nueva ciudad, vivía en una casa grande, de gruesos muros y techos altos, ubicada en el callejón de Soledad, en el barrio de San Sebastián. Su marido viajaba constantemente, y ella se marchitaba entre recuerdos y tristeza. Su calvario comenzó cuando su padre concertó su matrimonio con don Gracián Palma y Montes de Oca, un rico añilero de la costa sur. María aceptó en silencio, resignada a su destino.</p>



<p>Juan de la Cruz era un joven fontanero mestizo, de facciones firmes y mirada serena. Trabajaba en la esquina de la calle de Concepción y la calle del Manchén, donde repartía agua a ese sector de la ciudad. Cada mañana, cuando María salía rumbo a la Catedral para la misa de ocho, él se alegraba con solo verla pasar. Sabía que jamás podría alcanzarla, pero su sola presencia le turbaba el ánimo. Ella notaba su admiración y, aunque estaba casada, se sentía halagada. Lamentaba no haber tenido la oportunidad de amar libremente.</p>



<p>Un día, la casa de María amaneció sin agua, y mandó a llamar al fontanero. Él llegó nervioso, aunque intentó parecer tranquilo. Fingió complicaciones en la tubería para regresar varios días. Así pasaron siete jornadas, hasta que terminó el trabajo. Ella le agradeció con una jícara de chocolate y, desde entonces, surgió entre ambos un vínculo que pronto se transformó en romance.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1600" height="1066" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala.jpeg?quality=52" alt="" class="wp-image-23733449" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala.jpeg 1600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala.jpeg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala.jpeg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala.jpeg?resize=1536,1023 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala.jpeg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala.jpeg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala.jpeg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px" /></figure>



<p class="has-text-align-right has-small-font-size">La historia de La Llorona tiene diversas variantes, mientras en Antigua Guatemala se cuenta que ahogó a su hijo en río El Pensativo y, en el oriente, lo ahogó en el Motagua. (Foto: Prensa Libre Shutterstock)</p>



<h2 class="wp-block-heading">Leyenda de El Cadejo</h2>



<p>Sobre la calle del Ángel, en la fonda del Calvario, un joven permanecía sentado. Tenía el semblante demacrado y bebía lentamente de un pequeño vaso de herradura. A su lado, un perro negro se dejaba acariciar una oreja.</p>



<p>Tiritando de frío, el muchacho sacó del bolsillo interno de su saco unas zapatillas de ballet y una carta. Las leyó en silencio, mientras lágrimas discretas le corrían por el rostro. Luego se levantó y emprendió camino hacia el sur, por la calle Real. El perro lo seguía, con ojos de fuego y pasos que sonaban como cascos de cabra.</p>



<p>Se dirigió a la iglesia de San Francisco, a la capilla de la Virgen de los Pobres. Frente a la imagen, rompió en sollozos. Era Andrés del Alba, un joven talentoso a quien el licor estaba consumiendo. Las ancianas del barrio murmuraban que parecía como si el Cadejo ya lo estuviera reclamando.</p>



<p>Andrés dejó la carta y las zapatillas entre los pliegues del manto de la Virgen y salió del templo. El perro negro, que lo esperaba en las gradas del atrio, se sacudió y caminó tras él. Llegaron a “La Cachajina”, una fonda del barrio del Santuario de Guadalupe. Mientras Andrés pedía aguardiente blanco, el perro se echó a sus pies.</p>



<p>Ya no le temía a sus ojos encendidos, al repiqueteo de sus patas de cabra ni al olor a azufre. Incluso le agradecía su compañía. Recordó su orfandad y el día en que su madrina lo llevó con el maestro Ignacio Sáenz para aprender música. Más tarde, el intendente del Teatro Colón, al enterarse de su talento, lo invitó a formar parte de las comparsas, óperas y zarzuelas.</p>



<p>Su mente lo llevó al recuerdo de la representación de <em>Fausto</em>. Allí había visto por primera vez a Olimpia danzando como Cleopatra. Se enamoró de ella, aunque sabía que nunca sería correspondido. Su único consuelo era observarla ensayar. Con tristeza evocó el día en que supo que ella dejaría de bailar porque estaba enferma. Antes de partir, Olimpia le entregó una carta y sus zapatillas, las mismas que él había dejado ante la Virgen de los Pobres como última ofrenda.</p>



<p>Esa noche, en la calle, creyó ver a una mujer que se parecía a Olimpia y la siguió, con el perro negro detrás. Llegó hasta la capilla del cementerio, pero no halló a nadie. Agotado, cayó sobre el pequeño órgano. En su último destello de vida, se vio en el escenario del Teatro Colón, vestido de soldado, mientras Olimpia danzaba las variaciones de Cleopatra.</p>



<p>Una anciana avisó al maestro Eulogio que un borracho había entrado a la capilla y lo había desordenado todo. El maestro subió a la tribuna del coro y se estremeció al ver el cuerpo de un hombre desplomado sobre la consola del órgano. Reconoció, con el corazón encogido, a su amigo de infancia.</p>



<p>Mientras en la capilla comenzaba una misa, el maestro destapó el teclado del órgano y empezó a tocar un responso. Entre lágrimas, juraría haber visto un perro negro escabullirse por las gradas en espiral del campanario. Y aunque sus ojos se nublaron, siguió tocando… como si aquella melodía fuera la despedida de Andrés del Alba.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="651" height="622" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-2.png?quality=52" alt="" class="wp-image-23733509" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-2.png 651w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyendas-de-Guatemala-2.png?resize=150,143 150w" sizes="auto, (max-width: 651px) 100vw, 651px" /></figure>



<p class="has-text-align-right has-small-font-size">Se dice que un perro negro con olor a azufre y aspecto raro es el guardián de las personas que se pasan con la bebida. (lustración Prensa Libre: Hemeroteca)</p>



<h2 class="wp-block-heading">Leyenda de la Siguanaba</h2>



<p>El nombre de esta mujer proviene de los siguanes o barrancos donde acaba con sus víctimas. Suele aparecerse a los trasnochadores, en especial a los hombres enamorados que presumen de sus conquistas. Se le ve de noche, en tanques de agua o barrancos, bañándose y peinando su larga cabellera con un guacal y un peine de oro.</p>



<p>Quien la mira queda hechizado y la sigue hasta el borde del precipicio. Solo cuando la víctima está perdida, la Siguanaba muestra su verdadero rostro: una calavera de caballo con ojos que lanzan fuego. Para salvar el alma, dicen que el hombre debe morder una cruz o una medalla, tirarse al suelo de cara al cielo y halarle el cabello, o sujetarse de una mata de escobilla para que ella crea que es su propio pelo. Entonces huye despavorida y se lanza al barranco.</p>



<p>Hace más de un siglo, por la calle de las Congregaciones, en la recién fundada Nueva Guatemala de la Asunción, vivía Cecilio Flores, un pintor de santos y vírgenes. Le fascinaban los rostros femeninos y solía plasmarlos en sus lienzos. Su mejor amigo, el poeta Miguel Ricardo de la Fuente, lo acompañaba en sus caminatas por el acueducto de los Arcos.</p>



<p>Una tarde de noviembre, vieron a un grupo de señoritas y Cecilio quedó deslumbrado por una de ellas. Tenía facciones finas y delicadas. Hizo un boceto rápido y luego lo convirtió en pintura. Miguel descubrió que se llamaba Celina, hija del oidor don Juan Antonio Ibáñez de la Roca. Cuando el padre vio el retrato, quedó encantado, y Celina, conmovida por el talento del pintor. Desde entonces nació una amistad entre ellos.</p>



<p>Con el tiempo, Celina mostró interés por Cecilio y el poeta se apartó. Pero el padre de la joven la envió a México para alejarla del pintor. Hundido en la tristeza, Cecilio volvió solo a caminar por el acueducto.</p>



<p>Una noche, al llegar a una fuente, vio a una mujer idéntica a Celina. Estaba bañándose, vestía un camisón transparente y peinaba su cabello con un peine de oro. Ella le sonreía y lo invitaba a seguirla. Él caminaba tras ella, hipnotizado. Cuando llegaron al borde de un barranco, la figura se detuvo, giró el rostro… y el pintor se topó con una calavera de caballo que lanzaba fuego por los ojos.</p>



<p>La criatura lo abrazó y se lanzó con él al abismo, dando un grito desgarrador. Nunca se volvió a saber de Cecilio Flores. Días después, hallaron en el fondo del barranco un cuerpo desfigurado, con un cuadernillo y un carboncillo entre las manos. Algunos dijeron que cayó por accidente, pero muchos aseguraron que la Siguanaba se lo había ganado.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="669" height="730" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyenda-de-Guatemala-.png?quality=52" alt="" class="wp-image-23733520" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyenda-de-Guatemala-.png 669w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyenda-de-Guatemala-.png?resize=150,164 150w" sizes="auto, (max-width: 669px) 100vw, 669px" /></figure>



<p class="has-text-align-right has-small-font-size">La Siguanaba vestida de blanco busca perder a los hombres que hechiza con su belleza, revelando lo que verdaderamente es cuando ya los tiene hechizados. (lustración Prensa Libre: Hemeroteca)</p>



<h2 class="wp-block-heading">Leyenda de la Tatuana</h2>



<p>En los primeros años de la Nueva Guatemala de la Asunción, cuando apenas existían la catedral, el ayuntamiento en construcción y el Palacio de Gobierno, apareció una mujer desconocida que llamó la atención de todos.</p>



<p>Una fría tarde de noviembre, los pocos transeúntes que caminaban por la calle de Candelaria la vieron pasar. Era alta, de unos veinticinco años, con bellos ojos y el cabello negro recogido en dos grandes trenzas. Se instaló en una pequeña y oscura casa del callejón del Brillante, y pronto su nombre, Manuela, comenzó a escucharse en toda la ciudad.</p>



<p>Decían que conocía fórmulas mágicas para adivinar la suerte, atraer el amor, volverse invisible o embrujar a los enemigos. Su fama de adivinadora y curandera se extendió rápidamente. Por el barrio de San José, acudía con frecuencia a la tienda El Divino Rostro, propiedad de doña Concepción Tánchez, para comprar ingredientes para sus hechizos.</p>



<p>Una tarde de diciembre, al ver a la tendera triste, Manuela le ofreció ayuda. Le entregó un cuerito y le indicó que, a las ocho de la noche, lo golpeara tres veces con la almohada de su esposo, lo colocara debajo de ella, quemara ruda y albahaca, y rezara en cada esquina del cuarto.</p>



<p>Doña Concepción siguió las instrucciones y, días después, su marido regresó. Pero una noche, apareció la Tatuana —como ya la llamaban— para reclamarle el cuerito. Arrepentida, la tendera contó a sus vecinos lo ocurrido. Un teniente del cuartel del Fijo informó al presidente del Estado, quien ordenó encarcelar a Manuela, acusada de brujería.</p>



<p>Fue condenada a morir en la hoguera en la plaza Mayor. Sin embargo, como pronto sería Nochebuena, los jueces pospusieron la ejecución. La noche del 24 de diciembre, Manuela pidió a su carcelero un trozo de carbón. Con él, dibujó un barquito en la pared de su celda, recitó un conjuro incomprensible, subió al dibujo y escapó navegando entre los barrotes de la ventana.</p>



<p>Al día siguiente, ya no estaba. Manuelita, la Tatuana, había huido en un barquito pintado con carbón, y su silueta quedó marcada para siempre en la pared de la cárcel del Palacio de Gobierno.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="654" height="589" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyenda-de-Guatemala-1.png?quality=52" alt="" class="wp-image-23733523" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyenda-de-Guatemala-1.png 654w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/09/Leyenda-de-Guatemala-1.png?resize=150,135 150w" sizes="auto, (max-width: 654px) 100vw, 654px" /></figure>



<p class="has-text-align-right has-small-font-size">Conocida como la dama del amor, la Tatuana ofrece pociones y valsamos que pueden unir a las personas (lustración Prensa Libre: Hemeroteca)</p>



<p>*Con información de Violeta Velásquez del Libro Leyendas de Guatemala de Prensa Libre. </p>
<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="escenario,vida" data-modified="120" data-title="Leyendas de Guatemala para niños: un recorrido por la tradición oral que aún resuena en las calles del país" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">23732928</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>“Leyendas de Guatemala”: obra de teatro que revive los espíritus de la tradición oral</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-obra-de-teatro-que-revive-los-espiritus-de-la-tradicion-oral/</link>
                                                <pubDate>Wed, 13 Aug 2025 21:55:00 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Escenario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">Esdras Laz</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista de Prensa Libre para el área de bienestar, cultura y tendencias con varios años de experiencia en medios escritos y televisivos.										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-08-13T15:55:00-06:00">13 de agosto de 2025</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Escenario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=23446298</guid>
                                                    <description><![CDATA[Entre susurros, mitos y espantos, regresa Leyendas de Guatemala, una puesta en escena que surge en un espacio donde la gastronomía y el arte convergen.]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img width="1024" height="768" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/08/Leyendas-de-Guatemala-obra-de-teatro-que-revive-los-espiritus-de-la-tradicion-oral.jpeg?quality=52&amp;w=1024" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/08/Leyendas-de-Guatemala-obra-de-teatro-que-revive-los-espiritus-de-la-tradicion-oral.jpeg 1024w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/08/Leyendas-de-Guatemala-obra-de-teatro-que-revive-los-espiritus-de-la-tradicion-oral.jpeg?resize=768,576 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/08/Leyendas-de-Guatemala-obra-de-teatro-que-revive-los-espiritus-de-la-tradicion-oral.jpeg?resize=150,113 150w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" loading="lazy" decoding="async" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">Escenario</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">“Leyendas de Guatemala”: obra de teatro que revive los espíritus de la tradición oral</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_david"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">Entre susurros, mitos y espantos, regresa Leyendas de Guatemala, una puesta en escena que surge en un espacio donde la gastronomía y el arte convergen.</h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" loading="lazy" decoding="async" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/esdras-laz/" title="Posts by Esdras Laz" class="author url fn" rel="author">Esdras Laz</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-08-13T15:55:00-06:00">13 de agosto de 2025</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-08-13T15:55:00-06:00">15:55h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="23446298" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img width="1024" height="768" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/08/Leyendas-de-Guatemala-obra-de-teatro-que-revive-los-espiritus-de-la-tradicion-oral.jpeg?quality=52&amp;w=1024&amp;h=768&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-block wp-post-image" alt="" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/08/Leyendas-de-Guatemala-obra-de-teatro-que-revive-los-espiritus-de-la-tradicion-oral.jpeg 1024w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/08/Leyendas-de-Guatemala-obra-de-teatro-que-revive-los-espiritus-de-la-tradicion-oral.jpeg?resize=768,576 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/08/Leyendas-de-Guatemala-obra-de-teatro-que-revive-los-espiritus-de-la-tradicion-oral.jpeg?resize=150,113 150w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" decoding="async" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-block" style="text-align: right">
                        En una nueva edición las tradicionales leyendas de Guatemala recobrarán vida en agosto y septiembre de 2025.  (Foto Prensa Libre: Cortesía EM producciones)
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo “Leyendas de Guatemala”: obra de teatro que revive los espíritus de la tradición oral; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p>La propuesta representa una inmersión en las leyendas guatemaltecas y un recorrido por la tradición oral transmitida de generación en generación en distintos rincones del país. EM Producciones celebra la cuarta edición de esta obra de teatro, donde cada espíritu cobrará forma.</p>



<p>Llena de misterios, la puesta en escena revive leyendas como <em>Los penitentes de la Recolección</em>, <em>La Llorona</em>, <em>El Cadejo</em> e incluso profundiza en mitos como <em>La mariposa negra</em>.</p>



<p>Según Eddy Mejía, escritor y director del montaje, las funciones se realizarán cada viernes e invitarán al público a experimentar sensaciones como el miedo, el suspenso y el humor.</p>



<p>Una de las características de esta edición será su escenario: el público podrá disfrutar de platillos especiales y cócteles, con uno de cortesía incluido con la compra del boleto.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Fechas:</h2>



<ul class="wp-block-list">
<li>Viernes: 15, 22 y 29 de agosto del 2025</li>



<li>Viernes: 5, 12, 19 y 26 de septiembre del 2025</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Hora:</h2>



<ul class="wp-block-list">
<li>La función comenzará a las 20 horas.</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Lugar:</h2>



<ul class="wp-block-list">
<li>Rincón del Steak, zona 9</li>
</ul>



<iframe src="https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d5132.807921290232!2d-90.5217971!3d14.6037912!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x8589a3d6c488d8db%3A0x4057e652f0eb0ca7!2sRinc%C3%B3n%20Del%20Steak!5e1!3m2!1ses-419!2sgt!4v1755121932594!5m2!1ses-419!2sgt" width="600" height="450" style="border:0;" allowfullscreen="" loading="lazy" referrerpolicy="no-referrer-when-downgrade"></iframe>



<h3 class="wp-block-heading">Obras</h3>



<p>Según datos publicados en las redes sociales del restaurante donde se llevará a cabo el evento, las leyendas representadas serán:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><em>Los penitentes de la Recolección</em>: monjes que vagan en busca de almas en un barrio antiguo, creando un cortejo macabro.</li>



<li><em>La Llorona</em>: la historia de una mujer que, atrapada en la desesperación y la culpa, busca eternamente a sus hijos.</li>



<li><em>La mariposa negra</em>: ¿leyenda o mito? La mariposa que anuncia la muerte al posarse.</li>



<li><em>El Cadejo</em>: protector nocturno de los viajeros, con ojos de fuego que infunden respeto y temor.</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Precios y localidades:</h2>



<ul class="wp-block-list">
<li>La entrada tiene un valor de Q90 por persona (incluye un cóctel).</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Venta de entradas:</h2>



<ul class="wp-block-list">
<li>Reservaciones al número 4196 2161.</li>



<li>También puede reservar mediante transferencia bancaria a la cuenta Banrural No. 3309128939, a nombre de Eddy Fernando Mejía.</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Otros eventos en Guatemala</h2>



<p><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/tema/que-hacer-en-guatemala">Vea otros eventos que se realizarán en el país.</a></p>



<p>*<em>Prensa Libre no se hace responsable por cancelación, reprogramación o cambios en este evento.</em></p>



<h2 class="wp-block-heading">Suscríbase a nuestro boletín</h2>



<p>Descubra las mejores actividades culturales, eventos y planes de ocio para disfrutar su semana y el fin de semana al máximo.</p>



<p>En nuestro boletín Qué hacer en Guatemala, recibirá la guía para su tiempo libre.&nbsp;<a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/boletines/?vida&amp;utm_source=modulosPL&amp;utm_medium=linkinterno&amp;utm_campaign=ux">Suscríbase aquí</a></p>
<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="escenario,vida" data-modified="120" data-title="“Leyendas de Guatemala”: obra de teatro que revive los espíritus de la tradición oral" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">23446298</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>El legado de Gaitán y Lara: los guardianes de la tradición oral guatemalteca son recordados en Filgua 2025</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/el-legado-de-gaitan-y-lara-los-guardianes-de-la-tradicion-oral-guatemalteca-son-recordados-en-filgua-2025/</link>
                                                <pubDate>Thu, 03 Jul 2025 22:25:00 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Escenario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Belinda-Sarai╠u-Marti╠unez-Marti╠unez.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Belinda-Sarai╠u-Marti╠unez-Marti╠unez.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Belinda-Sarai╠u-Marti╠unez-Marti╠unez.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Belinda-Sarai╠u-Marti╠unez-Marti╠unez.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">Belinda S. Martínez</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista de Prensa Libre del área de bienestar y cultura. 										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-07-03T16:25:00-06:00">3 de julio de 2025</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Escenario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=23082467</guid>
                                                    <description><![CDATA[El rescate de la tradición oral guatemalteca encuentra en Héctor Gaitán y Celso Lara a dos voces clave que siguen inspirando cultura, memoria y pertenencia.]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="668" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/hector-gaitan-celso-lara.jpg?quality=52&amp;w=1200" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="Héctor Gaitán y Celso Lara" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/hector-gaitan-celso-lara.jpg 1500w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/hector-gaitan-celso-lara.jpg?resize=768,428 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/hector-gaitan-celso-lara.jpg?resize=235,132 235w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/hector-gaitan-celso-lara.jpg?resize=150,84 150w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">Escenario</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">El legado de Gaitán y Lara: los guardianes de la tradición oral guatemalteca son recordados en Filgua 2025</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_isabel"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">El rescate de la tradición oral guatemalteca encuentra en Héctor Gaitán y Celso Lara a dos voces clave que siguen inspirando cultura, memoria y pertenencia.</h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Belinda-Sarai╠u-Marti╠unez-Marti╠unez.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Belinda-Sarai╠u-Marti╠unez-Marti╠unez.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Belinda-Sarai╠u-Marti╠unez-Marti╠unez.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Belinda-Sarai╠u-Marti╠unez-Marti╠unez.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" loading="lazy" decoding="async" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/belinda-martinez/" title="Posts by Belinda S. Martínez" class="author url fn" rel="author">Belinda S. Martínez</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-07-03T16:25:00-06:00">3 de julio de 2025</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-07-03T16:25:00-06:00">16:25h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="23082467" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img decoding="async" width="1360" height="768" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/hector-gaitan-celso-lara.jpg?quality=52&amp;w=1360&amp;h=768&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-block wp-post-image" alt="Héctor Gaitán y Celso Lara" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/hector-gaitan-celso-lara.jpg?resize=1360,768 1360w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/hector-gaitan-celso-lara.jpg?resize=235,132 235w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/hector-gaitan-celso-lara.jpg?resize=150,84 150w" sizes="(max-width: 1360px) 100vw, 1360px" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-block" style="text-align: right">
                        Héctor Gaitán y Celso Lara compartían la vocación de preservar la tradición oral como parte del patrimonio y la identidad guatemalteca. (Foto Prensa Libre: Hemeroteca PL) 
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo El legado de Gaitán y Lara: los guardianes de la tradición oral guatemalteca son recordados en Filgua 2025; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p>“Como me lo contaron te lo cuento”, una frase que probablemente muchos han escuchado en la voz del <strong>periodista, locutor y escritor <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/revista-d/espantos-centro-historico-aparecidos-hector-gaitan-0-1101490036/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/revista-d/espantos-centro-historico-aparecidos-hector-gaitan-0-1101490036/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Héctor Gaitán</a>, quien, junto al historiador, antropólogo, músico e investigador <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/celso-lara-rescato-la-tradicion-popular-de-guatemala/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/celso-lara-rescato-la-tradicion-popular-de-guatemala/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Celso Lara Figueroa</a>, se dedicó a recuperar y transmitir la tradición oral guatemalteca.</strong></p>



<p>Durante el conversatorio sobre la obra de Héctor Gaitán y Celso Lara, como parte de las actividades de la <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/filgua-2025-25-datos-sobre-la-feria-internacional-del-libro-en-guatemala/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/filgua-2025-25-datos-sobre-la-feria-internacional-del-libro-en-guatemala/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Feria Internacional del Libro 2025 (Filgua)</a>, el encargado del área de literatura tradicional y oralidad del Centro de Estudios de las Culturas en Guatemala (CECEG), Erick Fernando García, <strong>destacó la importancia de la tradición oral guatemalteca y el papel de estos dos personajes.</strong></p>



<p>“Para mí, Gaitán fue uno de los primeros influencers de Guatemala”, comentó García a los asistentes al evento, quienes eran principalmente estudiantes del Instituto Nacional de Educación Básica (INEB).</p>



<p>Según García, <strong>el estilo narrativo accesible, con un lenguaje coloquial y emotivo de Gaitán, le permitió dar a conocer leyendas urbanas y anécdotas capitalinas</strong> que posteriormente plasmó en su obra cumbre <em>La calle donde tú vives</em>.</p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/literatura-tecnologia-e-imaginacion-la-mirada-de-la-escritora-irene-vallejo-en-tiempos-de-ia/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/11/20241121-e2f74fc2e8cc7f29078d13dae4d98e42bd05bcb0.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="AME9647. LIMA (PERÚ), 21/11/2024.- La escritora española Irene Vallejo, posa durante una entrevista con EFE el 4 de noviembre de 2024 en Lima (Perú). En una época de polarización, tecnología rampante y declive de las humanidades, la escritora Irene Vallejo defiende el poder de la palabra como antídoto para sanar las sociedades. Su obra El infinito en un junco reúne en Perú y en medio mundo a amantes de los libros, o como dice la autora, de &quot;las causas perdidas&quot;. EFE/Paolo Aguilar" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/11/20241121-e2f74fc2e8cc7f29078d13dae4d98e42bd05bcb0.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/11/20241121-e2f74fc2e8cc7f29078d13dae4d98e42bd05bcb0.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/11/20241121-e2f74fc2e8cc7f29078d13dae4d98e42bd05bcb0.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/11/20241121-e2f74fc2e8cc7f29078d13dae4d98e42bd05bcb0.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/11/20241121-e2f74fc2e8cc7f29078d13dae4d98e42bd05bcb0.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/literatura-tecnologia-e-imaginacion-la-mirada-de-la-escritora-irene-vallejo-en-tiempos-de-ia/">Literatura, tecnología e imaginación: la mirada de la escritora Irene Vallejo en tiempos de IA</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-semana-santa-los-penitentes-de-la-recoleccion/"><img loading="lazy" decoding="async" width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/03/leyendas-de-semana-santa-los-penitentes-de-la-recoleccion.jpeg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="Los penitentes de la Recolección" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/03/leyendas-de-semana-santa-los-penitentes-de-la-recoleccion.jpeg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/03/leyendas-de-semana-santa-los-penitentes-de-la-recoleccion.jpeg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/03/leyendas-de-semana-santa-los-penitentes-de-la-recoleccion.jpeg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/03/leyendas-de-semana-santa-los-penitentes-de-la-recoleccion.jpeg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/03/leyendas-de-semana-santa-los-penitentes-de-la-recoleccion.jpeg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-semana-santa-los-penitentes-de-la-recoleccion/">Leyendas de Semana Santa: Los Penitentes de la Recolección</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	


<p>Por su parte, <strong>la voz académica de Lara permitió conocer un contexto más amplio y social de esta tradición oral.</strong></p>



<p><strong>“Ambos rescataban la memoria oral, el amor por lo popular y la defensa del patrimonio, y con su vocación pedagógica y humanista plasmaron diversas leyendas que aún se cuentan”, comentó el expositor.</strong></p>



<p>Sin embargo, García hizo énfasis en la diferencia entre las obras de ambos: “Mientras Gaitán narraba la leyenda, Lara explicaba el porqué de la leyenda”. Aunque los escritores tenían enfoques distintos, sus objetivos eran los mismos.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="800" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/757850c1-3855-47d8-a028-1c438863.jpg?quality=52&amp;w=1024" alt="" class="wp-image-23082474" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/757850c1-3855-47d8-a028-1c438863.jpg 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/757850c1-3855-47d8-a028-1c438863.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/757850c1-3855-47d8-a028-1c438863.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/757850c1-3855-47d8-a028-1c438863.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><figcaption class="wp-element-caption">Héctor Gaitán es recordado por su programa y libros de &#8220;La calle donde tu vives&#8221;. (Foto Prensa Libre: Hemeroteca PL)</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading">La importancia de la tradición oral guatemalteca</h2>



<p>En el conversatorio que se llevó a cabo en la Sala Marilena López el 3 de julio, García <strong>abordó la relevancia de la tradición oral guatemalteca, ya que esta permite conservar y transmitir saberes, leyendas, arte, música, etcétera, de generación en generación.</strong></p>



<p>Además, según lo abordado por García, <strong>la tradición oral reafirma la identidad, enriquece el patrimonio cultural, comunica saberes intergeneracionales e inspira arte, educación e investigación.</strong></p>



<p><strong>Como decía Lara: “La cultura popular es el alma que sigue cantando cuando el resto guarda silencio”.</strong></p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="2040" height="1360" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/SELLO-HEMEROTECA.jpg?quality=52&amp;w=1024" alt="" class="wp-image-23082480" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/SELLO-HEMEROTECA.jpg 2040w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/SELLO-HEMEROTECA.jpg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/SELLO-HEMEROTECA.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/SELLO-HEMEROTECA.jpg?resize=1536,1024 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/SELLO-HEMEROTECA.jpg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/SELLO-HEMEROTECA.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/SELLO-HEMEROTECA.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 2040px) 100vw, 2040px" /><figcaption class="wp-element-caption">El antropólogo, historiador y escritor Celso Lara fue un incansable investigador de la tradición popular guatemalteca. (Foto Prensa Libre: Hemeroteca PL)</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading">El legado cultural de Lara y Gaitán</h2>



<p>Dentro del legado de los escritores, García destacó la memoria urbana y la narrativa popular de Gaitán, así como la sistematización académica del folclore por parte de Lara.</p>



<p>Ambos, señaló, son “pilares del imaginario guatemalteco”.</p>



<p>Además, dejaron plasmado su trabajo en libros como <em>La calle donde tú vives</em>, de Gaitán, y <em>Por los viejos barrios de la ciudad de Guatemala</em>, de Lara.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1600" height="1200" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/FILGUA-2025-HECTOR-GAITAN-Y-CELSO-LARA-.jpg?quality=52&amp;w=1024" alt="" class="wp-image-23082499" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/FILGUA-2025-HECTOR-GAITAN-Y-CELSO-LARA-.jpg 1600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/FILGUA-2025-HECTOR-GAITAN-Y-CELSO-LARA-.jpg?resize=768,576 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/FILGUA-2025-HECTOR-GAITAN-Y-CELSO-LARA-.jpg?resize=1536,1152 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/07/FILGUA-2025-HECTOR-GAITAN-Y-CELSO-LARA-.jpg?resize=150,113 150w" sizes="auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px" /><figcaption class="wp-element-caption">El conversatorio en Filgua 2025 destacó la relevancia de su legado en la educación, el arte y la cultura popular. (Foto Prensa Libre: Belinda S. Martínez) </figcaption></figure>


<div class="nospeech" id="cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"></div><script type="text/javascript">	var cX = window.cX = window.cX || {}; cX.callQueue = cX.callQueue || [];cX.CCE = cX.CCE || {}; cX.CCE.callQueue = cX.CCE.callQueue || [];cX.CCE.callQueue.push(["run",{	widgetId: "13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8",	targetElementId: "cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"}]);</script><div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="escenario,vida" data-modified="120" data-title="El legado de Gaitán y Lara: los guardianes de la tradición oral guatemalteca son recordados en Filgua 2025" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">23082467</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>Leyendas de Guatemala: La historia de Pedro Urdemales, el hombre que despojaba a los poderosos de su riqueza</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-la-historia-de-pedro-urdemales-el-hombre-que-despojaba-a-los-poderosos-de-su-riqueza/</link>
                                                <pubDate>Sat, 07 Jun 2025 00:00:45 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Escenario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="María Alejandra Guzmán" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">María Alejandra Guzmán</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista y redactora con experiencia en tendencias digitales relacionadas con arte, cultura, salud, tecnología, bienestar y otras temáticas similares.										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-06-06T18:00:45-06:00">6 de junio de 2025</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Escenario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=22825027</guid>
                                                    <description><![CDATA[La historia de Pedro Urdemales forma parte de las narraciones de Celso Lara, incluidas entre los relatos y leyendas de Guatemala.]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img loading="lazy" decoding="async" width="1000" height="668" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/arbol-de-guayabas-Leyenda-de-Guatemala-Pedro-Urdemales.jpg?quality=52&amp;w=1000" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="árbol de guayabas - Leyenda de Guatemala- Pedro Urdemales" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/arbol-de-guayabas-Leyenda-de-Guatemala-Pedro-Urdemales.jpg 1000w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/arbol-de-guayabas-Leyenda-de-Guatemala-Pedro-Urdemales.jpg?resize=768,513 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/arbol-de-guayabas-Leyenda-de-Guatemala-Pedro-Urdemales.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/arbol-de-guayabas-Leyenda-de-Guatemala-Pedro-Urdemales.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">escenario</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">Leyendas de Guatemala: La historia de Pedro Urdemales, el hombre que despojaba a los poderosos de su riqueza</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_isabel"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">La historia de Pedro Urdemales forma parte de las narraciones de Celso Lara, incluidas entre los relatos y leyendas de Guatemala.</h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img decoding="async" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="María Alejandra Guzmán" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/maria-alejandra-guzman/" title="Posts by María Alejandra Guzmán" class="author url fn" rel="author">María Alejandra Guzmán</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-06-06T18:00:45-06:00">6 de junio de 2025</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-06-06T18:00:45-06:00">18:00h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="22825027" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img decoding="async" width="1000" height="668" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/arbol-de-guayabas-Leyenda-de-Guatemala-Pedro-Urdemales.jpg?quality=52&amp;w=1000&amp;h=668&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-block wp-post-image" alt="árbol de guayabas - Leyenda de Guatemala- Pedro Urdemales" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/arbol-de-guayabas-Leyenda-de-Guatemala-Pedro-Urdemales.jpg 1000w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/arbol-de-guayabas-Leyenda-de-Guatemala-Pedro-Urdemales.jpg?resize=768,513 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/arbol-de-guayabas-Leyenda-de-Guatemala-Pedro-Urdemales.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/arbol-de-guayabas-Leyenda-de-Guatemala-Pedro-Urdemales.jpg?resize=150,100 150w" sizes="(max-width: 1000px) 100vw, 1000px" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-block" style="text-align: right">
                        Pedro Urdemales es un personaje ficticio que se caracteriza por su avaricia, a tal punto que engañaba a otros colocando dinero en un árbol de guayabas. (Foto Prensa Libre: Freepik)
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo Leyendas de Guatemala: La historia de Pedro Urdemales, el hombre que despojaba a los poderosos de su riqueza; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p>Las <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/tema/leyendas-de-guatemala/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/tema/leyendas-de-guatemala/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">leyendas de Guatemala </a>se enriquecen gracias a la tradición oral que ha subsistido de generación en generación. Este relato perdura gracias a Celso Lara Figueroa, <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/celso-lara-rescato-la-tradicion-popular-de-guatemala/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/celso-lara-rescato-la-tradicion-popular-de-guatemala/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">historiador que desempeñó un papel relevante en la preservación de estas tradiciones literarias en nuestro país</a>.</p>



<p>De acuerdo con la narración de Lara, Pedro Urdemales era conocido por su viveza, <strong>ya que despojaba a otros de sus riquezas, especialmente a los hombres más poderosos de la región.</strong></p>



<p>Un día dispuso vender un <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/salud-y-familia/para-que-sirve-la-hoja-de-guayaba-propiedades-beneficios-y-como-prepararla-para-mejorar-su-salud/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/salud-y-familia/para-que-sirve-la-hoja-de-guayaba-propiedades-beneficios-y-como-prepararla-para-mejorar-su-salud/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">árbol de guayabas</a>. Para hacerlo más atractivo a los posibles compradores, <strong>colocó monedas de plata, reales y pesos entre las flores. Cuando las personas pasaban, las llamaba y les ofrecía el árbol.</strong></p>



<p>Para convencer a los curiosos, sacudía las ramas del árbol para que el dinero cayera al suelo. Así, pensaban que el árbol lo producía. Entonces, todos se enamoraban del árbol y fantaseaban con las grandes cantidades de dinero que obtendrían al sacudirlo día con día.</p>



<p><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-tio-conejo-tio-coyote-y-las-gallinas-la-historia-que-desafia-los-valores-y-refleja-como-la-astucia-se-impone-al-poder/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-tio-conejo-tio-coyote-y-las-gallinas-la-historia-que-desafia-los-valores-y-refleja-como-la-astucia-se-impone-al-poder/" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><em>Lea más: Leyendas de Guatemala: “Tío Conejo, Tío Coyote y las gallinas”, la historia que desafía los valores y refleja cómo la astucia se impone al poder</em></a></p>



<h2 class="wp-block-heading">¿Qué ocurrió con Pedro Urdemales y el árbol de guayabas?</h2>



<p>Un día, un hombre decidió comprar el árbol por cinco mil pesos. Transcurrieron los días, lo sacudía, pero nada caía de este. Se preguntaba incesantemente cuál era el secreto.</p>



<p>Cuando el tiempo pasó, Pedro pensaba qué inventar para ganar más dinero. “<strong>Encontró el cadáver de un caballo y, como vio que había zopes adentro, se le ocurrió taparlo por todos lados. El resuello de las aves que estaban dentro del caballo hizo que este se levantara</strong>. Luego, Pedro, con sus astucias, logró que el animal caminara”, según la historia original.</p>



<p>Fue entonces cuando un transeúnte se mostró dispuesto a comprar el caballo. Pedro le dijo que no, porque no podría pagar lo que pedía por él, pues se trataba de un “caballo volador”. Aunque el animal caminaba bien, el comprador anhelaba ver su vuelo.</p>



<p>Como Pedro era astuto, se llevó al caballo diciendo que le daría de comer. En lugar de ello, <strong>introdujo más zopes en el interior del animal. </strong>Después, volvió con el caballo y se lo entregó al comprador para que lo montara.</p>



<p>Aunque el caballo se elevó por un momento, fue inevitable que se escaparan los zopes, lo que provocó que este revoloteara con todo y jinete. Ahí acabó todo para el comprador y el animal, pero no para Pedro.</p>



<p><em><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-la-historia-de-la-mariposa-de-oro-que-ocurrio-en-una-casa-grande-y-vieja-cerca-de-la-iglesia-de-candelaria/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-la-historia-de-la-mariposa-de-oro-que-ocurrio-en-una-casa-grande-y-vieja-cerca-de-la-iglesia-de-candelaria/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Quizá le interese: Leyendas de Guatemala: la historia de la mariposa de oro que ocurrió en una casa grande y vieja, cerca de la iglesia de Candelaria</a></em></p>



<h2 class="wp-block-heading">La muerte de Pedro Urdemales</h2>



<p>“Pedro murió de manera natural, pero cuando llegó al cielo, nuestro Señor no lo quería dejar entrar y lo mandó al infierno para que fuera a servirles a los que allí estaban. Pedro les sirvió comida, les puso plomo y estaño sobre las sillas y los llamó a comer”, prosigue la narración.</p>



<p>Cuando los miembros del infierno se sentaron, quedaron pegados a sus asientos. Querían perseguir a Pedro, pero no podían hacer nada, solo rezaban para que no entrara al cielo, ya que no era capaz de servir.</p>



<p>En efecto, el Señor pidió que lo llevaran, pero le explicó que no experimentaría la gloria por su mala conducta. Pedro rogó para verla. <strong>Dios se lo concedió, pero cuando se paró en la puerta fingió que se le caía el sombrero.</strong> Cuando lo levantó, se adentró aún más en la gloria.</p>



<p>“Ya adentro, nuestro Señor no tuvo más remedio que dejarlo pasar, y le dijo: en piedra te convertirás. —¡Ay, pero con ojos! —respondió Pedro”. Y así fue como Pedro Urdemales entró a la gloria. Él no oye, es piedra, pero mira.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Acerca de la historia de Pedro Urdemales</h2>



<p>Este relato se considera un cuento folklórico. <strong>Se trata de una obra literaria anónima, tradicional y oral que no tiene un espacio temporal definido. Narra hechos ficticios, divierte y fomenta algún mensaje por medio del ejemplo y la moraleja.</strong></p>



<p>Este tipo de historias se relatan en funerales, novenas y reuniones sociales, según la tradición. El cuento ha sobrevivido gracias a la magia y la memoria de narradores como Lara, que los perpetúan al contarlos en repetidas ocasiones.</p>



<p>Cabe agregar que, en otros países latinoamericanos como Argentina y Chile, existen algunas versiones de este cuento, con un elemento en común: Pedro Urdemales como protagonista, caracterizado por su avaricia.</p>



<p>Gracias a la tradición oral latinoamericana, este relato aún forma parte de los eslabones que constituyen la riqueza de los relatos guatemaltecos, los cuales persisten en la memoria colectiva de nuestro país.</p>



<p><em>(Con información de Cuentos y cuenteros populares de Guatemala, Boletín 11 del año 1977 del Centro de Estudios Folklóricos de la Universidad de San Carlos de Guatemala de Celso Lara Figueroa)</em></p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-semana-santa-por-quien-doblan-las-campanas/"><img loading="lazy" decoding="async" width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/leyendas-de-semana-santa-por-quien-doblan-las-campanas.png?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="Leyendas de Semana Santa: ¿Por quién doblan las campanas?" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/leyendas-de-semana-santa-por-quien-doblan-las-campanas.png?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/leyendas-de-semana-santa-por-quien-doblan-las-campanas.png?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/leyendas-de-semana-santa-por-quien-doblan-las-campanas.png?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/leyendas-de-semana-santa-por-quien-doblan-las-campanas.png?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/leyendas-de-semana-santa-por-quien-doblan-las-campanas.png?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-semana-santa-por-quien-doblan-las-campanas/">Leyendas de Semana Santa: ¿Por quién doblan las campanas?</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/los-fantasmas-del-ferrocarril-obra-de-teatro-revive-leyendas-e-historias-del-tren-en-el-museo-del-ferrocarril/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Los-fantasmas-del-Ferrocarril-obra-de-teatro-revive-leyendas-e-historias-del-tren-en-el-Museo-del-Ferrocarril.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Los-fantasmas-del-Ferrocarril-obra-de-teatro-revive-leyendas-e-historias-del-tren-en-el-Museo-del-Ferrocarril.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Los-fantasmas-del-Ferrocarril-obra-de-teatro-revive-leyendas-e-historias-del-tren-en-el-Museo-del-Ferrocarril.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Los-fantasmas-del-Ferrocarril-obra-de-teatro-revive-leyendas-e-historias-del-tren-en-el-Museo-del-Ferrocarril.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Los-fantasmas-del-Ferrocarril-obra-de-teatro-revive-leyendas-e-historias-del-tren-en-el-Museo-del-Ferrocarril.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Los-fantasmas-del-Ferrocarril-obra-de-teatro-revive-leyendas-e-historias-del-tren-en-el-Museo-del-Ferrocarril.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/los-fantasmas-del-ferrocarril-obra-de-teatro-revive-leyendas-e-historias-del-tren-en-el-museo-del-ferrocarril/">“Los fantasmas del Ferrocarril”: obra de teatro revive leyendas e historias del tren en el Museo del Ferrocarril</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="escenario,vida" data-modified="120" data-title="Leyendas de Guatemala: La historia de Pedro Urdemales, el hombre que despojaba a los poderosos de su riqueza" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">22825027</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>“Los fantasmas del Ferrocarril”: obra de teatro revive leyendas e historias del tren en el Museo del Ferrocarril</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/los-fantasmas-del-ferrocarril-obra-de-teatro-revive-leyendas-e-historias-del-tren-en-el-museo-del-ferrocarril/</link>
                                                <pubDate>Thu, 05 Jun 2025 00:30:00 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Escenario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">Esdras Laz</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista de Prensa Libre para el área de bienestar, cultura y tendencias con varios años de experiencia en medios escritos y televisivos.										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-06-04T18:30:00-06:00">4 de junio de 2025</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Escenario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=22800527</guid>
                                                    <description><![CDATA[Entre leyendas de terror e historias vividas por los ferrocarrileros, la obra de teatro “Los fantasmas del Ferrocarril” revive los relatos sobre apariciones que, según la tradición oral, rondaban las antiguas líneas férreas del país.]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img width="1200" height="1089" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Los-fantasmas-del-Ferrocarril-obra-de-teatro-revive-leyendas-e-historias-del-tren-en-el-Museo-del-Ferrocarril.jpg?quality=52&amp;w=1200" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Los-fantasmas-del-Ferrocarril-obra-de-teatro-revive-leyendas-e-historias-del-tren-en-el-Museo-del-Ferrocarril.jpg 1696w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Los-fantasmas-del-Ferrocarril-obra-de-teatro-revive-leyendas-e-historias-del-tren-en-el-Museo-del-Ferrocarril.jpg?resize=768,697 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Los-fantasmas-del-Ferrocarril-obra-de-teatro-revive-leyendas-e-historias-del-tren-en-el-Museo-del-Ferrocarril.jpg?resize=1536,1394 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Los-fantasmas-del-Ferrocarril-obra-de-teatro-revive-leyendas-e-historias-del-tren-en-el-Museo-del-Ferrocarril.jpg?resize=150,136 150w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" loading="lazy" decoding="async" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">Escenario</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">“Los fantasmas del Ferrocarril”: obra de teatro revive leyendas e historias del tren en el Museo del Ferrocarril</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_david"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">Entre leyendas de terror e historias vividas por los ferrocarrileros, la obra de teatro “Los fantasmas del Ferrocarril” revive los relatos sobre apariciones que, según la tradición oral, rondaban las antiguas líneas férreas del país.</h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Esdras-Laz.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" loading="lazy" decoding="async" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/esdras-laz/" title="Posts by Esdras Laz" class="author url fn" rel="author">Esdras Laz</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-06-04T18:30:00-06:00">4 de junio de 2025</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-06-04T18:30:00-06:00">18:30h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="22800527" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img width="1360" height="768" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Los-fantasmas-del-Ferrocarril-obra-de-teatro-revive-leyendas-e-historias-del-tren-en-el-Museo-del-Ferrocarril.jpg?quality=52&amp;w=1360&amp;h=768&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-block wp-post-image" alt="" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Los-fantasmas-del-Ferrocarril-obra-de-teatro-revive-leyendas-e-historias-del-tren-en-el-Museo-del-Ferrocarril.jpg?resize=1360,768 1360w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Los-fantasmas-del-Ferrocarril-obra-de-teatro-revive-leyendas-e-historias-del-tren-en-el-Museo-del-Ferrocarril.jpg?resize=235,132 235w" sizes="(max-width: 1360px) 100vw, 1360px" decoding="async" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-block" style="text-align: right">
                        Fegua festeja el festival del ferrocarrilero 2025 con diversas actividades lúdicas.  (Foto: Prensa Libre / Museo del Ferrocarril Guatemala)
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo “Los fantasmas del Ferrocarril”: obra de teatro revive leyendas e historias del tren en el Museo del Ferrocarril; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p>El escenario de esta puesta en escena será el Museo del Ferrocarril, donde la compañía de teatro de Ferrocarriles de Guatemala (Fegua) transportará al público a la época dorada de los trenes en Guatemala y a los episodios sobrenaturales que vivían los conductores mientras transitaban de estación en estación.</p>



<p>Durante un recorrido nocturno, los asistentes se adentrarán en zonas del museo que habitualmente no están abiertas al público, espacios donde, según las leyendas, ocurren manifestaciones inexplicables.</p>



<p>En su tercera edición, esta obra se basa en relatos transmitidos de generación en generación entre trabajadores del ferrocarril. Además, incluye un paseo nocturno en tren dentro de los patios del museo, una experiencia inmersiva que refuerza el ambiente de misterio y tradición.</p>



<p>Con esta actividad, Fegua concluye las celebraciones del Festival Ferrocarrilero 2025.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Fechas:</h2>



<p>Viernes 20 y sábado 21 de junio</p>



<h2 class="wp-block-heading">Hora:</h2>



<p>La actividad contara con cuatro horarios:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>19 horas </li>



<li>20 horas </li>



<li>21 horas </li>



<li>22 horas </li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Lugar:</h2>



<p>Museo del Ferrocarril, Ciudad de Guatemala: Dirección: 9.ª avenida A y 18 calle, zona 1, Ciudad de Guatemala</p>



<iframe src="https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d1930.2268564275198!2d-90.51352026157303!3d14.630167500000006!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x8589a23c1b946b51%3A0x2b2bc3f5d645cfa4!2sMuseo%20del%20Ferrocarril!5e0!3m2!1ses-419!2sgt!4v1749077071568!5m2!1ses-419!2sgt" width="600" height="450" style="border:0;" allowfullscreen="" loading="lazy" referrerpolicy="no-referrer-when-downgrade"></iframe>



<h2 class="wp-block-heading">Precios y localidades:</h2>



<p>El ingreso por persona será de Q100 </p>



<h2 class="wp-block-heading">Venta de entradas:</h2>



<p>Para reservar sus boletos, puede escribir al número de WhatsApp 3994-1310</p>



<h2 class="wp-block-heading">Otros eventos en Guatemala</h2>



<p><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/tema/que-hacer-en-guatemala/?utm_source=modulosPL&amp;utm_medium=linkinterno&amp;utm_campaign=ux" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/tema/que-hacer-en-guatemala/?utm_source=modulosPL&amp;utm_medium=linkinterno&amp;utm_campaign=ux" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Vea otros eventos que se realizarán en el país</a></p>



<p><em>Prensa Libre no se hace responsable por cancelación, reprogramación o cambios en este evento.</em></p>



<p></p>
<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="escenario,vida" data-modified="120" data-title="“Los fantasmas del Ferrocarril”: obra de teatro revive leyendas e historias del tren en el Museo del Ferrocarril" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">22800527</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>Leyendas de Guatemala: &#8220;Tío Conejo, Tío Coyote y las gallinas&#8221;, la historia que desafía los valores y refleja cómo la astucia se impone al poder</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-tio-conejo-tio-coyote-y-las-gallinas-la-historia-que-desafia-los-valores-y-refleja-como-la-astucia-se-impone-al-poder/</link>
                                                <pubDate>Wed, 04 Jun 2025 23:00:00 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Escenario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="María Alejandra Guzmán" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">María Alejandra Guzmán</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista y redactora con experiencia en tendencias digitales relacionadas con arte, cultura, salud, tecnología, bienestar y otras temáticas similares.										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-06-04T17:00:00-06:00">4 de junio de 2025</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Escenario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=22799787</guid>
                                                    <description><![CDATA[Las leyendas de Guatemala representan uno de los pilares más importantes de la tradición oral del país.]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img loading="lazy" decoding="async" width="1000" height="667" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?quality=52&amp;w=1000" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="Tío Conejo, Tío Coyote y las gallinas" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg 1000w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">escenario</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">Leyendas de Guatemala: &#8220;Tío Conejo, Tío Coyote y las gallinas&#8221;, la historia que desafía los valores y refleja cómo la astucia se impone al poder</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_isabel"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">Las leyendas de Guatemala representan uno de los pilares más importantes de la tradición oral del país.</h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img decoding="async" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="María Alejandra Guzmán" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/maria-alejandra-guzman/" title="Posts by María Alejandra Guzmán" class="author url fn" rel="author">María Alejandra Guzmán</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-06-04T17:00:00-06:00">4 de junio de 2025</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-06-04T17:00:00-06:00">17:00h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="22799787" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img decoding="async" width="1000" height="667" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?quality=52&amp;w=1000&amp;h=667&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-block wp-post-image" alt="Tío Conejo, Tío Coyote y las gallinas" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg 1000w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/conejo.jpg?resize=150,100 150w" sizes="(max-width: 1000px) 100vw, 1000px" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-block" style="text-align: right">
                        &quot;Tío Conejo, Tío Coyote y las gallinas&quot; pertenece a la tradición oral de algunas comunidades guatemaltecas. (Foto Prensa Libre: Freepik)
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo Leyendas de Guatemala: &#8220;Tío Conejo, Tío Coyote y las gallinas&#8221;, la historia que desafía los valores y refleja cómo la astucia se impone al poder; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p><em>Tío Conejo, Tío Coyote y las gallinas</em> forma parte de los <strong>relatos transmitidos de generación en generación</strong>. Autores como Celso Lara y Héctor Gaitán han recopilado diversas<a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/7-leyendas-de-guatemala-cortas" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/7-leyendas-de-guatemala-cortas" target="_blank" rel="noreferrer noopener"> leyendas de Guatemala </a>en sus obras, con el objetivo de preservar estos relatos frente al paso del tiempo.</p>



<p><strong>Entre las narraciones atribuidas a Celso Lara se encuentra <em>Tío Conejo, Tío Coyote y las gallinas</em></strong>. Según una de las versiones de dicha historia, todo comienza cuando Tío Conejo se encuentra con Tío Coyote y conversan durante un largo rato.</p>



<p>De pronto, Tío Coyote exclama: “Me parece que usted es muy rico. No lo digo porque crea que tiene mucho dinero, lo digo porque creo que está rico para comer”. Al oír estas palabras, Tío Conejo asegura que no se encuentra bien y que tiene sarampión.</p>



<p>“Pero podemos hacer una cosa —continuó—. Tengo unos sobrinos que están bien gorditos y se los voy a traer”, añadió Tío Conejo. Tío Coyote asintió y aceptó la propuesta.</p>



<p>Sin embargo, Tío Coyote esperó mucho tiempo, pero Tío Conejo nunca regresó. Varios días después se reencontraron. Entonces, Tío Coyote le reclamó a Tío Conejo por haberle mentido. Este respondió que había sufrido un atraso.</p>



<p><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-la-historia-de-la-mariposa-de-oro-que-ocurrio-en-una-casa-grande-y-vieja-cerca-de-la-iglesia-de-candelaria/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-la-historia-de-la-mariposa-de-oro-que-ocurrio-en-una-casa-grande-y-vieja-cerca-de-la-iglesia-de-candelaria/" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><em>Quizá le interese: Leyendas de Guatemala: la historia de la mariposa de oro que ocurrió en una casa grande y vieja, cerca de la iglesia de Candelaria</em></a></p>



<h2 class="wp-block-heading">¿Qué ocurrió después con Tío Conejo y Tío Coyote?</h2>



<p>Durante la conversación, <strong>Tío Coyote mencionó que buscaba trabajo y que se dirigiría al pueblo</strong>, donde necesitaban un coyote que cuidara las gallinas y cabras de un señor. Como requería energía, nuevamente expresó su deseo de comerse al conejo.</p>



<p>Tío Conejo propuso un nuevo trato: “Yo le haré una carta de recomendación para ese señor, porque lo conozco y somos muy buenos amigos”. Sin embargo, cuando el mensaje llegó a manos del dueño de las gallinas, la carta decía:</p>



<p><em>Estimado amigo: le recomiendo al portador de la presente para que le dé el trabajo que tiene allí. Tenga mucho cuidado con él, porque tiene la intención de comerse las gallinas y darle las cabras a su mamá durante la noche.</em></p>



<p>Al leer la carta, el señor pidió al coyote que entrara en su cuarto y le dijo que sus hermanos le llevarían una gallina, ya lista para comer. Lo cubrió con una sábana, llamó a sus hermanos y a su padre, y les explicó que quería darle una lección al coyote. Les indicó que, al escuchar el grito “<strong>tráiganla, ya es hora</strong>”, debían entrar al cuarto.</p>



<p>Según la narración, el señor le dijo al coyote que fingiría estar enfermo para que sus hermanos le llevaran una gallina bien pelada. Mientras estaba con él, gritó: “¡Tráiganla, muchachos, ya es hora! ¡Tráiganla ya pelada!”. L<strong>os hermanos ingresaron al cuarto con una gran manguera envuelta en papel, la “pelaron” y golpearon al coyote, quien salió huyendo de la casa</strong>. Esa fue la “gallina” que le dieron para comer.</p>



<p><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-semana-santa-la-visitante-de-los-siete-sagrarios/?utm_source=modulosPL&amp;utm_medium=linkinterno&amp;utm_campaign=ux" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><em>Lea también: Leyendas de Semana Santa: La visitante de los siete sagrarios</em></a></p>



<h2 class="wp-block-heading">Contexto histórico y cultural del relato</h2>



<p>La historia de <em>Tío Conejo, Tío Coyote y las gallinas</em> es parte esencial de la tradición oral guatemalteca, aunque cuenta con varias versiones. En su obra <em>La tradición popular</em>, el historiador y escritor Celso Lara señala que Tío Conejo es un personaje que impugna valores:</p>



<p>“A él se han transferido una serie de acciones, en especial la de vencer al poderoso haciendo uso, exclusivamente, del hechizo de la astucia y la jactancia. En este caso, el poderoso está configurado por Tío Coyote”, indica Lara en dicho texto.</p>



<p>En Guatemala, el personaje del conejo se asocia con grandes hazañas. Por ello, <strong>el historiador menciona que las clases subalternas se ven reflejadas en las acciones de este personaje, lo cual hace que la temática siga vigente.</strong></p>



<p>“Como en todo cuento, las acciones son intemporales. No obstante, en este caso la agudeza del personaje, recreado por cuenteros especializados, lo hace ser muy guatemalteco y por ende americano”, indica Lara en su análisis de personaje.</p>



<p>Según el ensayista Fernando Peñalosa, esta historia forma parte del acervo de cuentos populares entre los indígenas akatecos de Guatemala. Sin embargo, cada leyenda y cuento popular forma parte de la tradición oral que se transmite de generación en generación en cada rincón del país.</p>


<div class="nospeech" id="cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"></div><script type="text/javascript">	var cX = window.cX = window.cX || {}; cX.callQueue = cX.callQueue || [];cX.CCE = cX.CCE || {}; cX.CCE.callQueue = cX.CCE.callQueue || [];cX.CCE.callQueue.push(["run",{	widgetId: "13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8",	targetElementId: "cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"}]);</script><div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="escenario,vida" data-modified="120" data-title="Leyendas de Guatemala: &#8220;Tío Conejo, Tío Coyote y las gallinas&#8221;, la historia que desafía los valores y refleja cómo la astucia se impone al poder" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">22799787</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>Leyendas de Guatemala: la historia de la mariposa de oro que ocurrió en una casa grande y vieja, cerca de la iglesia de Candelaria</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-la-historia-de-la-mariposa-de-oro-que-ocurrio-en-una-casa-grande-y-vieja-cerca-de-la-iglesia-de-candelaria/</link>
                                                <pubDate>Tue, 03 Jun 2025 22:20:12 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Escenario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="María Alejandra Guzmán" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">María Alejandra Guzmán</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista y redactora con experiencia en tendencias digitales relacionadas con arte, cultura, salud, tecnología, bienestar y otras temáticas similares.										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-06-03T16:20:12-06:00">3 de junio de 2025</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Escenario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=22788960</guid>
                                                    <description><![CDATA[“La mariposa de oro” forma parte de las historias narradas en “Leyendas y casos de la tradición oral de la ciudad de Guatemala”, de la autoría de Celso Lara Figueroa.]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="800" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/NAC-160898HM-CANDELARIA-.jpg?quality=52&amp;w=1200" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="Leyendas de Guatemala: la historia de la mariposa de oro que ocurrió en una casa grande y vieja, cerca de la iglesia de Candelaria" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/NAC-160898HM-CANDELARIA-.jpg 1799w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/NAC-160898HM-CANDELARIA-.jpg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/NAC-160898HM-CANDELARIA-.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/NAC-160898HM-CANDELARIA-.jpg?resize=1536,1025 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/NAC-160898HM-CANDELARIA-.jpg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/NAC-160898HM-CANDELARIA-.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/NAC-160898HM-CANDELARIA-.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">escenario</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">Leyendas de Guatemala: la historia de la mariposa de oro que ocurrió en una casa grande y vieja, cerca de la iglesia de Candelaria</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_isabel"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">“La mariposa de oro” forma parte de las historias narradas en “Leyendas y casos de la tradición oral de la ciudad de Guatemala”, de la autoría de Celso Lara Figueroa.</h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img decoding="async" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="María Alejandra Guzmán" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/05/Alejandra-guzman.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/maria-alejandra-guzman/" title="Posts by María Alejandra Guzmán" class="author url fn" rel="author">María Alejandra Guzmán</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-06-03T16:20:12-06:00">3 de junio de 2025</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-06-03T16:20:12-06:00">16:20h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="22788960" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img decoding="async" width="1360" height="768" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/NAC-160898HM-CANDELARIA-.jpg?quality=52&amp;w=1360&amp;h=768&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-block wp-post-image" alt="Leyendas de Guatemala: la historia de la mariposa de oro que ocurrió en una casa grande y vieja, cerca de la iglesia de Candelaria" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/NAC-160898HM-CANDELARIA-.jpg?resize=1360,768 1360w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/04/NAC-160898HM-CANDELARIA-.jpg?resize=235,132 235w" sizes="(max-width: 1360px) 100vw, 1360px" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-block" style="text-align: right">
                        Se cree que esta leyenda de Guatemala tiene lugar en las cercanías de la Iglesia de Candelaria. (Foto Prensa Libre: Hemeroteca PL)
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo Leyendas de Guatemala: la historia de la mariposa de oro que ocurrió en una casa grande y vieja, cerca de la iglesia de Candelaria; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p>“Sucedió por Candelaria: la casa de mi abuelita es muy grande y vieja (parece que fue de las primeras construidas en ese barrio)”. Así inicia <em>La mariposa de oro</em>, una de las <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/7-leyendas-de-guatemala-cortas/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/7-leyendas-de-guatemala-cortas/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">leyendas de Guatemala </a>que forma parte de nuestra tradición oral.</p>



<p>La historia comienza en las cercanías del barrio de Candelaria. Martín, un caballero de familia, era muy querido por sus parientes y empleados; <strong>sin embargo, su vigor se apagaba con el paso de los días.</strong></p>



<p>En medio de ahogos y agitaciones fuertes, Martín dejó este mundo. Su esposa (quien se presume se llamaba Griselda) era una mujer fuerte que cuidaba a sus seres queridos con devoción, según la narración.</p>



<p>Sus hijos eran Ana y Mariano. Vivían en una casa hermosa, rodeada de flores y árboles. A su vez, ellos tuvieron dos hijas: Carolina y Ana María, al parecer. Ambas destacaban por su belleza y solían conversar sobre amores y amistades en el viejo patio de la casa de sus abuelos.</p>



<p><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-semana-santa-la-visitante-de-los-siete-sagrarios/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-semana-santa-la-visitante-de-los-siete-sagrarios/" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><em>Lea también: Leyendas de Semana Santa: La visitante de los siete sagrarios</em></a></p>



<h2 class="wp-block-heading">¿Qué ocurrió con Carolina y Ana María?</h2>



<p>Según la narración de Celso Lara, Ana María y Carolina se encontraban sentadas en una pila de la casa de sus abuelos, cuando repentinamente apareció una mujer cerca del cuarto de trebejos de doña Griselda: “Parecía que iba en el aire y no seguía por la vereda, sino pasaba por entre los rosales e iba vestida de blanco”, narra Lara.</p>



<p>La mujer tenía una cabellera negra que caía sobre su espalda. Un gran frío sacudió a las primas y, cuando preguntaron a su abuelita, <strong>la señora respondió que desde el fallecimiento de don Martín, la mujer del pelo negro y el vestido blanco molestaba todas las noches.</strong></p>



<p>Sin embargo, la historia no terminó de esa forma. Carolina, una de las nietas de don Martín, tuvo un incidente con ese espanto. Durante una <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/guatemala/comunitario/por-que-se-hace-la-quema-del-diablo-en-guatemala-el-7-de-diciembre-y-que-significa/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/guatemala/comunitario/por-que-se-hace-la-quema-del-diablo-en-guatemala-el-7-de-diciembre-y-que-significa/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Quema del Diablo</a>, Carolina entró a la casa y se escuchó un grito estremecedor. Entonces, su prima corrió hacia el lugar y observó a la muchacha tirada sobre la grama.</p>



<p>En ese instante, <strong>vio una mariposa dorada, tanto como el oro, que se elevaba entre el humo de las fogatas de aquel 7 de diciembre</strong>. Según la narración del escritor, Carolina contó a su familia que se estremeció y se encomendó a Jesús de Candelaria. Fue entonces cuando la mujer extraña se convirtió en mariposa y se alejó volando.</p>



<p>No obstante, Carolina quedó marcada para siempre, pues la mano que le tocó el espanto quedó delgada como si fuera la de la mismísima muerte.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" height="1360" width="2040" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/12/Dia-de-la-Virgen-de-Guadalupe-en-Santuario-2023-1.jpeg?quality=52&amp;w=1024" alt="Día de la Virgen de Guadalupe en Santuario 12 de diciembre 2023" class="wp-image-17263224" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/12/Dia-de-la-Virgen-de-Guadalupe-en-Santuario-2023-1.jpeg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/12/Dia-de-la-Virgen-de-Guadalupe-en-Santuario-2023-1.jpeg?resize=2040,1360 2040w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/12/Dia-de-la-Virgen-de-Guadalupe-en-Santuario-2023-1.jpeg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/12/Dia-de-la-Virgen-de-Guadalupe-en-Santuario-2023-1.jpeg?resize=900,600 900w" sizes="auto, (max-width: 2040px) 100vw, 2040px" /><figcaption class="wp-element-caption">Muchas leyendas de Guatemala transcurren en el Centro Histórico de la zona 1 capitalina, según las narraciones que corresponden a la tradición oral de nuestro país. (Foto Prensa Libre: Hemeroteca PL)</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading">¿Quién fue Celso Lara, autor que recoge la leyenda de <em>La mariposa de oro</em> en sus textos?</h2>



<p>Este relato fue recogido por el guatemalteco Celso Lara Figueroa, uno de los autores más reconocidos por sus aportes significativos a la difusión de la tradición oral del país. <strong>Lara estudió la cultura popular durante su trayectoria como historiador, antropólogo, poeta y músico</strong>, según información de la Universidad Francisco Marroquín (UFM).</p>



<p>De acuerdo con dicha casa de estudios, Lara fue autor de artículos y ensayos académicos publicados en Guatemala y en otros países de Latinoamérica. Fue columnista en medios de comunicación y director del Centro de Estudios Folklóricos de la Universidad de San Carlos de Guatemala (Usac).</p>



<h2 class="wp-block-heading">Breve historia de <em>La mariposa de oro</em> y otras leyendas de Guatemala</h2>



<p>En su obra <em>Leyendas y casos de la tradición oral de la ciudad de Guatemala</em>, publicada en 1973, Lara difundió la narración de <em>La mariposa de oro</em> y otros relatos que forman parte del bagaje cultural de Guatemala.</p>



<p>Según el prologuista de dicha obra, Francisco Albizúrez Palma, este libro representó <strong>la revalidación de la tradición oral guatemalteca, la cual había sido olvidada por los académicos de la época en que fue escrita.</strong></p>



<p>Además, Albizúrez puntualizó que se trató de un acontecimiento particular que posicionó a Lara como pionero al ofrecer un volumen de leyendas donde convergían el rigor científico y un manejo refinado de la prosa.</p>



<p>En cuanto a la leyenda, forma parte de los relatos ligados a la ciudad de Guatemala y su tradición oral, <strong>la cual permanece viva en la memoria colectiva</strong>, especialmente de quienes recrean en su imaginación a una mariposa dorada que vuela por los viejos barrios de la capital.</p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/festival-ferrocarrilero-en-guatemala-2025-que-es-fechas-actividades-y-donde-se-celebra/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Festival-Ferrocarrilero-en-Guatemala-2025-que-es-fechas-actividades-y-donde-se-celebra.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Festival-Ferrocarrilero-en-Guatemala-2025-que-es-fechas-actividades-y-donde-se-celebra.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Festival-Ferrocarrilero-en-Guatemala-2025-que-es-fechas-actividades-y-donde-se-celebra.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Festival-Ferrocarrilero-en-Guatemala-2025-que-es-fechas-actividades-y-donde-se-celebra.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Festival-Ferrocarrilero-en-Guatemala-2025-que-es-fechas-actividades-y-donde-se-celebra.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/06/Festival-Ferrocarrilero-en-Guatemala-2025-que-es-fechas-actividades-y-donde-se-celebra.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/festival-ferrocarrilero-en-guatemala-2025-que-es-fechas-actividades-y-donde-se-celebra/">Festival Ferrocarrilero en Guatemala 2025: qué es, fechas, actividades y dónde se celebra</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/guatemala/las-curiosidades-de-la-vanushka-una-obra-que-mezcla-suspenso-y-tradicion-oral/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/05/Las-curiosidades-de-la-Vanushka-una-obra-que-mezcla-suspenso-y-tradicion-oral.jpeg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/05/Las-curiosidades-de-la-Vanushka-una-obra-que-mezcla-suspenso-y-tradicion-oral.jpeg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/05/Las-curiosidades-de-la-Vanushka-una-obra-que-mezcla-suspenso-y-tradicion-oral.jpeg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/05/Las-curiosidades-de-la-Vanushka-una-obra-que-mezcla-suspenso-y-tradicion-oral.jpeg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/05/Las-curiosidades-de-la-Vanushka-una-obra-que-mezcla-suspenso-y-tradicion-oral.jpeg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/05/Las-curiosidades-de-la-Vanushka-una-obra-que-mezcla-suspenso-y-tradicion-oral.jpeg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/guatemala/las-curiosidades-de-la-vanushka-una-obra-que-mezcla-suspenso-y-tradicion-oral/">“Las curiosidades de la Vanushka”: una obra que mezcla suspenso y tradición oral</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="escenario,vida" data-modified="120" data-title="Leyendas de Guatemala: la historia de la mariposa de oro que ocurrió en una casa grande y vieja, cerca de la iglesia de Candelaria" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">22788960</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>En qué fecha se presentarán los personajes de leyendas y de la historia de Guatemala en el Centro Histórico</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-y-personajes-de-guatemala-vuelven-a-la-vida-gracias-a-un-grupo-de-guatemaltecos/</link>
                                                <pubDate>Sun, 02 Feb 2025 15:17:02 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Escenario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ingrid-Noemi-Reyes-Oroxom.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ingrid-Noemi-Reyes-Oroxom.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ingrid-Noemi-Reyes-Oroxom.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ingrid-Noemi-Reyes-Oroxom.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">Ingrid Reyes</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista de Prensa Libre especializada en periodismo de bienestar y cultura, con 18 años de experiencia. Premio Periodista Cultural 2023 por el Seminario de Cultura Mexicana y premio ESET región centroamericana al Periodismo en Seguridad Informática 2021.										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-02-02T09:17:02-06:00">2 de febrero de 2025</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Escenario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=21545886</guid>
                                                    <description><![CDATA[La Llorona, el presidente Manuel Lisandro Barillas, y la Tatuana son solo algunos de los personajes que interpreta el grupo Necrotour de Guatemala.]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img width="1200" height="798" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/01/ACE-30012025-CULTURA-3.jpg?quality=52&amp;w=1200" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/01/ACE-30012025-CULTURA-3.jpg 2048w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/01/ACE-30012025-CULTURA-3.jpg?resize=768,511 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/01/ACE-30012025-CULTURA-3.jpg?resize=1536,1022 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/01/ACE-30012025-CULTURA-3.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/01/ACE-30012025-CULTURA-3.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" loading="lazy" decoding="async" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">Escenario</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">En qué fecha se presentarán los personajes de leyendas y de la historia de Guatemala en el Centro Histórico</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_isabel"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">La Llorona, el presidente Manuel Lisandro Barillas, y la Tatuana son solo algunos de los personajes que interpreta el grupo Necrotour de Guatemala.</h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ingrid-Noemi-Reyes-Oroxom.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ingrid-Noemi-Reyes-Oroxom.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ingrid-Noemi-Reyes-Oroxom.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ingrid-Noemi-Reyes-Oroxom.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" loading="lazy" decoding="async" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/ingrid-reyes/" title="Posts by Ingrid Reyes" class="author url fn" rel="author">Ingrid Reyes</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-02-02T09:17:02-06:00">2 de febrero de 2025</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-02-02T09:17:02-06:00">09:17h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="21545886" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img width="1360" height="768" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/01/ACE-30012025-CULTURA-3.jpg?quality=52&amp;w=1360&amp;h=768&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-block wp-post-image" alt="" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/01/ACE-30012025-CULTURA-3.jpg?resize=1360,768 1360w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/01/ACE-30012025-CULTURA-3.jpg?resize=235,132 235w" sizes="(max-width: 1360px) 100vw, 1360px" decoding="async" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-block" style="text-align: right">
                        Necroturismo de Guatemala es un grupo que despierta a personajes históricos y les dá vida a través de presentaciones dinámicas.  (Foto Prensa Libre: Ministerio de Cultura y Deportes)
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo En qué fecha se presentarán los personajes de leyendas y de la historia de Guatemala en el Centro Histórico; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p>El próximo sábado 8 de febrero, la investigadora <strong>Xóchitl Castro</strong> presentará en el Museo de Historia, en el Centro Histórico, la investigación titulada <em>Nuevos formatos teatrales populares: Necroturismo en Guatemala (NGT) para la difusión de la oralidad, la historia y el arte</em>, un estudio realizado por el <strong>Centro de Estudios de las Culturas en Guatemala (CECEG)</strong> de la <strong>Universidad de San Carlos de Guatemala</strong>.</p>



<p>¿Por qué la investigación se centra en este grupo?  NGT ha llamado la atención y reunido a visitantes que se han hecho presentes en sus propuestas.  Las filas de 500 o 900 personas han impactado diferentes eventos en el país, en especial antes de la pandemia, cuando  hacian presentaciones en cementerios de Guatemala.  </p>



<p><strong>&#8220;El objetivo de la investigación fue determinar las características que identifican y definen al NGT como un nuevo formato teatral popular. Este se basa en la valorización del patrimonio cultural —tangible e intangible— ligado a escenarios abiertos y públicos, como cementerios, museos o paseos. Además, se sustenta en la tradición oral sobre personajes históricos, reales o legendarios, concretamente en recorridos y &#8216;necrotours&#8217;, en los que personas de todas las edades pueden recrearse, compartir y aprender cápsulas de historia guatemalteca&#8221;</strong>, describe Castro.</p>



<p>Carmen Yela, gestora cultural y museógrafa, así como directora del NGT comparte que el proyecto comenzó hace 18 años para compartir historias de personajes y sitios que han marcado la historia del país.  &#8220;Hace más de cuatro años formamos también parte de Casas de la Cultura&#8221;, explica.</p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/miguel-angel-asturias-el-concurso-para-elegir-el-diseno-de-su-tumba-y-donde-sera-enterrado-en-guatemala/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/miguel-angel-asturias-2.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="Los restos de Miguel Ángel Asturias descansan actualmente en el cementerio Père Lachaise, en París, Francia y se planifica que regresen a Guatemala.  
(Foto Prensa Libre: fa gentileza de su hijo, Miguel Ángel Asturias Amado)" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/miguel-angel-asturias-2.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/miguel-angel-asturias-2.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/miguel-angel-asturias-2.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/miguel-angel-asturias-2.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/miguel-angel-asturias-2.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/miguel-angel-asturias-el-concurso-para-elegir-el-diseno-de-su-tumba-y-donde-sera-enterrado-en-guatemala/">Miguel Angel Asturias: el concurso para elegir el diseño de su tumba y dónde será enterrado en Guatemala</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/economia/que-es-el-turismo-funerario-y-la-empresa-guatemalteca-que-busca-incursionar-en-ese-segmento-en-mexico/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2019/03/NAC-11032019-EA-CAPILLAS-SEÑORIALES-EN-MEXICO052_43328469.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="En la ciudad amurallada de Campeche, en el Golfo de México, se ubica uno de los cinco puntos de las Capillas Señoriales Casa de Homenajes, donde existen planes de crear un arrecife artificial que se convierta en un punto para turismo funerario. (Foto Prensa Libre: Érick Ávila)" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2019/03/NAC-11032019-EA-CAPILLAS-SEÑORIALES-EN-MEXICO052_43328469.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2019/03/NAC-11032019-EA-CAPILLAS-SEÑORIALES-EN-MEXICO052_43328469.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2019/03/NAC-11032019-EA-CAPILLAS-SEÑORIALES-EN-MEXICO052_43328469.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2019/03/NAC-11032019-EA-CAPILLAS-SEÑORIALES-EN-MEXICO052_43328469.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2019/03/NAC-11032019-EA-CAPILLAS-SEÑORIALES-EN-MEXICO052_43328469.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/economia/que-es-el-turismo-funerario-y-la-empresa-guatemalteca-que-busca-incursionar-en-ese-segmento-en-mexico/">Qué es el turismo funerario y qué empresa guatemalteca busca incursionar en ese segmento en México</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	


<h2 class="wp-block-heading">¿Cómo se formó la iniciativa de Necrotour de Guatemala?</h2>



<p>Todo comenzó porque Yela en su niñez visitaba cada semana el Cementerio General.  Sus padres cada domingo la llevaban al  para enflorar las tumbas de sus abuelos.  Con el paso del tiempo empezó a conocer el lugar, encontrar lápidas, esculturas y tumbas de personajes importantes.</p>



<p>En su edad adulta decidió un año dedicarse cada fin de semana a hacer recorridos y a conocer las tumbas más importantes.</p>



<p>Por esta experiencia decidió en el 2007 crear junto a un amigo un grupo en Facebook para invitar a las personas a hacer un recorrido en en cementerio.  &#8220;Yo pensaba que con 60 personas que lograramos entusiasmar estaría satisfecha, pero llegaron 500 personas&#8221;, recuerda.  </p>



<p>&#8220;Encontramos personas con cabezas blancas que fueron testigos y vivieron episodios importantes de la historia guatemalteca, también vimos que unos tenían más interés que otros y los invitamos a ser parte de esta experiencia y convertirse en un elenco artístico que diera vida a los personajes&#8221;, dice Yela.  </p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1600" height="1181" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/01/ACE-30012025-CULTURA-2.jpg?quality=52" alt="" class="wp-image-21550215" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/01/ACE-30012025-CULTURA-2.jpg 1600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/01/ACE-30012025-CULTURA-2.jpg?resize=768,567 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/01/ACE-30012025-CULTURA-2.jpg?resize=1536,1134 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2025/01/ACE-30012025-CULTURA-2.jpg?resize=150,111 150w" sizes="auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px" /><figcaption class="wp-element-caption">Los recorridos o tours se organizan en grupos de diez a quince personas, en horario de17 horas a 24 horas, así que un actor puede representar a un mismo personaje diez veces o más, en una misma jornada.  (Foto Prensa Libre: Necrotur  de Guatemala)</figcaption></figure>



<p>El primer elenco se independizó y nació con el tiempo un segundo elenco a través de una convocatoria.  Esto llevo a maestros, psicólogos y otras profesionse a integrar esta iniciativa en la que dan su tiempo y talento en forma voluntaria.</p>



<p>El equipo de NTG tiene presentaciones durante todo el año. Por lo regular es por invitaciones de instituciones públicas a través del servicio ad honorem que brindan. Por lo regular se pide apoyo con alimentos, transporte, iluminación y un espacio que funcione como camerino.</p>



<p>Los afiches son diseñados por la institución que organiza la actividad, pero, cuando la presentación es por medio de internet, la productora, Andrea Bonilla es quien se encarga de ello.</p>



<p>Actualmente, participan cerca de 25 personas que son parte del grupo. Tienen el apoyo del historiador Jorge Tánchez y del cronista de la ciudad, Miguel Álvarez, así como de personas del equipo de producción. &#8220;Buscamos que las historias que contamos sean apegadas a la realidad&#8221;, dice Yela.</p>



<p>El elenco hace su propio vestuario y también se encargan de financiar su maquillaje.  Por lo regular el grupo necesita de apoyo o donaciones para lograr crear cada personaje.</p>



<p>Durante el año se tienen actividades en distintos lugares como la del próximo sábado en que los diferentes integrantes se vestirán de los personajes emblemáticos.  Ese día se presentará la investigación de Castro, que además estará disponible en línea próximamente.</p>



<p>Por ahora no se ha logrado regresar a los recorridos en los cementerios debido a la pandemia, tienen que pasar cinco años después que se levantó la misma.  La misma terminó en 2023, así que faltan cerca de tres años para regresar a esa propuesta.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Agenda</h2>



<p>El 8 de febrero a partir de las 17 horas se presentará en el Museo de Historia el Boletín 300, del <strong>Centro de Estudios de las Culturas en Guatemala (CECEG)</strong> de la <strong>Universidad de San Carlos de Guatemala</strong>, llamado <em>Nuevos formatos teatrales populares: Necroturismo en Guatemala (NGT) para la difusión de la oralidad, la historia y el arte</em>. La dirección es 9a. calle y 9a. avenida de la zona 1. Durante la actividad se hará un recorrido con personajes caracterizados.</p>
<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="escenario,vida" data-modified="120" data-title="En qué fecha se presentarán los personajes de leyendas y de la historia de Guatemala en el Centro Histórico" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">21545886</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>El Cadejo, La Llorona y otros espectros de Centroamérica desfilan el Día de los Muertos</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/el-cadejo-la-llorona-y-otros-espectros-de-centroamerica-desfilan-el-dia-de-los-muertos/</link>
                                                <pubDate>Thu, 31 Oct 2024 18:52:24 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Vida</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Logo-para-avartar-web-2.png?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Logo-para-avartar-web-2.png 151w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Logo-para-avartar-web-2.png?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Logo-para-avartar-web-2.png?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">Redacción EFE</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
																					</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2024-10-31T12:52:24-06:00">31 de octubre de 2024</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Vida]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=20738198&#038;preview=true&#038;preview_id=20738198</guid>
                                                    <description><![CDATA[El Sombrerón, La Llorona, La Siguanaba, El Cadejo y el Carretón son algunos de los espectros que espantan en Guatemala. ]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="800" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?quality=52&amp;w=1200" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="La Santa Muerte y personajes mitológicos de El Salvador homenajean a difuntos" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg 4320w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=2040,1360 2040w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=1536,1024 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=2048,1365 2048w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221102-e6382e48067ab97f05e5f0bd7b3a5c3e8f5f1baf.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" />
<p>Decenas de seres mitológicos reviven y rondan en las fiestas patronales de Centroamérica, además<strong> representan el terror en cualquier momento del año</strong>, entre ellos el Cadejo, La Mocuana, El Duende, La Segua o la Tulevieja. En México, el <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/tema/dia-de-todos-los-santos/" data-type="link" data-id="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/tema/dia-de-todos-los-santos/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Día de los Muertos</a> se llena de colores, mientras en otros países se acostumbra disfrazarse en Halloween de monstruos sanguinarios y personajes de películas. </p>



<p>La Llorona es<strong> una mujer que va de barrio en barrio reclamando a sus hijos</strong>, presuntamente muertos, en Guatemala, donde también habita el Sombrerón, un ser de baja estatura que persigue mujeres de ojos grandes.</p>



<p>En Honduras dicen que vive La Siguanaba, una <strong>muerta vestida de novia, pero seductora, que se le aparece en ríos</strong> y quebradas a hombres borrachos para mostrarse luego como es: un ser horrible con rostro, lo que vuelve locos a sus víctimas que huyen despavoridos.</p>



<p>En Masaya, Nicaragua, el último viernes de cada octubre se vive una noche de terror con el tradicional carnaval de Los Agüizontes, un evento que se remonta a mediados del siglo XX en el que desfila La Llorona, la mujer que busca a sus hijos perdidos, así como un sacerdote sin cabeza. </p>


<div class="nospeech" id="cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"></div><script type="text/javascript">	var cX = window.cX = window.cX || {}; cX.callQueue = cX.callQueue || [];cX.CCE = cX.CCE || {}; cX.CCE.callQueue = cX.CCE.callQueue || [];cX.CCE.callQueue.push(["run",{	widgetId: "13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8",	targetElementId: "cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"}]);</script>


<p><em><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/guatemala/comunitario/festival-de-barriletes-de-sumpango-2024-cuando-es-como-llegar-y-cual-es-la-historia-de-esta-tradicion/" data-type="post" data-id="20676534" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Lea más: Festival de Barriletes de Sumpango 2024: Cuándo es, cómo llegar y cuál es la historia de esta tradición</a></em></p>



<p>El carnaval de Los Agüizotes presenta a sus protagonistas haciendo muecas y sonidos para asustar a los cientos de espectadores que ven pasar una procesión animada además por música de bandas filarmónicas e iluminada por la <strong>tenue luz de velas y candiles artesanales </strong>que completan el ambiente.</p>



<p>El desfile incluye elementos característicos de las leyendas como carretas arrastradas por bueyes esqueléticos y hombres sin cabeza, y también se pueden ver otros personajes del folclore local como <strong>El Cadejo, La Cegua, La Carreta Náhuatl y La Mocuana.</strong></p>



<p>La Mocuana era una princesa que <strong>representa la traición a la confianza y a la hospitalidad indígena</strong> nicaragüense por parte de los conquistadores españoles.</p>



<p>Cuenta la leyenda que la mujer, contradiciendo la decisión de su padre, reveló los tesoros ocultos a su amante español, y después éste, como ya lo necesitaba, la encerró en la cueva de un cerro y le tapó su salida.</p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/guatemala/comunitario/halloween-en-guatemala-la-alerta-de-la-pmt-por-el-riesgo-de-accidentes-de-transito-el-31-de-octubre/"><img loading="lazy" decoding="async" width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Transito-en-guatemala.jpeg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="Actividades del 16 y 17 de noviembre" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Transito-en-guatemala.jpeg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Transito-en-guatemala.jpeg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Transito-en-guatemala.jpeg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Transito-en-guatemala.jpeg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Transito-en-guatemala.jpeg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/guatemala/comunitario/halloween-en-guatemala-la-alerta-de-la-pmt-por-el-riesgo-de-accidentes-de-transito-el-31-de-octubre/">Halloween en Guatemala: la alerta de la PMT por el riesgo de accidentes durante el 31 de octubre</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/halloween-por-que-se-le-llama-noche-de-brujas/"><img loading="lazy" decoding="async" width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/noche-de-brujas.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="La Noche de Brujas, conocida como Halloween, es una fiesta de origen céltico" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/noche-de-brujas.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/noche-de-brujas.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/noche-de-brujas.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/noche-de-brujas.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/noche-de-brujas.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/halloween-por-que-se-le-llama-noche-de-brujas/">Halloween: ¿Por qué se le llama Noche de Brujas?</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	


<p><em><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/que-es-el-dia-de-los-santos-y-cual-es-el-origen-de-esta-celebracion/" data-type="post" data-id="20538052" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Le podría interesar: Qué es el Día de los Santos y cuál es el origen de esta celebración</a></em></p>



<p>La actitud de su amante le <strong>provocó la pérdida del juicio</strong> y se convirtió en la bruja de La Mocuana. Desde entonces se aparece en los caminos e invita a los caminantes a seguirla hasta la cueva. Dicen los que la han encontrado que no se le ve la cara, sólo su esbelta figura y su hermosa y larga cabellera negra.</p>



<p>En Nicaragua también está la leyenda de origen chorotega de La Mona Bruja, sobre brujas que a medianoche, mediante oraciones malignas, invocaban una t<strong>ransformación en su cuerpo </strong>creciéndoles las manos y pies, también se les desprendía la piel y les crecía pelaje en todo el cuerpo pareciéndose mucho a un mono.</p>



<p>Una vez convertidas, salían y se trasladaban entre los árboles sacudiéndolos junto con <strong>alaridos para causar miedo a las personas trasnochadoras</strong>, dejando sin habla a quien lograra verlas.</p>



<h2 class="wp-block-heading">El Cadejo, un espanto que se pasea por Centroamérica</h2>



<p>&#8220;El Cadejo&#8221; no solo desfila en Masaya, también espanta en Costa Rica, en Guatemala y en El Salvador, donde es un nombre que abunda en carteles y comercios.</p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/internacional/shanghai-prohibe-disfraces-en-halloween-y-despliega-policias-para-impedir-expresiones-de-protesta/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/20241029-cb6dcc0cd13ed2a0ffa7ce4f3281da83cebf688a.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="Las autoridades de Shanghái, China, llevan a cabo operativos policiales para impedir de manera sutil que se desarrollen manifestaciones con disfraces satíricos durante los festejos de Halloween. (Foto Prensa Libre: EFE/EPA/ALEX PLAVEVSKI)." srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/20241029-cb6dcc0cd13ed2a0ffa7ce4f3281da83cebf688a.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/20241029-cb6dcc0cd13ed2a0ffa7ce4f3281da83cebf688a.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/20241029-cb6dcc0cd13ed2a0ffa7ce4f3281da83cebf688a.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/20241029-cb6dcc0cd13ed2a0ffa7ce4f3281da83cebf688a.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/20241029-cb6dcc0cd13ed2a0ffa7ce4f3281da83cebf688a.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/internacional/shanghai-prohibe-disfraces-en-halloween-y-despliega-policias-para-impedir-expresiones-de-protesta/">Shanghái prohíbe disfraces en Halloween y despliega policías para impedir expresiones de protesta</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/guatemala/habra-lluvias-el-1-de-noviembre-insivumeh-da-el-pronostico-para-el-dia-de-todos-los-santos/"><img loading="lazy" decoding="async" width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/frentes-frios.jpeg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="frentes fríos" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/frentes-frios.jpeg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/frentes-frios.jpeg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/frentes-frios.jpeg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/frentes-frios.jpeg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/frentes-frios.jpeg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/guatemala/habra-lluvias-el-1-de-noviembre-insivumeh-da-el-pronostico-para-el-dia-de-todos-los-santos/">¿Habrá lluvia el 1 de noviembre? Insivumeh da el pronóstico para el Día de Todos los Santos</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	


<p><em><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/dia-de-todos-los-santos-cuando-es-y-que-se-celebra-durante-esta-fecha-en-guatemala/" data-type="post" data-id="20488575" target="_blank" rel="noreferrer noopener">También lea: Día de Todos los Santos: Cuándo es y qué se celebra durante esta fecha en Guatemala</a></em></p>



<p>La leyenda salvadoreña dice que<strong> existen dos cadejos: el blanco y el negro.</strong> El primero representa la bondad y a quien se lo encuentre lo cuida.</p>



<p>El negro, por el contrario, atacará a quien lo perturbe, pues simboliza al espíritu del mal que persigue a sus víctimas, los hipnotiza con sus enormes ojos color rojo escarlata y cuando<strong> los atrapa les roba el alma.</strong></p>



<p>En Costa Rica también está la leyenda de La Carreta sin Bueyes, que narra la historia de un labrador que<strong> robó la madera destinada para construir un templo católico</strong> y construyó con ella una carreta, a la que enganchó un par de bueyes. Sin embargo, sufrió un accidente y murió.</p>



<p>Se dice que desde entonces, la carreta se escucha pasar o se aparece cerca de las casas de personas avaras o codiciosas.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Mujeres hermosas que seducen y enanos siniestros</h2>



<p>En Costa Rica, La Segua es una mujer hermosa que fue maldecida tras desobedecer a sus padres que le impedían asistir a una fiesta. Ella se le aparece en las noches a los hombres mujeriegos y fiesteros que no se pueden resistir a sus encantos, pero de pronto muestra su verdadero rostro similar al de un caballo.</p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/guatemala/comunitario/asueto-del-1-de-noviembre-de-2024-habra-fin-de-semana-largo-este-ano/"><img loading="lazy" decoding="async" width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221101-ffb39c53d9e4818811b75584ab4875415e7937cf.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="Guatemaltecos adornando tumbas durante el 1 de noviembre" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221101-ffb39c53d9e4818811b75584ab4875415e7937cf.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221101-ffb39c53d9e4818811b75584ab4875415e7937cf.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221101-ffb39c53d9e4818811b75584ab4875415e7937cf.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221101-ffb39c53d9e4818811b75584ab4875415e7937cf.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2022/11/20221101-ffb39c53d9e4818811b75584ab4875415e7937cf.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/guatemala/comunitario/asueto-del-1-de-noviembre-de-2024-habra-fin-de-semana-largo-este-ano/">Asueto del 1 de noviembre de 2024: ¿Habrá fin de semana largo este año?</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/8-peliculas-de-terror-para-ver-durante-halloween-de-manera-gratuita/"><img loading="lazy" decoding="async" width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/peliculas-de-terror.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="persona viendo películas de terror en el televisor" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/peliculas-de-terror.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/peliculas-de-terror.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/peliculas-de-terror.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/peliculas-de-terror.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/8-peliculas-de-terror-para-ver-durante-halloween-de-manera-gratuita/">8 películas de terror para ver durante Halloween de manera gratuita</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	


<p><em><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/cual-es-el-origen-del-halloween-y-por-que-se-celebra-el-31-de-octubre/" data-type="post" data-id="20536981" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Lea también: Cuál es el origen del Halloween y por qué se celebra el 31 de octubre</a></em></p>



<p>En tierras tica y también Panamá espanta La Tuleviej&#8221;, un fantasma femenino que usa un sombrero tule, con forma de plátano, con los senos hinchados y erectos que se transforma en un monstruo que vaga por caminos y despoblados.</p>



<p>En Honduras El Duende es un hombre de pequeña estatura que se refugia en cuevas, en áreas montañosas, desde donde sale en<strong> busca de muchachas bonitas o niños, </strong>a quienes se les aparece en ríos para robárselos y llevarlos a su escondite bajo engaños. A sus víctimas los engaña con regalos y puede dejarlas abandonadas en lugares remotos. </p>
<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="guatemala,vida" data-modified="120" data-title="El Cadejo, La Llorona y otros espectros de Centroamérica desfilan el Día de los Muertos" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">20738198</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>Leyendas de Guatemala de Miguel Ángel Asturias</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/leyendas-de-guatemala-de-miguel-angel-asturias/</link>
                                                <pubDate>Sun, 13 Oct 2024 16:13:55 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Escenario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Lucrecia-Choy-Echeverria.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Lucrecia-Choy-Echeverria.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Lucrecia-Choy-Echeverria.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Lucrecia-Choy-Echeverria.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">Lucrecia Choy</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista de Prensa Libre especializada en temas de bienestar y cultura con más de 20 años de experiencia. Primer lugar Concurso de Redacción enfocado en Sostenibilidad, Diplomado para Periodistas 2024.										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2024-10-13T10:13:55-06:00">13 de octubre de 2024</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Escenario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=20531125</guid>
                                                    <description><![CDATA[Historias que entrelazan la magia y en cierta manera el terror en los versos de Miguel Ángel Asturias para contarnos las leyendas de tres personajes:  el Sombrerón, el Cadejo y la Tatuana. ]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="800" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-pixabay-Pezibear.jpg?quality=52&amp;w=1200" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="Leyendas de Miguel Ángel Asturias Leyendas de Miguel Ángel Asturias pixabay Pezibear" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-pixabay-Pezibear.jpg 1280w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-pixabay-Pezibear.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-pixabay-Pezibear.jpg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-pixabay-Pezibear.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-pixabay-Pezibear.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">Escenario</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">Leyendas de Guatemala de Miguel Ángel Asturias</h1><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">Historias que entrelazan la magia y en cierta manera el terror en los versos de Miguel Ángel Asturias para contarnos las leyendas de tres personajes:  el Sombrerón, el Cadejo y la Tatuana. </h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Lucrecia-Choy-Echeverria.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Lucrecia-Choy-Echeverria.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Lucrecia-Choy-Echeverria.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Lucrecia-Choy-Echeverria.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" loading="lazy" decoding="async" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/lucrecia-choy/" title="Posts by Lucrecia Choy" class="author url fn" rel="author">Lucrecia Choy</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2024-10-13T10:13:55-06:00">13 de octubre de 2024</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2024-10-13T10:13:55-06:00">10:13h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="20531125" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img decoding="async" width="1280" height="768" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-pixabay-Pezibear.jpg?quality=52&amp;w=1280&amp;h=768&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-block wp-post-image" alt="Leyendas de Miguel Ángel Asturias Leyendas de Miguel Ángel Asturias pixabay Pezibear" fetchpriority="high" loading="eager" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-block" style="text-align: right">
                        Historias que suprimen la separación de lo real y lo aparente. (Foto Prensa Libre:  Pixabay Pezibear)
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo Leyendas de Guatemala de Miguel Ángel Asturias; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p>Miguel Ángel Asturias escribió <em>Leyendas de Guatemala </em>hace casi un siglo, en 1930.</p>



<p>&#8220;A mi madre que me contaba cuentos&#8221;, comienza la obra del Nobel de Literatura.</p>



<p>&#8220;Una primera y deslumbrante irrupción al universo del mito, poesía, contraposición y espejo que sería luego la literatura del Nobel guatemalteco&#8221;, anota Javier Mosquera en la edición de F&amp;G Editores. </p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1088" height="605" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/MIGUEL-ANGEL-ASTURIAS.jpg?quality=52&amp;w=1024" alt="Leyendas de Miguel Ángel Asturias" class="wp-image-19108455" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/MIGUEL-ANGEL-ASTURIAS.jpg 1088w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/MIGUEL-ANGEL-ASTURIAS.jpg?resize=768,427 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/MIGUEL-ANGEL-ASTURIAS.jpg?resize=235,132 235w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/MIGUEL-ANGEL-ASTURIAS.jpg?resize=150,83 150w" sizes="auto, (max-width: 1088px) 100vw, 1088px" /><figcaption class="wp-element-caption">Miguel Angel Asturias recibió el Premio Nobel de Literatura en 1967. (Foto Prensa Libre: Hemeroteca PL)</figcaption></figure>



<p>&#8220;Unas leyendas que a través del surrealismo, la poesía y los decires de viejos con güegüecho, nos muestran el corazón de esta tierra de ruinas enterradas, heridas abiertas y mitos entrecruzados&#8221;, según Mosquera. </p>



		<div class="nospeech note-normal-container__individual-new-container mb-4">
			<div class="note-normal-container__individual-news">
				<h2 style="color: #00b9f2;font-family: Acto-Small-Medium;font-size: 14px;font-style: normal;font-weight: 700;margin-bottom: 0" class="note-normal-container__principal-new-section">LECTURAS RELACIONADAS</h2>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/restos-de-miguel-angel-asturias-llegaran-a-guatemala-entre-2024-y-2025/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/FOTOS-ANTIGUAS020-1.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="El nombre de Guatemala resuena a nivel mundial cuando la academia sueca le confiere el Premio Nobel de Literatura al escritor Miguel Angel Asturias en 1967, por la grandeza de su obra.
Mientras en el mundo Miguel Angel Asturias es reconocido por haber obtenido este premio, en Guatemala la derecha lo tilda de comunista y la izquierda lo acusa de traici—n, por ser embajador de Guatemala en Francia." srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/FOTOS-ANTIGUAS020-1.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/FOTOS-ANTIGUAS020-1.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/FOTOS-ANTIGUAS020-1.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/FOTOS-ANTIGUAS020-1.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/06/FOTOS-ANTIGUAS020-1.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/restos-de-miguel-angel-asturias-llegaran-a-guatemala-entre-2024-y-2025/">Restos de Miguel Ángel Asturias llegarán a Guatemala</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div>	<div class="note-normal-container__individual-news-item"><a class="links-apertura ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/la-riqueza-de-las-ferias-del-libro-en-los-departamentos-de-guatemala/"><img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/09/ACE-22092024-CULTURA-2.jpg?quality=52&amp;w=150&amp;h=150&amp;crop=1" class="note-normal-container__individual-news-item-img wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/09/ACE-22092024-CULTURA-2.jpg?resize=150,150 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/09/ACE-22092024-CULTURA-2.jpg?resize=600,600 600w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/09/ACE-22092024-CULTURA-2.jpg?resize=332,332 332w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/09/ACE-22092024-CULTURA-2.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/09/ACE-22092024-CULTURA-2.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" decoding="async" /></a>	<h2 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin" style="font-size: 16px">
						<a class="lectura-rel-a text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/la-riqueza-de-las-ferias-del-libro-en-los-departamentos-de-guatemala/">La riqueza de las ferias del libro en los departamentos de Guatemala</a>
					</h2>
					<img decoding="async" loading="lazy" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="chevron-right" />
				</div></div>
		</div>
	


<p>Presentamos un extracto de tres de los principales personajes de los cuentos orales de nuestro país, en las letras del Nobel de Literatura, que este año cumple 125 años de haber nacido y 50 de haber muerto físicamente, porque su legado vive.  </p>



<p>Lo invitamos a leer las versiones completas en el libro <em>Leyendas de Guatemala</em>, que incluye más leyendas salidas de su mágica e ingeniosa pluma. </p>



<p></p>



<h2 class="wp-block-heading">Leyendas del Sombrerón</h2>



<p class="has-text-align-right"><em>El Sombrerón recorre los portales&#8230; dice Asturias en la primera línea. </em></p>



<p>Un monje que vivía en sus oraciones y un día vio pasar por una calle que circunda los muros del convento a un niño jugando con una pelotita de hule. </p>



<p>Y sucedió&#8230;</p>



<p>Y sucedió, repito para tomar aliento -dice Asturias- que por la pequeña y única ventana de su celda, en uno de los rebotes se coló la pelotita. </p>



<p>El religioso, que leía la anunciación de Nuestra Señora en un libro de antes, vio entrar el cuerpecito extraño, no sin turbarse, entrar y rebotar con agilidad midiendo piso y pared, pared y piso, hasta pedir el impulso y rodar a sus pies como un pajarito muerto. ¡Lo sobrenatural! Un escalofrío le cepilló la espalda. </p>



<p>El corazón de daba martillazos, como a la Virgen desustanciada en presencia del Arcángel. Poco, necesitó sin embargo, para recobrarse y reír entre dientes de la pelotita.  </p>



<p>Sin cerrar el libro ni levantarse de su asiento, la recogió para devolverla. Cuando iba a hacerlo, una alegría inexplicable le hizo cambiar de pensamiento: su contacto le produjo gozos de santo, gozos de artista, gozos de niño. </p>



<p>Poco a poco se apoderaba del santo hombre un deseo loco de saltar y saltar como la pelotita. </p>



<p>-¡La Tierra debe ser esto en manos del Creador! -pensó. </p>


<div class="nospeech" id="cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"></div><script type="text/javascript">	var cX = window.cX = window.cX || {}; cX.callQueue = cX.callQueue || [];cX.CCE = cX.CCE || {}; cX.CCE.callQueue = cX.CCE.callQueue || [];cX.CCE.callQueue.push(["run",{	widgetId: "13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8",	targetElementId: "cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"}]);</script>


<p>No lo dijo porque en ese instante se le fue de las manos -rebotadora inquietud-, devolviéndose en el acto, con voluntad extraña, tras un salto, como una inquietud. </p>



<p>-¿Extraña o diabólica?&#8230;</p>



<p>Fruncía las cejas -brochas en las que la atención riega dentrífico invisible- y, tras varios temores, reconciliábase con la pelotita, digna de él y de toda su alma justa, por su afán elástico de levantarse al cielo. </p>



<p>¡Tan liviana, tan ágil, tan blanca!&#8230; Sería una lástima perderla. Esto le apenaba, arreglándoselas para afirmar que no la perdería, que nunca le sería infiel, que con él la enterrarían&#8230; tan liviana, tan ágil, tan blanca&#8230;</p>



<p>¿Y si fuese el demonio?</p>



<p>-¡Buenos días le dé Dios, señor!</p>



<p>La voz de una mujer sacó al monje de sus pensamientos. Traía de la mano a un niño triste. </p>



<p>-Vengo, señor, a que, por vía suya, le eche los Evangelios a mi hijo, que desde hace días está que llora, desde que perdió aquí, al costado del convento, un apelota que, ha de saber su merced, los vecinos aseguraban que era la imagen del demonio&#8230;</p>



<p>(Tan liviana, tan ágil, tan blanca&#8230;)</p>



<p>El monje de detuvo de la puerta para no caer del susto, y, dando la espalda a la madre y al niño, escapó hacia su celda, sin decir palabra, con los ojos nublados y los brazos en alto. </p>



<p>Llegar allí y despedir la pelotita, todo fue uno. </p>



<p>-¡Lejos de mí, Satán! ¡Lejos de mí, Satán!</p>



<p>La pelota cayó fuera del convento -fiesta de brincos y rebrincos de corderillo en libertad-, y, dando su salto inusitado, abrióse como por encanto en forma de sombrero negro sobre la cabeza del niño, que corría tras ella. Era el sombrero del demonio. </p>



<p>Y así nace al mundo el Sombrerón. </p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" height="1360" width="2040" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-SOMBRERON-pexels-rdne-.jpg?quality=52&amp;w=1024" alt="Leyendas de Miguel Ángel Asturias SOMBRERON" class="wp-image-20531798" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-SOMBRERON-pexels-rdne-.jpg 6000w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-SOMBRERON-pexels-rdne-.jpg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-SOMBRERON-pexels-rdne-.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-SOMBRERON-pexels-rdne-.jpg?resize=2040,1360 2040w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-SOMBRERON-pexels-rdne-.jpg?resize=1536,1024 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-SOMBRERON-pexels-rdne-.jpg?resize=2048,1365 2048w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-SOMBRERON-pexels-rdne-.jpg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-SOMBRERON-pexels-rdne-.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-SOMBRERON-pexels-rdne-.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 2040px) 100vw, 2040px" /><figcaption class="wp-element-caption">(Foto: Prensa Libre: Pexels -Trinity Kubassek)</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading">Leyenda del Cadejo</h2>



<p class="has-text-align-right"><em>Y asoma por las vegas el Cadejo, que roba mozas de trenzas largas y hace ñudos en las crines de los caballos. </em></p>



<p>Madre Elvira de San Francisco, prelada del monasterio de Santa Catarina, sería con el tiempo la novicia que recortaba las hostias en el convento de la Concepción, doncella de loada hermosura y habla tan candorosa que la palabra parecía en sus labrios flore de suavidad y de cariño. </p>



<p>Desde una ventana amplia y sin cristales miraba la novicia volar las hojas secas por el abraso del verano, vestirse los árboles de flores y caer las frutas maduras en las huertas vecinas al convento. </p>



<p>Fuera de la ventana, en los hundidos aposentos, se unía la penumbra calientita, en la que las mariposas asedaban el polvo de sus alas, al silencio del patio  turbado por el ir y venir de las lagartijas y al blando perfume de las hojas que multiplicaban el cariño de los troncos enraizados en las vetustas paredes. </p>



<p>Y dentro, en la dulce compañía de Dios, quitando la corteza a la fruta de los Ángeles para descubrir la pulpa y la semilla que es Cuerpo de Cristo, largo como la médula de la naranja -¡vere tu es Deus absconditus!-, Elvira San Francisco unía su espíritu y su carne a la casa de su infancia, de pesadas aldabas y levísimas rosas, de puertas que partían  sollozos en el hilván del viento, de muros reflejados en el agua de las pilas a manera de huelgo en vidrio limpio. </p>



<p>Las voces de la ciudad turbaban la paz en su ventana, melancolía viajera que oye moverse el puerto antes de levar anclas; la risa de un hombre al concluir la carrera de un caballo o el rodar de un carro, o el llorar de un niño. </p>



<p>Un taconeo presuroso la sobrecogió. Los flecos del eco tamborileaban en el corredor&#8230;</p>



<p>-¡Niña, niña! -entró dando voces-, le cortarán la trenza, le cortarán la trenza, le cortarán la trenza!&#8230;</p>



<p>Lívida y elástica, la novicia se puso en pie para ganar la puerta al verle entrar.</p>



<p>Un sollozo, como estrega, la titilaba en la garganta. Los pájaros tijereteaban el crepúsculo entre las ruinas pardas e impedidas. Dos eucaliptos gigantes rezaban salmos penitenciales. </p>



<p>Atada a los pies de un cadáver, sin poder moverse, lloró desconsoladamente, tragándose las lágrimas en silencio como los enfermos a quienes se les secan y enfrían los órganos por partes.  Se sentía muerta, se sentía aterrada, sentía que en su tumba -el vestido de huérfana que ella llenaba de tierra con su ser- florecían rosales de palabras blancas, y poco a poco su congoja se hizo alegría de sosegado acento&#8230; </p>



<p>En su trenza estaba el misterio. Suma de instantes angustiosos. </p>



<p>La ventana y ella se llenaban de cielo&#8230;</p>



<p>-¡Niña, Dios sabe a sus manos cuando comulgó! murmuró el del gabán, alargando sobre las brasas de sus ojos la parrilla de sus pestañas.</p>



<p>La novicia retiró las manos de las hostias al oír la blasfemia. ¿No, no era un sueño! Luego palpóse los brazos, los hombros, el cuello, la cara, la trenza&#8230; Detuvo la respiración un momento, largo como un siglo al sentirse la trenza. </p>



<p>¡La luz sostenía la imposible realidad del enamorado, que alargaba los brazos como un Cristo que en un viático se hubiese vuelto murciélago, y era su propia carne! Cerró los ojos para huir, envuelta en su ceguera, de aquella visión de infierno, del hombre que con solo ser hombre la acariciaba hasta donde ella era mujer.</p>



<p>Y no supo más de ella. Entre un cadáver y un hombre, con su sollozo de embrujada indesatable en la lengua, que sentía ponzoñosa, como su corazón, media loca, regando las hostias, arrebatóse en busca de sus tijeras, y al encontrarlas se cortó la trenza y, libre de su hechizo, huyó en busca del refugio seguro de la madre superiora, sin sentir más sobre sus pies los de la monja.</p>



<p>*</p>



<p>Pero, al caer su trenza, ya no era trenza, se movía, ondulaba sobre el colchoncito de las hostias regadas en el piso.</p>



<p>El reptil sin cabeza dejaba la hojarasca sagrada de las hostias. </p>



<p>El demonio había pasado como un soplo por la trenza que, que al extinguirse la llama de la vela, cayó al piso inerte. </p>



<p>Y a la medianoche, convertido en un animal largo -dos veces un carnero por luna llena, del tamaño de un sauce llorón por la luna nueva-, con cascos de cabra, orejas de conejo y cara de murciélago, el hombre-adormidera arrastró al infierno la trenza negra de la novicia que con el tiempo sería madre Elvira de San Francisco -así nace el cadejo-, mientras ella soñaba entre sonrisas de ángeles, arrodillada en su celda, con la azucena y el cordero místico. </p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" height="1360" width="2040" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-Miguel-Angel-Asturias-CADEJO-pexels-cottonbro-10499702.jpg?quality=52&amp;w=1024" alt="Leyendas Miguel Ángel Asturias CADEJO " class="wp-image-20531830" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-Miguel-Angel-Asturias-CADEJO-pexels-cottonbro-10499702.jpg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-Miguel-Angel-Asturias-CADEJO-pexels-cottonbro-10499702.jpg?resize=2040,1360 2040w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-Miguel-Angel-Asturias-CADEJO-pexels-cottonbro-10499702.jpg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-Miguel-Angel-Asturias-CADEJO-pexels-cottonbro-10499702.jpg?resize=900,600 900w" sizes="auto, (max-width: 2040px) 100vw, 2040px" /><figcaption class="wp-element-caption">(Foto Prensa Libre: Pexels-Cottonbro)</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading">La leyenda de la Tatuana</h2>



<p class="has-text-align-right"><em>Ronda por Casa-Mata la Tatuaba&#8230;</em></p>



<p>El árbol que amaneció un día en el bosque donde está plantado, sin que ninguno lo sembrara, como si lo hubieran llevado los fantasmas. El árbol que anda&#8230; El árbol que cuenta los años de cuatrocientos días por las lunas que ha visto, que ha visto muchas lunas, como todos los árboles, y que vino ya viejo del Lugar de la Abundancia.</p>



<p>Al llenar la luna del Búho-Pescador (nombre de uno de los veinte meses del año de cuatrocientos días), el Maestro Almendro repartió el alma entre los caminos y se marcharon por opuestas direcciones hacia las cuatro extremidades del cielo. La negra extremidad: Noche sortílega. La verde extremidad: Tormenta primaveral. La roja extremidad: Guacamayo o éxtasis del trópico. La blanca extremidad: Promesa de tierras nuevas. Cuatro eran los caminos. </p>



<p>¿Cuántas lunas pasaron andando los caminos?</p>



<p>El más veloz, el Camino Negro, el camino al que ninguno habló en el camino, se detuvo en la ciudad, atravesó la plaza y en el barrio de los mercaderes, por un ratito de descanso, dio el alma del Maestro al Mercader de Joyas sin precio. </p>



<p>Al saber el Maestro lo que el Camino Negro había hecho, tomó naturaleza humana nuevamente, desnudándose de la forma vegetal de un riachuelo que nacía bajo la luna ruboroso como una flor de almendro, y encaminóse a la ciudad. </p>



<p>Y guiado por las sombras, en el barrio de los mercaderes encontró la parte de su alma vendida por el Camino Negro al Mercader de Joyas sin precio. La guardaba en el fondo de una caja de cristal con cerradores de oro. </p>



<p>Sin perder tiempo se acercó al Mercader, que en un rincón fumaba, a ofrecerle por ella cien arrobas de perlas. </p>



<p>El Mercader sonrío de la locura del Maestro. ¿Cien arrobas de perlas? ¡No, sus joyas no tenían precio!  Ofreció entonces esmeraldas, grandes como maíces, de cien en cien almudes, hasta formar un lago de esmeraldas. Le daría amuletos, ojos de namik para llamar el agua, plumas contra la tempestad, marihuana para su tabaco&#8230;  Piedras preciosas para construir, en medio el lago de esmeraldas, un palacio de cuento!</p>



<p>El Mercader se negó. Sus joyas no tenían precio, y, además, ¿a que seguir hablando?, ese pedacito de alma lo quería para cambiarlo, en un mercado de esclavas, por la esclava más bella. </p>



<p>Después de un año de cuatrocientos días -sigue la leyenda- cruzaba los caminos de la cordillera el Mercader. Volvía de países lejanos, acompañado de la esclava comprada con el alma del maestro, del pájaro flor, cuyo pico trocaba en jacintos las gotitas de miel, y de un séquito de treinta servidores montados. </p>



<p>La esclava iba desnuda con su cabellera negra envuelta en un solo manojo como serpiente. El Mercader iba vestido de oro, abrigadas las espaldas con una manta de lana de chivo. Palúdico y enamorado, al frío de su enfermedad se unía al temblor de su corazón. </p>



<p>Repentinamente, aislados goterones rociaron el camino percibiéndose muy lejos, en los abajaderos, el grito de los pastores que recogían los ganados, temerosos de la tempestad. </p>



<p>En tanto, el Maestro Almendro, que se había quedado en la ciudad perdido, deambulaba como loco por las calles. </p>



<p>¿Cuántas lunas pasaron andado los caminos?&#8230; -preguntaba de puerta en puerta. </p>



<p>Y pasado mucho tiempo, interrogando a todos, se detuvo a la puerta del Mercader de Joyas sin precio a preguntar a la esclava, única sobreviviente de aquella tempestad:  -¿Cuántas lunas pasaron andando los caminos?&#8230;</p>



<p>Entre los labios de la esclava se acurrucó la respuesta y endureció sus dientes. El maestro callaba con insistencia de piedra misteriosa. Llenaba la luna del Búho-Pescador. En silencio se lavaron la cara con los ojos, al mismo tiempo, como dos amantes que han estado ausentes y se encuentran de pronto. </p>



<p>La escena fue turbada por ruidos insolentes. Venían aprenderles en nombre de Dios y el Rey; por brujo a él y por endemoniada a ella. Entre cruces y espadas bajaron a la cárcel, el Maestro con la barba rosada y la túnica verde, y la esclava luciendo las carnes de tan firmes que parecían de oro. </p>



<p>Siete meses después se les condenó a morir quemados en la Plaza Mayor. La víspera de ejecución, el Maestro acercóse a la esclava y con la uña le tatuó un barquito en el brazo, diciéndole: </p>



<p>-Por virtud de este tatuaje, Tatuana, vas a huir siempre que te halles en peligro, como vas a huir hoy. Mi voluntad es que seas libre como mi pensamiento; traza este barquito en el muro, en el suelo, en el aire, donde quieras, cierra los ojos, entra en él y vete&#8230;</p>



<p>Sin perder un segundo, la Tatuana hizo lo que el Maestro dijo: trazó el barquito, cerró los ojos y entrando en él -el barquito se puso en movimiento-, escapó de la prisión y de la muerte. </p>



<p>Y a la mañana siguiente, la mañana de la ejecución, los alguaciles encontraron en la cárcel un árbol seco que tenía entre las ramas dos o tres florecitas de almendro, rosadas todavía. </p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1280" height="848" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-TATUANA-Pixabay-Claudiosix.jpg?quality=52&amp;w=1024" alt="Leyendas de Miguel Ángel Asturias TATUANA " class="wp-image-20531842" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-TATUANA-Pixabay-Claudiosix.jpg 1280w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-TATUANA-Pixabay-Claudiosix.jpg?resize=768,509 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/Leyendas-de-Miguel-Angel-Asturias-TATUANA-Pixabay-Claudiosix.jpg?resize=150,99 150w" sizes="auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px" /><figcaption class="wp-element-caption">(Foto Prensa Libre: Pixabay Claudiosix)</figcaption></figure>
<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="escenario,vida" data-modified="120" data-title="Leyendas de Guatemala de Miguel Ángel Asturias" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">20531125</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>“Oyeron la guitarrita”: asistente a la Noche de las Leyendas dice que su esposo se encontró con El Sombrerón</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/guatemala/comunitario/oyeron-la-guitarrita-asistente-a-la-noche-de-las-leyendas-dice-que-su-esposo-se-encontro-con-el-sombreron/</link>
                                                <pubDate>Sun, 13 Oct 2024 03:54:03 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Comunitario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ce╠usar-Armando-Pe╠urez-Marroqui╠un.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ce╠usar-Armando-Pe╠urez-Marroqui╠un.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ce╠usar-Armando-Pe╠urez-Marroqui╠un.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ce╠usar-Armando-Pe╠urez-Marroqui╠un.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">César Pérez Marroquín</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista de Prensa Libre especializado en temas políticos y de medioambiente con 25 años de experiencia.										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2024-10-12T21:54:03-06:00">12 de octubre de 2024</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Comunitario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=20532238</guid>
                                                    <description><![CDATA[Guatemaltecos se dieron cita al Palacio Nacional de la Cultura para participar en la Noche de las Leyendas, donde una asistente asegura que su esposo tuvo un encuentro real con El Sombrerón.]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img width="1200" height="800" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/eee16d1f-18dc-44df-b995-6eafaada9c3e.jpg?quality=52&amp;w=1200" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="Entre las leyendas que fueron narradas durante la Noche de Leyendas en el Palacio Nacional de la cultura está El Sombrerón. (Foto Prensa Libre: Elmer Vargas)" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/eee16d1f-18dc-44df-b995-6eafaada9c3e.jpg 4160w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/eee16d1f-18dc-44df-b995-6eafaada9c3e.jpg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/eee16d1f-18dc-44df-b995-6eafaada9c3e.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/eee16d1f-18dc-44df-b995-6eafaada9c3e.jpg?resize=2040,1360 2040w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/eee16d1f-18dc-44df-b995-6eafaada9c3e.jpg?resize=1536,1024 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/eee16d1f-18dc-44df-b995-6eafaada9c3e.jpg?resize=2048,1365 2048w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/eee16d1f-18dc-44df-b995-6eafaada9c3e.jpg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/eee16d1f-18dc-44df-b995-6eafaada9c3e.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/eee16d1f-18dc-44df-b995-6eafaada9c3e.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" loading="lazy" decoding="async" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">Comunitario</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-normal-container__principal-new-title">“Oyeron la guitarrita”: asistente a la Noche de las Leyendas dice que su esposo se encontró con El Sombrerón</h1><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">Guatemaltecos se dieron cita al Palacio Nacional de la Cultura para participar en la Noche de las Leyendas, donde una asistente asegura que su esposo tuvo un encuentro real con El Sombrerón.</h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ce╠usar-Armando-Pe╠urez-Marroqui╠un.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ce╠usar-Armando-Pe╠urez-Marroqui╠un.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ce╠usar-Armando-Pe╠urez-Marroqui╠un.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Ce╠usar-Armando-Pe╠urez-Marroqui╠un.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" loading="lazy" decoding="async" /><img src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Elmer-Estuardo-Vargas-Vasquez.jpg?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Elmer-Estuardo-Vargas-Vasquez.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Elmer-Estuardo-Vargas-Vasquez.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2018/12/Elmer-Estuardo-Vargas-Vasquez.jpg?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" loading="lazy" decoding="async" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/cesar-perez-marroquin/" title="Posts by César Pérez Marroquín" class="author url fn" rel="author">César Pérez Marroquín</a> y <a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/author/estuardo-lopez/" title="Posts by Elmer Vargas" class="author url fn" rel="author">Elmer Vargas</a></span></span></p>
                <div class="note-normal-container__author-description-time-container" 
                     style="display:flex; align-items:center; gap:8px; flex-wrap:nowrap;">
            
                    <span style="font-family: Acto-Small-Medium !important; display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2024-10-12T21:54:03-06:00">12 de octubre de 2024</time></span>
                    </span>
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">|</span>
            
                    <img decoding="async" loading="lazy" 
                         src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" 
                         class="note-normal-container__author-description-hour" 
                         alt="time-clock" 
                         style="display:inline-block; vertical-align:middle; width:16px; height:16px;">
            
                    <span style="display:inline-block; line-height:1; white-space:nowrap;">
                        <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2024-10-12T21:54:03-06:00">21:54h</time></span>
                    </span>
            
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="20532238" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img width="1360" height="768" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/eee16d1f-18dc-44df-b995-6eafaada9c3e.jpg?quality=52&amp;w=1360&amp;h=768&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-block wp-post-image" alt="Entre las leyendas que fueron narradas durante la Noche de Leyendas en el Palacio Nacional de la cultura está El Sombrerón. (Foto Prensa Libre: Elmer Vargas)" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/eee16d1f-18dc-44df-b995-6eafaada9c3e.jpg?resize=1360,768 1360w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/eee16d1f-18dc-44df-b995-6eafaada9c3e.jpg?resize=235,132 235w" sizes="(max-width: 1360px) 100vw, 1360px" decoding="async" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-block" style="text-align: right">
                        Entre las leyendas que fueron narradas durante la Noche de Leyendas en el Palacio Nacional de la cultura está El Sombrerón. (Foto Prensa Libre: Elmer Vargas)
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo “Oyeron la guitarrita”: asistente a la Noche de las Leyendas dice que su esposo se encontró con El Sombrerón; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p>Decenas de guatemaltecos se dieron cita este sábado 12 de octubre al evento Noche de Leyendas en el Palacio Nacional de la Cultura, el cual se celebra en el marco del Festival del Centro Histórico.</p>



<p>Kevin Segura, administrador del Palacio Nacional, dijo que grupos de 50 personas recorrieron cuatro pisos del edificio para conocer parte de las leyendas de Guatemala, entre ellas el Sombrerón, la Siguanaba y la Vanushka.</p>



<p>Eran decenas de personas las que hicieron fila para entrar y disfrutar del espectáculo, entre ellos se encontraba Victoria de Jesús Ochoa, quien asegura que su esposo tuvo un encuentro con El Sombrerón.</p>



<p>Ochoa dijo sentirse contenta por la experiencia que vivió este sábado en el Palacio Nacional, porque le trajo a la mente recuerdos de su época de juventud junto a su esposo y sus hijos cuando eran pequeños.</p>


<div class="nospeech" id="cx_52f9e790ed801cb71b246de6e1d0524765d714fd"></div><script type="text/javascript">	var cX = window.cX = window.cX || {}; cX.callQueue = cX.callQueue || [];cX.CCE = cX.CCE || {}; cX.CCE.callQueue = cX.CCE.callQueue || [];cX.CCE.callQueue.push(["run",{	widgetId: "52f9e790ed801cb71b246de6e1d0524765d714fd",	targetElementId: "cx_52f9e790ed801cb71b246de6e1d0524765d714fd"}]);</script>


<p>Contó que su esposo en una oportunidad tuvo un encuentro con El Sombrerón, a quien describió como una persona de baja estatura que toca una pequeña guitarra y que suele encantar a quienes se le cruzan en su camino.</p>



<p>La mujer dijo que en Guatemala hay muchas leyendas, pero que puede dar fe de que algunas son reales, como lo comprobó su esposo y sus hijos en aquellos tiempos cuando ella lavaba ropa en un río en la comunidad en la que vivían.</p>



<p>“La leyenda de El Sombrerón la sintió mi esposo porque vivíamos en un lugar muy lejos en San Pedro Ayampuc y allí se le apareció. Ellos -también sus hijos- iban a traerme al río donde yo lavaba y de repente dice que oyeron la guitarrita y él fue siguiendo el sonido y se le olvidó el camino para donde estaba yo”, narró Ochoa.</p>



<p>Agregó: “Sin remedio se perdió y yo me quedé en la oscuridad con el baño de ropa y gracias a Dios que a mis hijos los llevaba pequeños, pero bendito sea Dios que no se los ganó El Sombrerón, porque si estaba con la guitarrita, y dice que era un enanito con el gran sombrero”.</p>


<div class="nospeech" id="cx_52f9e790ed801cb71b246de6e1d0524765d714fd"></div><script type="text/javascript">	var cX = window.cX = window.cX || {}; cX.callQueue = cX.callQueue || [];cX.CCE = cX.CCE || {}; cX.CCE.callQueue = cX.CCE.callQueue || [];cX.CCE.callQueue.push(["run",{	widgetId: "52f9e790ed801cb71b246de6e1d0524765d714fd",	targetElementId: "cx_52f9e790ed801cb71b246de6e1d0524765d714fd"}]);</script>


<p>Victoria Herrera, otra visitante, comentó que la tradición oral guatemalteca es interesante, principalmente si se tiene la experiencia de estar en el Palacio Nacional, porque fue una experiencia vivencial.</p>



<p>Por su parte, Lucrecia Fuentes indicó que el lugar es impresionante y espera que se incluya a los niños para que aprendan sobre las leyendas de Guatemala, ya que algunas de ellas son características de determinados pueblos, como La Vanushka, que se origina en Quetzaltenango. </p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" height="1360" width="2040" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/8bd921be-688e-4ba5-8e59-840a0b389c7b.jpg?quality=52&amp;w=1024" alt="" class="wp-image-20532260" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/8bd921be-688e-4ba5-8e59-840a0b389c7b.jpg 4160w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/8bd921be-688e-4ba5-8e59-840a0b389c7b.jpg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/8bd921be-688e-4ba5-8e59-840a0b389c7b.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/8bd921be-688e-4ba5-8e59-840a0b389c7b.jpg?resize=2040,1360 2040w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/8bd921be-688e-4ba5-8e59-840a0b389c7b.jpg?resize=1536,1024 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/8bd921be-688e-4ba5-8e59-840a0b389c7b.jpg?resize=2048,1365 2048w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/8bd921be-688e-4ba5-8e59-840a0b389c7b.jpg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/8bd921be-688e-4ba5-8e59-840a0b389c7b.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/8bd921be-688e-4ba5-8e59-840a0b389c7b.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 2040px) 100vw, 2040px" /><figcaption class="wp-element-caption">Varias leyendas de Guatemala fuero escenificadas en el Paladio Nacional de la Cultura. (Foto Prensa Libre: Elmer Vargas)</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" height="1360" width="2040" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/43777746-ca0e-4e4d-8463-402c0a084afc.jpg?quality=52&amp;w=1024" alt="" class="wp-image-20532263" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/43777746-ca0e-4e4d-8463-402c0a084afc.jpg 4160w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/43777746-ca0e-4e4d-8463-402c0a084afc.jpg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/43777746-ca0e-4e4d-8463-402c0a084afc.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/43777746-ca0e-4e4d-8463-402c0a084afc.jpg?resize=2040,1360 2040w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/43777746-ca0e-4e4d-8463-402c0a084afc.jpg?resize=1536,1024 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/43777746-ca0e-4e4d-8463-402c0a084afc.jpg?resize=2048,1365 2048w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/43777746-ca0e-4e4d-8463-402c0a084afc.jpg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/43777746-ca0e-4e4d-8463-402c0a084afc.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/43777746-ca0e-4e4d-8463-402c0a084afc.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 2040px) 100vw, 2040px" /><figcaption class="wp-element-caption">La Llorona fue una de las leyendas contadas en el Palacio Nacional. (Foto Prensa Libre: Elmer Vargas)</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" height="1360" width="2040" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0.jpg?quality=52&amp;w=1024" alt="" class="wp-image-20532274" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0.jpg 4160w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0.jpg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0.jpg?resize=2040,1360 2040w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0.jpg?resize=1536,1024 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0.jpg?resize=2048,1365 2048w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0.jpg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 2040px) 100vw, 2040px" /><figcaption class="wp-element-caption">La Llorona fue una de las leyendas contadas en el Palacio Nacional. (Foto Prensa Libre: Elmer Vargas)</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" height="1360" width="2040" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/210d8d0b-9551-49f5-834f-7c8e8bf5c6fa.jpg?quality=52&amp;w=1024" alt="" class="wp-image-20532277" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/210d8d0b-9551-49f5-834f-7c8e8bf5c6fa.jpg 4160w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/210d8d0b-9551-49f5-834f-7c8e8bf5c6fa.jpg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/210d8d0b-9551-49f5-834f-7c8e8bf5c6fa.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/210d8d0b-9551-49f5-834f-7c8e8bf5c6fa.jpg?resize=2040,1360 2040w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/210d8d0b-9551-49f5-834f-7c8e8bf5c6fa.jpg?resize=1536,1024 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/210d8d0b-9551-49f5-834f-7c8e8bf5c6fa.jpg?resize=2048,1365 2048w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/210d8d0b-9551-49f5-834f-7c8e8bf5c6fa.jpg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/210d8d0b-9551-49f5-834f-7c8e8bf5c6fa.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/210d8d0b-9551-49f5-834f-7c8e8bf5c6fa.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 2040px) 100vw, 2040px" /><figcaption class="wp-element-caption">Varias leyendas de Guatemala fueron escenificadas en el Paladio Nacional de la Cultura. (Foto Prensa Libre: Elmer Vargas)</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" height="1360" width="2040" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/292e0e45-d386-4fe3-b9f5-7cd69685e58a_036a92.jpg?quality=52&amp;w=1024" alt="" class="wp-image-20532279" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/292e0e45-d386-4fe3-b9f5-7cd69685e58a_036a92.jpg 4160w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/292e0e45-d386-4fe3-b9f5-7cd69685e58a_036a92.jpg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/292e0e45-d386-4fe3-b9f5-7cd69685e58a_036a92.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/292e0e45-d386-4fe3-b9f5-7cd69685e58a_036a92.jpg?resize=2040,1360 2040w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/292e0e45-d386-4fe3-b9f5-7cd69685e58a_036a92.jpg?resize=1536,1024 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/292e0e45-d386-4fe3-b9f5-7cd69685e58a_036a92.jpg?resize=2048,1365 2048w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/292e0e45-d386-4fe3-b9f5-7cd69685e58a_036a92.jpg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/292e0e45-d386-4fe3-b9f5-7cd69685e58a_036a92.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/292e0e45-d386-4fe3-b9f5-7cd69685e58a_036a92.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 2040px) 100vw, 2040px" /><figcaption class="wp-element-caption">Muchos de los asistentes a la Noche de la Leyendas lucieron trajes alusivos a la tradición oral guatemalteca. (Foto Prensa Libre: Elmer Vargas)</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" height="1360" width="2040" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0_e8ef72.jpg?quality=52&amp;w=1024" alt="" class="wp-image-20532280" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0_e8ef72.jpg 4160w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0_e8ef72.jpg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0_e8ef72.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0_e8ef72.jpg?resize=2040,1360 2040w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0_e8ef72.jpg?resize=1536,1024 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0_e8ef72.jpg?resize=2048,1365 2048w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0_e8ef72.jpg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0_e8ef72.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/10/9677c2be-e54d-4376-ba20-a56325f8bea0_e8ef72.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 2040px) 100vw, 2040px" /><figcaption class="wp-element-caption">Coloridos trajes sobre las leyendas de Guatemala fueron lucidos en el Palacio Nacional de la Cultura. (Foto Prensa Libre: Elmer Vargas)</figcaption></figure>
<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="comunitario,guatemala" data-modified="120" data-title="“Oyeron la guitarrita”: asistente a la Noche de las Leyendas dice que su esposo se encontró con El Sombrerón" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">20532238</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>“¡Ay, mis hijos!” el grito de la mujer en agonía por recuperar a sus seres queridos (y la historia por la que se le conoce como La Llorona)</title>
                        <link>https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/ay-mis-hijos-el-grito-de-la-mujer-en-agonia-por-recuperar-a-sus-seres-queridos-y-la-historia-por-la-que-se-le-conoce-como-la-llorona/</link>
                                                <pubDate>Tue, 31 Oct 2023 20:12:12 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Escenario</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Andrea-Nineth-Jumique-Castillo.jpg?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Andrea-Nineth-Jumique-Castillo.jpg 150w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Andrea-Nineth-Jumique-Castillo.jpg?resize=80,80 80w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2024/01/Andrea-Nineth-Jumique-Castillo.jpg?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">Andrea Jumique Castillo</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Periodista de Prensa Libre especializada en temas de salud, bienestar y cultura, con 5 años de experiencia.										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2023-10-31T14:12:12-06:00">31 de octubre de 2023</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Escenario]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/?p=16888850</guid>
                                                    <description><![CDATA[La Llorona es una leyenda tradicional de Guatemala. Algunos señalan que es la historia de María de Los Remedios, una mujer vestida de blanco que aclama por sus hijos. ]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<p><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="800" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/Leyendas-de-Guatemala-La-Llorona.jpg?quality=52&amp;w=1200" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="Leyendas de Guatemala - La Llorona" srcset="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/Leyendas-de-Guatemala-La-Llorona.jpg 1920w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/Leyendas-de-Guatemala-La-Llorona.jpg?resize=1350,900 1350w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/Leyendas-de-Guatemala-La-Llorona.jpg?resize=768,512 768w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/Leyendas-de-Guatemala-La-Llorona.jpg?resize=1536,1024 1536w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/Leyendas-de-Guatemala-La-Llorona.jpg?resize=1200,800 1200w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/Leyendas-de-Guatemala-La-Llorona.jpg?resize=900,600 900w, https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/Leyendas-de-Guatemala-La-Llorona.jpg?resize=150,100 150w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" />Cuenta la leyenda que, durante la noche, en <strong>lugares cercanos a fuentes de agua como ríos, lagunas o lagos</strong>, se escucha el llanto agónico de una mujer que busca a sus hijos. La tradición oral relata que, si una persona la escucha lejos, es porque ella realmente se encuentra cerca; mientras que, si se le escucha cerca, es porque está lejos.</p>
<p>La historia de La Llorona tiene varias versiones, como cualquier leyenda de Guatemala. Sin embargo, todas coinciden en que es una <strong>mujer vestida de blanco que deambula al final del día en busca de sus hijos</strong>, a quienes ahogó en un río.</p>
<p>Se caracteriza por el <strong>terrorífico grito “¡Ay, mis hijos!”</strong>, el cual hace que la piel de quien la escucha se enchine y los pasos sean pesados y lentos, a tal punto que no pueden caminar.</p>
<p>La leyenda de La Llorona es la historia de María de los Remedios, una mujer desdichada que por un amor prohibido ahogó a su hijo recién nacido en las aguas de un río.</p>
<p><!--te recomendamos-->
<div class="note-normal-container__individual-new-container mb-3">
    <div class="note-normal-container__individual-news">
        <h3 class="note-normal-container__principal-new-section">
            LE RECOMENDAMOS        </h3>
                    <div class="note-normal-container__individual-news-item">
                                    <img decoding="async" class="note-normal-container__individual-news-item-img" alt="" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2023/10/Leyendas-cortas-de-Guatemala.jpg?quality=52&#038;w=1024"/>
                                <h3 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin">
                    <a class="text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/vida/escenario/7-leyendas-de-guatemala-cortas/" style="color: inherit;">
                        7 leyendas de Guatemala cortas, populares y terroríficas                    </a>
                </h3>
                <img decoding="async" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="" />
            </div>
                            <div class="note-normal-container__individual-news-item">
                                    <img decoding="async" class="note-normal-container__individual-news-item-img" alt="" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/uploads/2019/10/Historia-de-terror-cementerio.jpg?quality=52&#038;w=1024"/>
                                <h3 class="note-normal-container__individual-news-item-description reset-margin">
                    <a class="text-decoration-none ux-utm-lecturas-relacionadas" href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/ciudades/guatemala-ciudades/el-terrorifico-final-de-dos-sepultureros-que-saquearon-una-tumba-para-conseguir-joyas-y-dinero/" style="color: inherit;">
                        El terrorífico final de dos sepultureros que saquearon una tumba para conseguir joyas y dinero                    </a>
                </h3>
                <img decoding="async" src="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/chevron-right-black.svg" class="note-normal-container__individual-news-item-chevron" alt="" />
            </div>
            </div>
</div>
</p>
<p>El escritor guatemalteco Celso Lara Figueroa, relata que luego de los terremotos del 29 de julio de 1773 en el país, la población se mudó a la Nueva Guatemala de la Asunción. <strong>María de los Remedios se sentía triste por haber dejado su casa en donde creció</strong> y tener que comenzar en un lugar nuevo.</p>
<p>En la nueva ciudad vivía en una casa muy grande, ubicada en el Callejón de Soledad, en el barrio de San Sebastián. Sin embargo, <strong>estaba sola porque su esposo trabajaba lejos</strong>, lo cual le remarcaba su soledad y tristeza.</p>
<p>En el barrio vivía Juan de la Cruz, un fontanero apuesto que trabajaba en la esquina de la Calle de Concepción y Calle del Manchén, en donde repartía el agua del sector.  <strong>Este joven se sorprendió por la belleza de María de los Remedios</strong>, por lo que usó su oficio para acercase a la hermosa mujer.</p>
<p><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/ciudades/guatemala-ciudades/el-misterioso-espanto-que-provenia-debajo-del-piso-de-una-casa-del-barrio-la-recoleccion/" target="_blank" rel="noopener"><em>Quizá le interese | El misterioso espanto que provenía debajo del piso de una casa del barrio La Recolección</em></a></p>
<p>Para María de los Remedios era un halago que Juan de la Cruz se hubiera fijado en ella, a pesar de estar casada. Esto también hacía que se lamentara por no haber tenido la oportunidad de amar libremente, ya que <strong>su matrimonio fue arreglado por su madre.</strong></p>
<p>
<div id="cx_13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8"></div>
<script type="text/javascript">
    var cX = window.cX = window.cX || {}; cX.callQueue = cX.callQueue || [];
    cX.CCE = cX.CCE || {}; cX.CCE.callQueue = cX.CCE.callQueue || [];
    cX.CCE.callQueue.push(['run',{
        widgetId: '13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8',
        targetElementId: 'cx_' + '13c64296b590bfacbe77bb34b5b7b86f7b05e5d8'
    }]);
</script>


</p>
<p>Un día, la casa de María de los Remedios amaneció sin agua, por lo que requirió los servicios de Juan de la Cruz. A pesar de que era un trabajo sencillo, este lo alargó durante siete días para estar cerca de la bella mujer. Desde entonces, <strong>ambos iniciaron una relación amorosa.</strong></p>
<p>Luego de un tiempo, María de los Remedios estaba embarazada. Sin embargo, la aflicción se apoderó de la pareja ya que <strong>el esposo de doña María regresaría pronto.</strong> En el barrio comenzaron los rumores, los cuales atormentaron más a la mujer, por lo que decidió <strong>alejarse de todos, incluido Juan de la Cruz.</strong></p>
<p><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/guatemala/comunitario/la-misteriosa-sombra-de-un-vecino-fallecido-que-clamaba-por-agua-en-un-barrio-de-la-ciudad-de-guatemala/?utm_source=modulosPL&amp;utm_medium=terecomendamos&amp;utm_campaign=ux" target="_blank" rel="noopener"><em>Lea también | La misteriosa sombra de un vecino fallecido que clamaba por agua en un barrio de la ciudad de Guatemala</em></a></p>
<p>Después de dar a luz, en un anoche de desesperación porque ya estaba cerca el regreso de su esposo, <strong>se vistió de negro y salió rumbo al oriente, con destino al río de Las Vacas</strong>. Al llegar, hundió a su hijo en las frías aguas, por lo que se ahogó.</p>
<p>La leyenda señala que <strong>la belleza de María de los Remedios desapareció y se convirtió en La Llorona, </strong>ya que minutos después de haber ahogado a su hijo se arrepintió. Por ello, ahora llora y lanza gritos escalofriantes cuestionándose en dónde está el pequeño Juan de la Cruz.</p>
<p>Esta narrativa cambia según el lugar. Para algunos habitantes de Amatitlán, La Llorona era una <strong>mujer que era víctima constante de violencia por parte de su esposo,</strong> hasta que llegó el día en que los golpes fueron tan severos que acabaron con su vida. El marido, para ocultar su crimen, la lanzó al Lago de Amatitlán, y luego huyó con sus hijos hacia la capital. El alma de la pobre madre no descansa en paz, por lo que siempre se le escucha gritando desconsolada en búsqueda de sus hijos.</p>
<p><a href="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co/pl-plus/guatemala/descargue-8-imperdibles-leyendas-cortas-de-guatemala/" target="_blank" rel="noopener"><em>Quizá le interese | Conozca y descargue 8 leyendas tradicionales imperdibles de Guatemala</em></a></p>
<p><style>
    .video_shorcode_youtube iframe{
        position: inherit !important;
    }
</style>
<div class="video_shorcode_youtube">
    <iframe loading="lazy" width="1200" height="480"
            src="https://www.youtube.com/embed/XNUhqhEquSc" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>
</div>







</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="escenario" data-modified="120" data-title="“¡Ay, mis hijos!” el grito de la mujer en agonía por recuperar a sus seres queridos (y la historia por la que se le conoce como La Llorona)" data-home="https://prensalibre-com-develop.go-vip.co"></div>
]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">16888850</post-id>                    </item>
                            </channel>
    </rss>
    